analyse

Van autolevering tot dagtrips: de details uit het expertenadvies

Tegen midden mei moeten er een pak meer mensen aan het werk zijn, waardoor het weer drukker moet worden op de wegen. ©BELGA

Hoewel er begin mei al enkele versoepelingen kunnen komen, raden experten in een tussentijds rapport de overheid aan om tot half mei te wachten met het openen van de hele economie.

De federale topministers en de minister-presidenten van de deelstaten buigen zich vrijdag op een vergadering van de Nationale Veiligheidsraad over de manier waarop de strenge coronamaatregelen die tot 4 mei van kracht blijven kunnen worden versoepeld. Ze zullen zich daarbij baseren op een rapport van een expertencomité, de zogenaamde GEES.

Uit een eerste versie van het rapport, die De Tijd kon inkijken, blijkt dat de experten pleiten voor een gefaseerde exitstrategie. ‘Faseren is nodig om het aantal contacten tussen mensen enkel in stappen op te bouwen’, zo staat er te lezen. Via het doorvoeren van testen kan zo worden nagegaan wat het effect is van de maatregelen op de verspreiding van het coronavirus.

Eerste fase

In een eerste fase, die allicht op 4 mei ingaat, wordt vooral gefocust op het heropenen van de economie. Nu kunnen enkel bedrijven in essentiële sectoren zoals de zorg of de voeding open blijven. In andere bedrijven kan er enkel van thuis worden gewerkt of als er op de werkvloer voldoende afstand kan worden gehouden. Bedrijven die dat niet kunnen, moeten dicht blijven.

De experts willen de regels iets versoepelen. Werken zou kunnen als de veiligheidsprotocollen die de vakbonden en de werkgeverorganisaties nog moeten vastleggen worden gerespecteerd.

Voor de kleinhandel is er nog wat onduidelijkheid. Bepaalde winkels mogen opengaan, maar enkel voor collect-en-go-activiteiten. Bepaalde dringende activiteiten, zoals het leveren van auto's of het verkopen van stoffen voor het maken van mondmaskers, zouden ook worden toegestaan. Terwijl er nu 2,8 miljoen mensen aan de slag zijn, zou het aantal werkenden daardoor moeten stijgen naar 3,5 miljoen.

3,5
miljoen
Terwijl er nu 2,8 miljoen mensen aan de slag zijn, zou het aantal werkenden na een eerste versoepeling moeten stijgen naar 3,5 miljoen.

Voor overige activiteiten raden experts aan streng te blijven. De scholen blijven in de eerste fase gesloten. Mensen zouden iets meer sociaal contact kunnen hebben: één ontmoeting met dichte familie of vrienden tijdens het weekend waarop maximaal tien personen aanwezig mogen zijn.

Voor sporten is de regel dan weer dat maximaal twee personen samen een activiteit mogen doen. Dat is een ruimere regeling dan de huidige, die enkel joggen en fietsen toelaat. Groepstrainingen in clubverband worden ook toegestaan mits voldoende afstand mogelijk. Met de lokale autoriteiten moet worden bekeken of mensen met respect voor het houden van afstand in het park mogen zitten.

Om de eerste fase te kunnen opstarten, moet wel aan een aantal voorwaarden zijn voldaan. Zo moet er voldoende testcapaciteit zijn om potentieel besmette personen te testen. Ook is er nood aan coronaspeurders, die bij besmette mensen moeten nagaan met wie ze in contact zijn geweest. Er is evenwel twijfel of tegen 4 mei aan die voorwaarden kan worden voldaan.

Tweede fase

In een tweede fase, waarop de experts de voorlopige datum van 18 mei plakken, komen er meer versoepelingen. De klein- en groothandel kunnen de deuren openen, maar cafés en restaurants blijven dicht. Musea mogen niet heropstarten en allerhande recreatieve activiteiten blijven eveneens verboden.

De scholen zouden vanaf half mei gefaseerd weer open kunnen. In het basisonderwijs zouden drie studiejaren weer naar school kunnen, met de prioriteit voor achtereenvolgens het zesde, het eerste en het vijfde leerjaar. In eerste instantie wordt er les gegeven in kleinere groepen, waarbij niet iedereen op hetzelfde moment naar school gaat. De kleuterscholen blijven sowieso dicht.

In het middelbaar onderwijs kunnen leerlingen van het zesde jaar een dag per week weer naar school. Voor de meer professionele opleidingen - het zevende jaar beroepsonderwijs en de opleiding verpleegkunde – zijn dat twee dagen per week. Voor de andere leerlingen blijft online-onderwijs de norm.

In het basisonderwijs zouden drie studiejaren weer naar school kunnen, met de prioriteit voor achtereenvolgens het zesde, het eerste en het vijfde leerjaar.

In de tweede fase worden dagtrips, bijvoorbeeld naar de kust of de Ardennen, mogelijk toegestaan. Daarover moet wel worden overlegd met de lokale overheden. Vanaf dan moeten mensen ook weer naar hun tweede verblijf kunnen terugkeren.

Door die versoepelingen zouden er tegen eind mei 4,3 miljoen Belgen aan de slag moeten zijn. Het aantal tijdelijke werklozen en mensen die omwille van ziekte of vakantie niet actief zijn zou terugvallen van 2 miljoen vandaag naar een half miljoen.

Door de versoepeling van de maatregelen zullen weer mensen samenkomen op plaatsen waar afstand houden niet mogelijk is, zoals het openbaar vervoer. Bijvoorbeeld voor de bus en de trein raden de experts mondmaskers of andere gezichtsbescherming aan. Het openbaar vervoer zou ook enkel kunnen worden gebruikt voor woon-werk-verkeer.

Restaurants en bars blijven dicht

Alle andere versoepelingen, gaande van het openen van bars en restaurants over buitenlandse reizen tot het samenkomen in grotere groepen, zijn voor een latere fase. In het rapport wordt daar nog geen vooruitzicht op gegeven, laat staan dat er een datum op wordt geplakt.

Woensdag of ten laatste donderdag voeren de experts nog enkele aanpassingen aan het rapport door. Het laatste woord ligt bij de politiek: zij beslissen in welke mate het rapport wordt gevolgd.

Opvallend is dat de experts voor een relatief trage heropstart kiezen - of althans trager dan bijvoorbeeld de Duitsers doen. Bovendien kan, als de versoepelingen tot te veel nieuw besmettingen zouden leiden, nog altijd voor een tragere aanpak worden gekozen. 

Economisch België knarsetandt, want vreest dat de trage heropstart hen geld zal kosten. Doordat er nog altijd meer dan 4.700 mensen met corona in het ziekenhuis liggen, waarvan nog steeds meer dan duizend op intensieve zorgen, is de marge om grote versoepelingen door te voeren evenwel beperkt.

Het risico bestaat dat het virus zich weer snel gaat verspreiden, waardoor er een nieuwe piek volgt en ziekenhuizen op hun maximumcapaciteit dreigen te botsen. In dat geval is een nieuwe lockdown onvermijdelijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie