'Reken niet op Pasen maar op Kerstmis voor normaal leven'

'Als de vaccinatie van de wereldbevolking volgens plan verloopt, moet het leven tegen eind 2021 stilaan weer normaal zijn', zegt Bruno Holthof, de grote baas van de Oxford University Hospitals. Aan de vooravond van een van de grootste vaccinatiecampagnes in de Belgische geschiedenis antwoordde hij in een chat met de lezers van De Tijd op alle vaccinvragen.

Het duurt niet lang meer voor ook in België de eerste vaccins uitgedeeld worden. De startdatum lag lang op 5 januari, maar wordt hoogstwaarschijnlijk vervroegd nu het erop lijkt dat het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA het Pfizer/BioNTech-vaccin sneller dan voorzien goedkeurt. Een van de vijf vaccins die ons leven weer naar de normaliteit moeten leiden is dat van Oxford University en AstraZeneca. Als grote baas van het universitaire ziekenhuis van Oxford zat Bruno Holthof mee in de cockpit.

Het Oxford/AstraZeneca-vaccin krijgt kritiek uit meerdere hoeken: de media, criticasters, antivaxxers en complotbezweerders. Wat vindt u daarvan?

Ik kan u verzekeren dat in het vaccin geen chip van Bill Gates zit.
Bruno Holthof
Oxford University Hospitals

Bruno Holthof: 'Mijn artsen, verpleegkundigen en andere medewerkers staan te springen om gevaccineerd te worden. 1.500 van onze medewerkers zijn vrijwilliger in een van de klinische studies van het Oxford/AstraZeneca-vaccin. Ze weten precies wat in het vaccin zit en ik kan u verzekeren dat er geen chip van Bill Gates in zit.'

In sommige landen is sprake van een ander type virus. Werken de vaccins wel als het coronavirus muteert?

Holthof: 'Alle huidige vaccins in het fase 3 klinisch onderzoek wekken een immuunreactie op tegen het stekeleiwit van Sars-CoV-2. Er is nog geen aanwijzing dat het virus zodanig gemuteerd is dat die immuunreactie niet meer zou werken.'

Wanneer verwacht u dat het Oxford/AstraZeneca-vaccin op de Belgische markt komt?

Holthof: 'We verwachten tussen Kerstmis en Nieuwjaar een mogelijke goedkeuring van de Medicines & Health Regulatory Authority (MHRA). Als dat het geval is, kan het vaccineren in het Verenigd Koninkrijk in januari beginnen. Ik ben niet betrokken bij de gesprekken tussen de Europese Geneesmiddelenautoriteit en AstraZeneca, dus voor België weet ik dat niet.'

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen? Wat met zwangere vrouwen, kankerpatiënten of mensen met onderliggende aandoeningen?

Holthof: 'De gekende bijwerkingen zijn hoofdpijn, spierpijn en lichte koorts. Er zijn tot nu toe geen ernstige bijwerkingen aan het licht gekomen.'

'Bij de goedkeuring van het Pfizer-vaccin in het VK heeft de MHRA gevraagd om geen zwangere vrouwen te vaccineren. We moeten ook vragen aan vrouwen of ze in de komende twee maanden een zwangerschapswens hebben. Als dat zo is, worden ze niet gevaccineerd.'

'Kanker of onderliggende aandoeningen zijn geen reden om geen vaccin te krijgen, maar voor alle zekerheid vragen die patiënten het best eerst het advies van hun behandelende geneesheer.'

Wat weten we over de langetermijneffecten van de vaccins nu de procedures zo extreem versneld zijn?

De enige zekerheid die we hebben, is dat de bijwerkingen die in de eerste maanden voorkomen zorgvuldig in kaart zijn gebracht en dat er geen ernstige zijn opgetreden.
Bruno Holthof
Oxford University Hospitals

Holthof: 'De enige zekerheid die we hebben, is dat de bijwerkingen die in de eerste maanden voorkomen zorgvuldig in kaart zijn gebracht en dat er geen ernstige zijn opgetreden. Voor vaccins die met bestaande methodes zijn gemaakt, zijn er ook gegevens over bijwerkingen op langere termijn.'

'Elk land zal ook bewakingssystemen opzetten om eventuele bijwerkingen op te sporen. Op 8 december zijn we gestart met de Pfizer-vaccinatie in het VK. Op de eerste dag werden twee anafylactische reacties gemeld, zwaar allergische reacties dus. De MHRA heeft meteen haar goedkeuring aangepast en gezegd dat personen met een gekende allergische reactie op voedsel, vaccinaties en medicatie het vaccin voorlopig niet mogen krijgen.'

Wie draagt de verantwoordelijkheid voor eventuele bijwerkingen op lange termijn?

Holthof: 'De farma-industrie overlegt met alle regelgevende overheden wie welke verantwoordelijkheid draagt. Dat kan van land tot land verschillen.'

Kunnen mensen die een vaccin gekregen hebben nog anderen besmetten?

Holthof: 'We hebben onvoldoende bewijs welke impact vaccins hebben op de transmissie van het virus. Er lopen volop studies naar.'

Hoelang duurt het voor we in België de groepsimmuniteit bereiken als iedereen het vaccinatieplan volgt?

Sowieso vraagt een massavaccinatie minstens zes maanden. Je kan verwachten dat groepsimmuniteit tegen ten laatste eind 2021 haalbaar is
Bruno Holthof
Oxford University Hospitals

Holthof: 'We hebben wereldwijde groepsimmuniteit nodig om het virus te elimineren. Als we daar niet in slagen, zullen we blijvende opflakkeringen van de infectie kennen. Voor België hangt veel af van welke vaccins het EMA uiteindelijk goedkeurt. Sowieso vraagt een massavaccinatie minstens zes maanden. Je kan verwachten dat groepsimmuniteit tegen ten laatste eind 2021 haalbaar is. Ik zou niet op Pasen, maar op Kerstmis rekenen vooraleer het leven weer normaal wordt.'

Hoe schat u de kans in dat er binnen enkele jaren een nieuwe pandemie opduikt? Zullen we dan beter voorbereid zijn?

Holthof: 'Experten voorspelden al jaren dat een pandemie hoogstwaarschijnlijk was. We hebben nu een wake-upcall gehad en kunnen niet uitsluiten dat er een nieuwe pandemie opduikt. Maar we zijn zeker en vast beter voorbereid dan een jaar geleden.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie