reportage

'Onze artsen worden overspoeld door patiënten met symptomen'

De coronatests van Geneeskunde voor het Volk vinden plaats in de Sint-Rochus Parochiekerk. ©Kristof Vadino

Met 312 nieuwe besmettingen in zeven dagen ligt Antwerpen recht in het vizier van het opflakkerende virus. Het idee dat de oplossingen alleen uit Brussel komen, is er opgegeven.

Bij de ingang van de Geneeskunde voor het Volk-praktijk in Deurne hangt een papier met een opmerkelijke waarschuwing: ‘Afspraak voor coronatest of consultatie? Kom niet binnen, ga rechtstreeks naar de kerk!’ De praktijk slaat hier geen stappen over. De tests vinden wel degelijk plaats in de vlakbij gelegen Sint-Rochus Parochiekerk. De verstandhouding met de pastoor is goed, en zo komt in de praktijk plaats vrij voor gewone zorg. Arts in opleiding Alexia staat voor het kerkportaal even van de zon te genieten. ‘Ik ben het al gewoon. Alleen als mensen de kerk bezoeken, vind ik het raar voor hen.’

Het is à la guerre comme à la guerre. En in de coronacrisis schoof de frontlinie de voorbije dagen weer angstwekkend snel op. Vooral dan in Antwerpen. De cijfers spreken boekdelen. In stad Antwerpen liepen in de laatste zeven geregistreerde dagen, van 9 tot 15 juli, 271 besmettingen binnen. Dat komt neer op 52 besmettingen per 100.000 inwoners. Het ergste zit daarmee nog niet in de cijfers, waarschuwt Janneke Ronse, voorzitster van Geneeskunde voor het Volk. 'In heel juni hadden we vier positieve testen. Van eind juni tot vorige week donderdag 22. En sinds gisterenochtend zijn onze artsen overspoeld met mensen met symptomen.'

Eigen initiatief

De broeihaard plaatst de schijnwerpers op het systeem van 'contact tracing', waarbij callcenteroperatoren snel de hoogrisicocontacten van besmette personen in kaart moeten brengen en waarschuwen. Het systeem is al actief sinds begin mei, maar staat nog niet op punt en oogst met de stijgende cijfers bakken kritiek. 'We varen blind', haalde de Antwerpse gouverneur Cathy Berx (CD&V) vorige week dinsdag nog uit. Een week later staat al een eigen Antwerps initiatief in de steigers. In de praktijk in Deurne bellen vrijwilligers zelfs al sinds eind april op eigen houtje naar besmette patiënten en hun contacten.

Mensen plaatsen opmerkingen van een tracer beter als ze die kaderen binnen de buurt of de wijk.
Bart Ostyn
huisarts

De soloslim van Geneeskunde voor het Volk, gelinkt aan de communistische partij PVDA, is niet onlogisch. Het houdt er in de kern ook een aparte werking op na. Patiënten schrijven zich per wijk in bij een groepspraktijk. Die rekent een forfait per patiënt aan en werkt niet per prestatie. In Deurne trekt die aanpak al 5.000 patiënten. 'Vrijwilligers zijn bij ons al op 24 april begonnen met besmette patiënten op te bellen en te polsen naar hun contacten', zo legt huisarts en voormalig PVDA-districtsraadslid Bart Ostyn uit. 'De werklast bleef behapbaar, want het ging toen nog maar om een laag aantal besmettingen en veelal zitten de contacten, zoals familieleden, ook in ons patiëntenbestand.'

Een lokale aanpak kan het verschil maken de komende weken, vindt Ostyn. Zeker gezien het profiel van de besmettingen de voorbije weken. Niet specifiek ouderen, wel jonge gezinnen, dertigers à veertigers met kinderen, waarvan een werkende ouder of een iets te uitbundige jongere het virus het gezin binnenbracht. 'Bij een positieve test gaan we iedereen binnen het gezin testen. De voorbije weken merkten we dan steevast dat er nog gevallen bovenkomen die nog geen symptomen tonen.' Lokaal is onmiskenbaar beter, vindt Ostyn. 'Mensen plaatsen opmerkingen van een tracer beter als ze die kaderen binnen de buurt of de wijk.'

'Vrijwilligers zijn al op 24 april begonnen met besmette patiënten op te bellen en te polsen naar hun contacten', legt huisarts en voormalig PVDA-districtsraadslid Bart Ostyn uit. ©Kristof Vadino

Financiering is vraagteken

Toch is het traceervoorbeeld van Geneeskunde voor het Volk moeilijk over te planten naar de rest van Vlaanderen. En nu de curve met nieuwe besmettingen weer exponentieel naar omhoog dreigt te gaan, wordt het ook in Deurne al snel te veel werk. Provincie en Stad Antwerpen werken daarom samen aan een tussenlaag tussen de lokale broeihaarden en het Vlaamse systeem van 'contact tracing'. Een groep van vrijwilligers, van gepensioneerde artsen uit het Tropisch Instituut voor Geneeskunde tot artsen in opleiding, gaat besmette patiënten korter opvolgen. 'Dat gaat bijvoorbeeld om het opvolgen van mensen in thuisisolatie, waarbij we bekijken of ook gezinsleden niet geïnfecteerd raken', zegt Berx.

Jongeren worden lakser, vooral qua fysiek contact. Dat gaat om een vuistje, een knuffel of het doorgeven van de waterpijp in de shishabar.
Cathy Berx
Gouverneur provincie Antwerpen

Daarbij is ook aandacht voor de vele, soms gesloten, gemeenschappen in Antwerpen. 'We hebben mensen met een migratieachtergrond in de groep opgenomen om die gemeenschappen te bereiken', zegt Berx. Al mag daar ook niet de hemel van verwacht worden. 'Die groepen zijn vaak minder homogeen dan wordt gedacht. Je hebt daar evenzeer breuklijnen, zoals tussen jong en oud.' Jongeren worden over het algemeen lakser, zo bemerkt Berx, vooral qua fysiek contact. 'Dat gaat om een vuistje of een knuffel, of het doorgeven van de waterpijp in de shishabar. Ook daar moet op gewerkt worden.'

De kiezel in de schoen is ook hoe duurzaam de lokale alternatieven zijn. Financiering is een vraagteken. Het voorziene budget voor de Vlaamse contact tracers, maximaal 100 miljoen euro, steekt de lokale vrijwilligers soms toch de ogen uit. 'Wat doet die pot van 100 miljoen euro nog op Vlaams niveau als wij het hier al roeien met vrijwilligers? Die vraag mag toch worden gesteld', besluit Ostyn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie