Advertentie

Strijd over pasjessamenleving gaat door

Franse agenten checken de coronapas van klanten op een terras in Bordeaux. ©AFP

Met de politieke rentree volgen in de Wetstraat meteen de schermutselingen over de verdere afwikkeling van de coronacrisis. De beste aanpak op het moment dat vooral ongevaccineerden de ziekenhuizen weer doen vollopen, vormt de inzet.

De federale en de regionale topministers komen over twee weken, op 17 september, weer samen in het Overlegcomité. De bedoeling is - onder meer - af te spreken dat het per regio mogelijk wordt het coronapaspoort ruimer toe te passen dan nu het geval is.

'Om de uitbreiding van het Covid Safe Ticket mogelijk te maken als de epidemie weer aantrekt of de vaccinatiegraad slecht blijft, moet er een update van het samenwerkingsakkoord komen. Daar wordt aan gewerkt', luidt het op het kabinet van premier Alexander De Croo (Open VLD).

Om de uitbreiding van het Covid Safe Ticket mogelijk te maken als de epidemie weer aantrekt of de vaccinatiegraad slecht blijft, moet er een update van het samenwerkingsakkoord komen. Daar wordt aan gewerkt.
Kabinet premier Alexander De Croo (Open VLD)

Nu is het Covid Safe Ticket - voor wie volledig ingeënt is, een negatieve test kan voorleggen of hersteld is van corona - verplicht om events te kunnen bijwonen zonder mondmasker of het respecteren van de anderhalvemeterregel.

Coronapas op trein en ferry

In onder meer Italië, Frankrijk en Duitsland is de pasjesmaatschappij al veel verder gevorderd dan bij ons. Daar moet de coronapas vrijwel overal voorgelegd worden om toegang te krijgen tot publieke plaatsen - van horeca tot winkels. In Italië kunnen mensen zonder coronapas geen binnenlandse vlucht, regionale trein of ferry nemen, wat deze week her en der tot protest leidde.

Ook in Frankrijk komen boze burgers op straat. Maar voorts pakt de politieke gok van president Emmanuel Macron goed uit. Sinds hij de coronapas invoerde, gingen de Franse vaccinatiecijfers erop vooruit.

Door dat Frankrijkeffect sijpelt bij ons politiek de gedachte binnen om verder te gaan met de coronapas. Maar dat ligt gevoelig bij de liberalen en de groenen. Ook de premier verklaarde al publiek geen pasjessamenleving te willen, al maakte hij donderdag een opening voor Brussel. 'Misschien moeten we voor de final push in Brussel overgaan tot de Franse of de Italiaanse methode, maar ik hoop dat dat niet nodig zal zijn', zei De Croo.

Driekwart gevaccineerd

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau maakte er bij zijn terugkeer op de politieke bühne wel een punt van. Hij is er voorstander van de coronapas ruimer in te zetten als de situatie zou verergeren. '90 procent van de mensen mag niet gestraft worden voor egoïsten die zich niet laten prikken.'

Eigenlijk is de kwestie in Vlaanderen niet aan de orde door de hoge vaccinatiegraad. Met ruim driekwart van de bevolking volledig gevaccineerd ligt de coronapas in de horeca niet op tafel.

N-VA-voorzitter Bart De Wever zette dat bij zijn mediaoptredens nog eens in de verf. 'Je kunt niet een jaar lang zeggen: als we een bepaalde vaccinatiegraad bereiken, laten we de beperkingen los. De bevolking heeft gedaan wat ze moest doen, nu moeten we ophouden ze te gijzelen.'

Clubs omzeilen regels als privéclub

De regeling voor de coronapas is voor de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) het sein om - niet voor het eerst - de federale minister van Binnenlandse Zaken, Annelies Verlinden (CD&V), en de Vivaldi-regering onder vuur te nemen. Privé zijn er voortaan tot 200 mensen binnen geen regels. Nachtclubs mogen pas in oktober open. In onder meer Antwerpen en Gent omzeilen ze die regel door zich als privéclubs te profileren. 'Volgende week komen 15.000 mensen samen in het Sportpaleis, voor een nachtevent. En dan kan clubben niet? Terwijl privéfeesten wel kunnen?' Verlinden repliceerde dat N-VA-minister-president Jan Jambon bij de totstandkoming van al die regels betrokken is.

Vooral in Brussel is de discussie over de coronapas relevant door de lage vaccinatiegraad. Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) staat ervoor open het systeem uit te breiden naar nachtclubs of congressen, over horeca heeft hij het nog niet. Opmerkelijk: Franstalige toppolitici onder wie PS-voorzitter Paul Magnette zeggen intussen voorstander te zijn van verplichte vaccinatie. Dat verruimt nog de discussie over een gedifferentieerd beleid in de verschillende landsdelen.

Pas in het najaar wordt de discussie mogelijk voor het hele land weer relevant. De virusvoorspellers van de overheid sluiten niet uit dat de ziekenhuizen een nieuwe piek tot enkele honderden patiënten per dag - vooral ongevaccineerden - mogen verwachten.

Zorg uitstellen door ongevaccineerden

Het is de rode draad door de politieke sorties. Moet je in het najaar opnieuw zorg uitstellen omdat vooral ongevaccineerden een stormloop in de ziekenhuizen veroorzaken?

'Een brede inzet van de coronapas omwille van de volksgezondheid is een te verdedigen maatregel. Zolang dat gebeurt met een duidelijk wetgevend kader, bijvoorbeeld voor privacy issues, en mensen toegang blijven krijgen tot essentiële voorzieningen zoals supermarkten of het ziekenhuis', zegt Christophe Lemmens, advocaat gezondheidsrecht van het kantoor Dewallens & Partners en gastprofessor patiëntenrechten (UAntwerpen).

Volgens Lemmens zit achter de coronapas een nog gevoeliger discussie: verplichte vaccinatie. 'Sinds 1966 is in België het vaccin tegen polio - dat kinderen treft - verplicht. Daarom lijkt een verplichte prik tegen corona - dat de hele samenleving 1,5 jaar lamlegde - toch ook te verantwoorden.'

Sinds 1966 is in België het vaccin tegen polio - dat kinderen treft - verplicht. Daarom lijkt een verplichte prik tegen corona - dat de hele samenleving 1,5 jaar lamlegde - toch ook te verantwoorden.
Christophe Lemmens
Advocaat gezondheidsrecht

'Het hof van Cassatie heeft intussen bevestigd dat het poliovaccin geen schending is van het patiëntenrecht en dus als noodzakelijk en proportioneel wordt geacht. Noodzakelijk en proportioneel lijkt me ook van toepassing bij corona, als je het effect het virus op onze volksgezondheid ziet.'

Geen vaccin: niet naar school

Lemmens: 'Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft dit jaar nog geoordeeld dat Tsjechische wetgeving met een verplichte prik voor een negental aandoeningen geen inperking van de burgerlijke rechten en vrijheden inhoudt. Die wet ging erg ver: ongevaccineerde kinderen mogen bijvoorbeeld niet naar de kleuterschool.'

Het Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek stelde in twee adviezen voor het vaccin vrijwillig te houden. 'Maar het liet wel een opening om het desnoods verplicht te maken als er onvoldoende of niet snel genoeg geprikt zou worden. In sommige landsdelen lijkt me dat nu aan de orde', besluit Lemmens. 'Het is tenslotte wat raar dat je tijdens een pandemie verregaande coronaregels lang aanhoudt om de volksgezondheid te beschermen, en dat verplichte vaccinatie met hetzelfde doel nu plots onbesproken blijft.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie