Scholen kopen massaal CO₂-meters tegen corona

©Photo News

Belgische bedrijven verkochten de voorbije maanden samen duizenden CO₂-meters, in de eerste plaats aan scholen. Dat leert een rondvraag van De Tijd. Voor scholen zonder permanente ventilatie is een CO₂-meter een handig hulpmiddel om te monitoren of de lucht in een klaslokaal voldoende ververst wordt.

Exacte cijfers zijn niet voorhanden. De Vlaamse overheid voorzag in het begin van het schooljaar in extra budget, maar deed geen centrale groepsaankoop. De onderwijsnetten adviseerden hun scholen wel. Het Katholiek Onderwijs lijstte acht types van geschikte CO₂-meters op, het Gemeenschapsonderwijs adviseerde zijn scholen zeker twee CO₂-meters in huis te halen.

Het West-Vlaamse ventilatiebedrijf Renson bracht zijn CO₂-meter versneld naar de markt. Ook Crescent, het vroegere Option, bereidt een CO₂-meter voor. Er is ook doorverkoop van Chinese leveranciers, zoals door het jonge Leuvense bedrijf Laagom Technologies.

Het West-Vlaamse ventilatiebedrijf Renson had geen CO2-meter in zijn gamma toen de coronapandemie in maart losbarstte. Er was wel een toestel in ontwikkeling, een project dat in de pikorde opschoof. 'We hebben het product op 1 oktober versneld naar de markt gebracht', zegt Renson-woordvoerder Roel Berlaen. Sindsdien gingen al 3.000 Sense-toestelletjes over de toonbank, in de eerste plaats voor scholen en in mindere mate voor overheden en bedrijven. 'En de vraag blijft komen.'

Aerosolen

De CO2-meter is voor veel scholen een belangrijk instrument in de strijd tegen coronabesmettingen. 'Er zijn drie manieren om besmet te raken: ofwel via grotere hoest- en niesdruppels die niet verder dan anderhalve meter reizen, ofwel via contact met bevuilde oppervlakten, ofwel via aerosolen', zegt luchtvervuilingsexpert Bert Blocken (KU Leuven). 'Die aerosolen zijn microdruppeltjes die zoals fijnstof tientallen minuten in de lucht kunnen blijven hangen en waaraan virusdeeltjes zich kunnen vasthechten.' Die kunnen zo een 'viruswolk' vormen.

Met een CO2-meter krijgen scholen een indicatie van die aerosolconcentraties, zegt Steven Van Gucht, hoofd van de dienst infectieziekten bij het federaal kenniscentrum Sciensano. 'Een CO2-meter meet in de eerste plaats het CO2-gehalte in een ruimte. Het is een indicatie van wat we uitademen en hoe vaak de lucht zich in een ruimte ververst.' De CO2-meter is vooral een hulpmiddel voor scholen die geen permanente ventilatie hebben, meent hij, en af en toe de deuren en ramen moeten openen. 'Het geeft aan of dat ventileren voldoende gebeurt.' Veel CO2-meters hebben kleurencodes, waarbij rood aangeeft dat de alarmdrempel is bereikt.

Groepsaankoop

Er zijn geen centrale cijfers over hoeveel scholen al een CO2-meter in hun klassen hebben. De Vlaamse regering maakte in september 22 miljoen euro extra budget vrij voor materiaal zoals CO2-meters, maar ze organiseerde geen centrale aanbesteding voor een groepsaankoop. De onderwijsnetten deden dat ook niet, ze probeerden vooral een kompas te zijn als hun scholen vragen hadden. DOKO, de aankoopcentrale van het Katholiek Onderwijs, bevroeg de markt en selecteerde acht geschikte CO2-meters. Het Gemeenschapsonderwijs (GO!) adviseert elke school er minstens twee aan te schaffen.

Scholen wapenden zich vooral tijdens de verlengde herfstvakantie met CO2-meters, getuigen de ondernemers achter Laagom Technologies. Dat jonge Leuvense bedrijf doet aan doorverkoop en prijkt op de lijst van het Katholiek Onderwijs met twee types CO2-meters. 'We zijn twee bio-ingenieurs die in het voorjaar vooral vanuit sociaal engagement wilden kijken hoe we konden helpen in de coronacrisis', legt oprichter Niels Van Velthoven uit. 'We deden dat aanvankelijk met een toestelletje om de afstand van 1,5 meter te bewaren, maar op dat domein was eigenlijk al veel concurrentie.'

Hoe werkt een CO2-meter?

Een CO2-meter brengt in kaart of uitgeademde lucht voldoende ververst wordt. In afgesloten ruimtes kan het CO2-gehalte snel oplopen. Een CO2-meter drukt dat uit in parts per million (ppm). Gezonde buitenlucht bevat doorgaans 400 ppm. In binnenruimtes ligt de grens op 800 à 900. Veel CO2-meters hebben een scherm waarop het CO2-gehalte af te lezen valt, met een kleurencode of een alarm.

De focus verschoof naar CO2-meters. Het duo zocht contact met leveranciers uit China en vroeg aan Vlaamse scholen wat de noden waren om de toestellen nog te tweaken. Eind augustus zette het de stap naar het Katholiek Onderwijs. 'De fabricage en de testing gebeuren in China, maar wij herhalen de tests hier nog eens.' Het bedrijf leverde al 750 à 1.000 toestellen. Het organiseert nu ook een groepsaankoop samen met het lokale gezondheidsoverleg in de regio's Midden-West-Vlaanderen, Zenneland, Leieland en Limburg. Scholen, lokale besturen en zorginstellingen kunnen daarop intekenen.

Niet heilige graal

Experts waarschuwen dat scholen de CO2-meter niet als de heilige graal mogen aanzien. 'We gebruiken het toestel nu bij gebrek aan beter', meent Blocken. 'We weten nog zo weinig over de uitstoot van aerosolen en het belang van ventilatie. Eén persoon kan evenveel aerosolen uitstoten als twintig anderen. Tegelijk is ventilatie niet constant in een ruimte. We leerden al uit metingen in hotellobby's of bioscopen dat de mate waarin een ruimte geventileerd is op geen enkele plaats hetzelfde is.'

Dat weerhoudt de Belgische bedrijven er niet van hun posities op de markt in te nemen. Voor Renson was het Sense-toestel eigenlijk een van de speerpunten van Batibouw, maar het bedrijf wilde zich de kaas niet van het brood laten eten. Ook Crescent, het vroegere Option, heeft ambities om een eigen CO2-meter op de markt te brengen. 'Er is al een aantal her en der geïnstalleerd, maar het toestel zit nog in de pilootfase', licht Eric Van Zele, uitvoerend voorzitter van Crescent, toe. 'We moeten het bijvoorbeeld nog laten certificeren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie