Race naar 4 miljoen gevaccineerden bijna halfweg

Pfizer/BioNTech levert tussen nu en eind juni bijna 5 miljoen dosissen. ©Photo News

In Vlaanderen gaan deze week een recordaantal van 358.000 prikken in de arm. Ons land zit op schema om tegen eind mei de ruim 4 miljoen meest kwetsbaren te hebben ingeënt. Die mijlpaal moet de grote druk op het zorgsysteem verlichten.

De vaccininflux verandert meer en meer van een stilstaand beekje in een door smeltwater aanzwellende bergrivier in de lente. In de drie weken tot mei stijgt het aantal leveringen behoorlijk, blijkt uit de vaccinschema's van de overheid. Deze week gaat het om 385.000 dosissen, volgende week om 460.000 dosissen en in de week van 26 april om 625.000 dosissen.

Het vliegwiel onder de Belgische vaccincampagne is de farmatandem Pfizer/BioNTech. Dat heeft als enige producent leverschema's tot juli gegeven aan ons land. Het gaat om bijna 5 miljoen dosissen.

De drie andere goedgekeurde fabrikanten - Moderna, AstraZeneca en Johnson & Johnson - hebben schema's doorgegeven tot eind april. Bovendien leveren ze de komende weken flink minder dan Pfizer/BioNTech.

Eerste dosissen Johnson & Johnson

Nieuw is dat deze week de eerste 36.000 dosissen van het J&J-vaccin aankomen. 'Daarvan krijgt Vlaanderen er ongeveer 20.000', zegt Joris Moonens van het Vlaamse Agentschap Zorg en Gezondheid, bevoegd voor de prikcampagne in de regio. De J&J-dosissen, het eerste vaccin waarbij één prik volstaat, gaan naar de vaccinatiecentra. 'Die zullen de J&J-vaccins verdelen onder hun mobiele teams of huisartsen om mensen thuis te prikken. Het gaat in de eerste plaats om bedlegerige bejaarden', zegt Moonens.

De Vlaamse vaccinatiecentra zullen de eerste 20.000 J&J-vaccins verdelen onder hun mobiele teams of huisartsen om mensen thuis te prikken. Het gaat in de eerste plaats om bedlegerige bejaarden.
Joris Moonens
Agentschap Zorg en Gezondheid

De stevige leveringsflow heeft een gunstige impact op het priktempo. Vlaanderen zet deze week een record van 358.000 vaccins. Die gebeuren zo goed als integraal in de vaccinatiecentra - 306.000 prikken zijn eerste dosissen.

Die piek is wat vertekend omdat het hoge spuittempo mogelijk is door een levering van een half miljoen AstraZeneca-dosissen twee weken geleden. In de week van 19 april zakt het aantal prikken in Vlaanderen tot 228.000, de laatste week van april worden het er 250.000.

In mei volgt een nieuwe spurt met gemiddeld 350.000 prikken per week en uitschieters boven 400.000. 'Eind mei gaan we naar een half miljoen per week, om daar in juni elke week boven te zitten', zegt Moonens. Een aantal vaccinatcentra is in het weekend open. Door schaarste in vaccins kon dat eerder niet.

Licht voor op schema

Volgens berekeningen van De Tijd zit België heel licht voor op het schema dat de overheid in grote lijnen uittekende (zie grafiek). Een op de vijf volwassen Belgen kreeg een eerste spuit, bijna 7 procent kreeg twee dosissen.

In Vlaanderen en het gros van de Europese Unie zijn de cijfers gelijkaardig. Alleen Malta (42% met minstens één prik), dat een half miljoen inwoners telt, en Hongarije (32%) doen het veel beter. De vraag is hoe dat voor Hongarije uitpakt. Het land gebruikt ook Chinese vaccins die niet zo goed blijken te werken.

Een op de vijf volwassenen is te weinig voor een vaccineffect. Daarbij zijn voldoende prikken gezet zodat de druk op het ziekenhuissysteem wegebt. De intensieve zorgafdelingen liggen momenteel bomvol.

Twee landen vormen een soort glazen bol voor onze nabije toekomst. Over het Kanaal kreeg 61 procent van de 18-plussers een eerste prik. In Israël is meer dan de helft van de volwassen bevolking volledig gevaccineerd.

'Daar bleek het kantelpunt bereikt toen 45 à 50 procent van de mensen een eerste prik had. Vanaf toen zijn de ziekenhuisafdelingen beginnen leeg te lopen', zegt Steven Van Gucht, viroloog van Sciensano, op basis van contacten met lokale wetenschappers.

In het VK is het aantal besmettingen en opnames, in combinatie met een veel strengere lockdown dan bij ons, zo gezakt dat het land het openbare leven deze week voorzichtig heropstart.

20,5
Eerste dosis
Een op de vijf Belgen ouder dan 18 jaar kreeg een eerste spuit, bijna 7 procent kreeg twee dosissen.

Bij ons is het doel tegen juni klaar te zijn met ruim 4 miljoen 65-plussers, zorgwerkers en de meest kwetsbaren. Dat is ongeveer de helft van onze volwassen bevolking. Nu zitten we iets onder de helft van die mijlpaal. Veel minder opnames en besmettingen zou - met een efficiënte virusopsporing en coronaregels - een reuzenstap naar een normalisering zijn.

Het ligt iets complexer dan er zomaar een vast percentage op te plakken. Israël heeft het voordeel dat zijn bevolking veel jonger is. Het VK zit met een lagere viruscirculatie door de lockdown. Het heeft een incidentie van 60 gevallen per 100.000 inwoners in de voorbije twee weken, België haalt 488 en zit in opnames op een hoog plateau. De pandemie indijken door te vaccineren duurt langer als het virus intens in omloop blijft.

In Israël bleek het kantelpunt bereikt toen 45 à 50 procent van de mensen een eerste prik had. Vanaf toen zijn de ziekenhuisafdelingen beginnen leeg te lopen.
Steven Van Gucht
Viroloog Sciensano

De belangrijkste les komt misschien wel uit Chili. Dat land vaccineerde in een razend tempo, met ruim vier op de tien mensen die een eerste prik kregen, maar rekende zich te snel rijk. Door de combinatie van meer besmettelijke virusvarianten en te snelle versoepelingen zit het land opnieuw in een lockdown.

'Dat toont nog eens dat vaccinatie geen passe-partout is om alles open te gooien, maar dat voorzichtig heropenen aangewezen is. We zien elke dag in de ziekenhuizen dat ook jongere mensen vatbaar zijn', zegt biostatisticus Geert Molenberghs (KU Leuven).

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie