reportage

‘Op Tenerife gebeurt nooit iets. Nu wel'

700 toeristen zaten al dagen vast in een hotel in Tenerife. Zo'n 130 mensen mochten vrijdag naar huis. Onder hen een tiental Belgen. ©REUTERS

China kreeg met draconische ingrepen het coronavirus onder controle. Maar in Europa schiet de aanpak alle kanten uit. Noord-Italië koos voor een lockdown, op Tenerife volstaat een politielint rond een getroffen hotel en gaat het leven door. ‘Iedereen leeft hier van toerisme.’

Elf uur ’s ochtends. Paulette, Betty en Arthur drinken op een terras aan de Costa del Silencio het eerste pintje van de dag. ‘Dat moest van de ober’, giechelen de bruingebrande overwinteraars uit het Oost-Vlaamse Brakel. Boven ons hoofd zet een TUIfly-vliegtuig de landing op de nabijgelegen Aeropuerto de Tenerife Sur in. Niets wijst erop dat op 20 minuten rijden 118 Belgen vastzitten in hun hotel. Dat ging in lockdown, nadat een Italiaanse arts positief had getest op het coronavirus. 

Het coronavirus trof Europa deze week midscheeps. Maar het quarantainehotel op Tenerife is de echte stresstest voor onze regio. Het ‘eiland van de eeuwige lente’ is een trekpleister voor Europese toeristen en een mini-Europa. Tenerife ontving vorig jaar 5,7 miljoen toeristen, met het Verenigd Koninkrijk (2,2 miljoen) en Duitsland (640.000) als hofleverancier. Ook 220.000 landgenoten gingen er vorig jaar op vakantie.

5,7
miljoen
Tenerife ontving vorig jaar 5,7 miljoen toeristen. Onder hen 220.000 Belgen.

Hoe het eiland de uitbraak aanpakt, heeft repercussies voor heel West-Europa. En het zet de toon. Spannen we een lint rond de getroffen plaats en gaat de rest zijn gangetje? Of gaan we voor lockdown en leggen we ook de economie lam? China koos optie twee. Tenerife bewandelde de eerste piste. Bij aankomst op de luchthaven geen koortsmeter tegen het voorhoofd, geen instructies van de politie, geen medisch personeel. Het nieuws over de uitbraak veroorzaakte wel een psychologische lockdown. In ons vliegtuig bleven tal van plaatsen leeg.

Quarantainehotel

Ook na de aankomsthal ‘business as usual’. Weinigen dragen mondmaskertjes, felgroene bussen verbinden de luchthaven met de badplaatsen, en aan de TUI-balie wachten toeristen op hun transfer naar het hotel. Vakantiegangers bewegen zich ongehinderd, tot op een steenworp van het quarantainehotel. Tot aan de Royal Hideaway Corales Suites bijvoorbeeld, een luxeresort dat de families Deceuninck en Vandermarliere in 2018 openden. Dat ligt op 600 meter van het quarantainehotel. ‘Ik sta dagelijks in contact met de beheerders’, stelt Laurenz Deceuninck. ‘Mensen kunnen vrij binnen en buiten. Er is geen paniek.’

Met uitzondering van het betrokken hotel kunnen mensen overal binnen en buiten. Er is geen paniek.
Laurenz Deceuninck
Manager Royal Hideaway Corales Suites

Dat staat in schril contrast met de afgesloten dorpen in Lombardije. De autoriteiten van de Canarische Eilanden beslissen op eigen houtje hoe ze de uitbraak in het hotel aanpakken. Madrid fluistert niets in en van een Europees plan is geen sprake. Dat bevestigt de vastgoedondernemer Stan Weytjens, de eigenaar van Grupo los Menceyes. Hij bouwde het spookdorp Palm-Mar om tot een luxeresort, maar is ook consul voor Nederland. Hij is net terug van een vergadering met de autoriteiten.

De versnipperde Europese aanpak stuit Weytjens tegen de borst. ‘Dit virus kan overal uitbreken. De bestrijding moet op Europees niveau gevoerd worden’, stelt hij in zijn kantoor met uitzicht op de Playa La Arenita. ‘De Spaanse minister van Volksgezondheid was hier even, maar was snel weer weg. Waarom zijn er geen Europese protocollen of een Europees responsteam dat de crisis op een hoger niveau kan dirigeren?’ Ook Deceuninck vraagt het zich af. ‘Paniek is niet nodig. Maar een doeltreffend beleid over heel Europa wel. Ik was recent in Rwanda. Zelfs daar kreeg ik een koortsmeter tegen het voorhoofd. Misschien moeten wij dat ook doen op elke luchthaven, alleen al om het vertrouwen te herstellen?’

©Belgaimage


Ruggensteun

De ondernemers krijgen voor dat pleidooi ruggensteun van de specialisten. Viroloog Peter Piot uitte al de kritiek dat er geen eensgezindheid is hoe op te treden als het virus in een land ‘binnen’ is. Gelast je evenementen af? Sluit je scholen? ‘Ik had gedacht dat de EU-landen daarover een meer uniform beleid zouden voeren.’

Bij gebrek aan een uniform Europees beleid bestaat het risico dat een getroffen regio het eigenbelang in rekening brengt. In Tenerife behoeft het geen twijfel wat dat is. Het eiland, met nog geen miljoen inwoners en een zakdoek groot, heeft een economie die voor 80 à 90 procent van het toerisme afhankelijk is. ‘Van horecaondernemers over vastgoedpromotoren tot de verkopers van zonneschermen, iedereen leeft hier van de toeristen’, verklaart een Vlaamse ondernemer die liever anoniem blijft.

De Belgen zijn een gangmaker van dat toerisme. De Antwerpse groep Ten Bel boorde in de jaren 60 de markt aan, met chartervluchten en appartementen. Later volgden de hotels, aan de playas van Los Christianos en Las Americas. Nu is het luxesegment bezig aan een opmars. Ook daar leiden de Belgen de dans, met de projecten van Weytjens, Vandermarliere en Deceuninck. De constante, aangename temperaturen zijn het fundament van de groei. Maar dat Tenerife als eiland afgezonderd ligt van alle wereldproblemen speelt ook mee. ‘Vroeger gingen we naar Turkije of Egypte’, zegt Paulette. ‘Maar twaalf jaar geleden kwamen we voor het eerst naar hier en ’t was meteen basta. Ge zijt hier altijd op uw gemak.’

Op Tenerife is het business as usual. De show must go on. 80 tot 90 procent van het eiland leeft van het toerisme.

De laatste schok in Tenerife was de economische crisis van 2008. De werkloosheid schoot toen de lucht in. Zelfs nu is nog ongeveer een op de vijf op de Canarische Eilanden werkloos. Sindsdien gaat alles weer crescendo. Het aantal toeristen ging er tussen 2010 en 2019 met 37 procent op vooruit. Zelfs de terreurdreiging door IS ging grotendeels aan het eiland voorbij. ‘Hier gebeurt nooit iets. Maar nu wel’, vat de Vlaamse ondernemer het samen. Of om het met de woorden van Paulette te zeggen: Tenerife is niet meer ‘op zijn gemak’.

Als het coronavirus echt uitbreekt, kan dat een doodsteek zijn. De toegang tot het eiland afsluiten, meer controles of quarantainezones invoeren, het zijn maatregelen die een economie kunnen vloeren. Tenerife op slot doen is een ingreep die weinig realistisch lijkt. Maar op de dijken van de Playas de los Christianos houden ze wel rekening met andere ingrepen. ‘Mensen blijven naar ons komen en we geven ze een leuke tijd’, stelt de uitbater van de horecazaak Sol Y Luna. ‘Maar ik hoop dat het zich niet verder verspreidt.’

Mondmaskers

De nervositeit giert door de kelen. Dat is ook te merken in de Facebook-groep ‘Tenerife voor Nederlandstaligen’, die meer dan 26.000 leden telt. Toeristen met reisplannen vragen er de jongste dagen of het nog een goed idee is te komen. De bevolking antwoordt met de verwijzing naar een brief van de lokale overheid, met aanbevelingen over het virus. Die vraagt andere mensen te informeren dat er geen reden is tot paniek en geen reden om mondmaskers te dragen of Tenerife niet te bezoeken. Er is ook de vraag niet met de pers praten.

De kaken op elkaar klemmen en doen alsof het leven zijn normale gangetje gaat, het wekt ook wrevel op. Reisoperator TUI draagt zijn lokale team op niet met de pers te praten en centraliseert de communicatie op groepsniveau. Mike, de Schotse TUI-manager op de luchthaven, wuift elke vraag weg. Maar ook TUI-gasten die niet in het getroffen hotel zitten blijven zonder antwoorden achter. Dat claimt Jean-Pierre Nyns, een vakbondsman voor ACOD Post. Hij arriveerde zondag in de H10 Gran Tinerfe, een zusterhotel van het getroffen quarantainehotel.

Nyns had contact met TUI op de luchthaven en maandagavond in het hotel met een - nota bene zieke - hostess bij wie ze de excursies boekten. Na het nieuws over de uitbraak bleef het stil bij de touroperator. Zelfs in de app die TUI gebruikt om te communiceren met zijn klanten. ‘Ik had verwacht dat we daar wat advies zouden krijgen over hoe we een mogelijke besmetting konden vermijden’, aldus Nyns. Ook op de excursies naar de vulkaan Teide en bij het walvisspotten was het geen thema. ‘Tenzij je er zelf bij iemand naar peilde. Ze boden ook geen handgel of dergelijke aan.’

Het is een uitloper van de keuze die Tenerife maakte en die haaks staat op die in Noord-Italië en in China: the show must go on. Het levert soms surrealistische taferelen op. Zo droeg de zanger van de liveband in ons eigen hotel een nummer op aan de mensen in het quarantainehotel. ‘Omdat een vriend van mij daar vastzit.’


Lees verder

Advertentie
Advertentie