Ook België rekent op het Oxfordvaccin

Het vaccinlab Jenner Institute van de universiteit van Oxford is samen met de farmareus AstraZeneca een frontrunner in de race naar een coronavaccin. ©Photo News

Het ene land na het andere sluit wereldwijd grote coronavaccindeals met farmabedrijven. België koppelt zijn wagon aan de trein van de Europese Commissie, waardoor ons land mee in de dans zit voor de Britse vaccin-frontrunner van de universiteit van Oxford.

De Verenigde Staten hebben woensdag voor 2 miljard dollar een grote coronavaccindeal getekend met het Amerikaanse farmabedrijf Pfizer en de Duitse biotechspeler BioNTech. Opmerkelijk is dat de deal voor het eerst aan prijszetting doet, en dus een voorproefje geeft van wat toekomstige coronavaccins zullen kosten. De prijs komt neer op net geen 20 dollar per dosis, wat betekent dat 50 miljoen Amerikanen zich zullen kunnen laten inenten voor 40 dollar. In principe zijn namelijk twee shots nodig zijn voor blijvende immuniteit. Dat ligt in lijn met de kostprijs van een jaarlijkse griepprik.

De geopolitieke wedloop naar een vaccin

Landen wereldwijd houden een heuse wedloop om als eerste toegang te krijgen tot coronavaccins vanaf die klaar zijn voor de markt. Een kort overzicht van welke landen op welke bedrijven inzetten.

China: Sinovac, Sinopharm.

Verenigde Staten: Pfizer en BioNTech, Johnson & Johnson, Moderna, AstraZeneca.

EU: AstraZeneca, Johnson & Johnson, Sanofi.

VK: AstraZeneca, Pfizer en BioNTech, Valneva.

Brazilië: AstraZeneca.

Vaccincoalitie Gavi (voor lage-inkomenslanden): AstraZeneca.

Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (Cepi) - mix van overheden, bedrijven en filantropen als Bill Gates: AstraZeneca.

Lage-inkomenslanden: Serum Institute of India.

Voor de duidelijkheid: het Pfizer/BioNTech-vaccin is er nog niet. De twee bedrijven beginnen in principe nog deze maand met proeven die bij groepjes mensen moeten bewijzen dat het vaccin zowel veilig als effectief is. Dat betekent dat er niet te veel bijwerkingen mogen zijn en dat het vaccin moet doen wat het beweert, een immuunrespons opwekken. In een laatste fase moet het proefvaccin bij tienduizenden mensen bewijzen dat het ook echt beschermt tegen het coronavirus.

Warp speed

Het is niet het enige paard waarop de VS wedden. Operatie Warp Speed - een verwijzing naar het supersnel reizen in de scifiserie 'Star Trek' - is een samenwerkende vennootschap tussen de overheid en farmabedrijven voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Behalve een deal met Pfizer en BioNTech (2 miljard voor 100 miljoen dosissen) staan de VS het verst met het Amerikaanse Novavax (1,6 miljard voor 100 miljoen dosissen), het Amerikaanse Moderna (483 miljoen onderzoeksfinanciering) en het Brits-Zweedse AstraZeneca, dat samenwerkt met het vaccinlab Jenner Institute van de universiteit van Oxford (1,2 miljard dollar voor 300 miljoen dosissen). Vooral die springt eruit als kandidaat-vaccin.

Het Oxford/AstraZeneca-vaccin is een van de frontrunners in de mondiale vaccinrace. Het onderzoek is na de eerste, bemoedigende tests klaar voor de volgende fase: bij tienduizenden mensen checken of het vaccin hen beschermt tegen Covid-19, de ziekte die het virus veroorzaakt. Mondiaal zitten slechts vijf van het 200-tal kandidaat-vaccins al in de laatste fase. Naast het Oxford/Astra Zeneca-vaccin gaat het om dat van Moderna, het Chinese Sinopharm (twee in aparte labs) en nog een Chinees van Sinovac. Ook de Chinezen duwen financieel zwaar op het gaspedaal.

Derde machtsblok

Het derde grote mondiale machtsblok, de EU, werpt zich evenzeer in de strijd. De Europese Commissie heeft 2,7 miljard euro klaarstaan in het speciale coronanoodfonds ESI om in de ontwikkeling en productie van vaccins te steken. Ook Europa zet niet in op één middel. Dat is logisch omdat proefvaccins nog altijd kunnen mislukken en omdat het nu al duidelijk is dat één vaccin niet zal volstaan voor de hele mensheid. Er zullen vele wegen naar Rome nodig zijn.

2,7 miljard
Vaccinfonds
De Europese Commissie heeft 2,7 miljard euro klaarstaan in het speciale coronanoodfonds ESI om in de ontwikkeling en productie van vaccins te steken.

België rekent als Europese lidstaat op het onderhandelingsteam van de Europese Commissie. Daar kwam in ons land nogal wat kritiek op. Daarbij is verwezen naar een aparte coalitie van vier landen - de EU-lidstaten Frankrijk, Duitsland, Italië en Nederland - die buiten de EU om een aparte deal voor 400 miljoen dosissen sloten met Oxford/Astra Zeneca, net als ex-lidstaat Verenigd Koninkrijk.

Navraag leert dat de vier landen het geweer van schouder hebben veranderd. De bedoeling is dat de Europese Commissie het definitieve contract nu afsluit voor alle 27 EU-lidstaten. 'We bekijken hoe we dat contract zo snel mogelijk definitief kunnen bezegelen', laat de Europese Commisie in een officiële reactie weten.

Daarmee zit België plots toch mee in de dans voor een van de meest beloftevolle vaccins. De EU praat onder meer nog met de Amerikaanse farmareus J&J - het moederbedrijf van het Belgische Janssen Pharmaceutica. Het gaat om 'advance purchase agreements', waarbij de Commissie een deel van de ontwikkelingskosten op zich neemt in ruil voor een voorkooprecht op een vooraf bepaald aantal dosissen. Dat is een klassieker als het om vaccindeals gaat. Zowel J&J als AstraZeneca liet al weten geen winst te willen maken op een eventueel succesvol vaccin, Moderna en Pfizer zijn dat wel van plan.

België vaccinland

Federaal minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) wijst op de internationale aantrekkingskracht van ons land als 'vaccinland'. Het is een verwijzing naar de sterke aanwezigheid van zowel de Big Farma als de biotechsector in ons land. De Belgen Jean Stephenne (Curevac), Paul Stoffels (J&J) en Bruno Holthof (Oxford) zijn betrokken bij de ontwikkeling van vaccins. De Leuvense prof Johan Neyts van het Rega-instituut is dan weer volop bezig met de ontwikkeling van een vaccin, dat hoopvolle resultaten gaf bij tests op dieren. Curevac en J&J doen dan weer eerste vaccinproeven op mensen via het Gentse universitaire ziekenhuis. Ook het actieve bestanddeel van het Oxford/Astrazeneca-vaccin wordt in ons land geproduceerd, in het Waalse Seneffe.

'Europese samenwerking is de beste garantie op maximaal resultaat voor België, omdat we als klein land het eerste slachtoffer zouden worden van een open biedstrijd tussen Europese landen over vaccins', verdedigt het kabinet van minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) de Belgische keuze.

Europese samenwerking is de beste garantie op maximaal resultaat voor België, omdat we als klein land het eerste slachtoffer zouden worden van een open biedstrijd tussen Europese landen over vaccins.
Maggie De Block
Minister van Volksgezondheid

'We hebben ook een Europees akkoord ondertekend over een verbod op parallelle onderhandelingen. Zo'n verbod betekent niet dat contacten onderhouden niet mag. Met België onderhouden we directe contacten met heel wat bedrijven. De internationale aantrekkingskracht van ons land als vaccinland speelt daar een belangrijke rol bij', luidt het nog.

Lees verder

Advertentie
Advertentie