analyse

Vliegverkeer start traag weer op: volg het economisch herstel in deze grafieken

Op basis van de meest recente data brengt De Tijd in kaart hoe het economisch herstel in ons land verloopt. Welke sectoren krabbelen recht? Welke blijven nog achter en vrezen een kaalslag? Hoe zit het met het vracht- en vliegverkeer? En ons stroomverbruik? Volg hier de laatste stand van zaken.

Op 18 maart ging het land grotendeels op slot. Restaurants, winkels, kantoren en fabrieken gingen volledig of gedeeltelijk dicht, alle evenementen werden afgelast. Dat bezorgde de economie een ongeziene klap. Sinds een maand zijn de coronamaatregelen stap voor stap weer versoepeld en sputterend trekt de economie zich opnieuw op gang. Al is van een terugkeer naar precrisisniveaus nog lang geen sprake. Een volledig herstel wordt voor oktober niet verwacht, de vraag is zelfs of die dit jaar nog komt. Op basis van een aantal actuele data - omzet, vrachtverkeer, stroomverbruik, haventrafiek, luchtverkeer, tijdelijke werkloosheid en risico op faillissement - brengt De Tijd hier de laatste stand van zaken in kaart. 

De omzet van bedrijven lag in de week van 9 juni gemiddeld nog steeds 23 procent onder het peil van vorig jaar, zo blijkt uit de laatste tweewekelijkse bevraging door de Nationale Bank en de werkgeversorganisaties VBO, BECI, Unizo, UWE en Voka. Dat is een verbetering met 8 procentpunten tegenover vier weken eerder en een forse verbetering tegenover eind maart, toen bedrijven gemiddeld nog de helft onder het omzetniveau van vorig jaar zaten. Maar de vraag staat duidelijk nog onder druk: consumenten houden de vinger op de knip en bedrijven stellen investeringen uit.  

-26 procent
Omzet
De omzet van Belgische bedrijven ligt vandaag 26 procent onder het niveau van vorig jaar. Voor oktober wordt geen volledig herstel verwacht.

Het verschil tussen de sectoren is groot. Voedingswinkels, die gedurende de hele crisis open konden blijven, blijven qua verkoop op peil. Niet-voedingswinkels gingen op 11 mei weer open en beperken sindsdien de verliezen. Ook de bouw herstelt.

De horeca en de kunst- en evenementensector kregen de zwaarste klap. Na 12 weken verplichte sluiting, openden cafés en restaurants op maandag 8 juni opnieuw de deuren, een dag voor de laatste enquête van de Nationale Bank werd afgenomen. Op basis van reservaties leek er alvast veel animo bij mensen om opnieuw op restaurant te gaan. Sinds 8 juni is ook binnenlands toerisme weer toegelaten, wat voor hotels een belangrijk verschil maakt. Pretparken en bioscopen gaan open op 1 juli. Massa-evenementen blijven verboden tot eind augustus en ook nachtclubs blijven tot die tijd gesloten. 

In de omzetcijfers uit de bevraging zijn voor het eerst ook cijfers uit de luchtvaartsector opgenomen. Daar geven de bevraagde bedrijven sinds juni blijk van herstel nadat hun business door corona quasi volledig was stilgevallen. Sinds15 juni, zijn de Belgische grenzen weer open voor reizen binnen de Europese Unie, plus het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zwitserland, Ijsland en Liechtenstein. Een aantal Europese landen, waaronder Griekenland, laten wel nog geen Belgen toe. Voor andere landen gelden nog strikte voorwaarden. 

Op de luchthaven van Zaventem is het effect van het heropenen van de grenzen voorzichtig merkbaar, al verloopt het herstel traag. Het is ook afwachten wat het zomerseizoen brengt. Vanaf 1 juli zullen reizen buiten Europa ook weer toegelaten zijn. Het vliegverkeer ging grotendeels plat door de corona-maatregelen. Heel wat luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties zochten noodgedwongen staatssteun om te overleven. In Zaventem vroeg bagageafhandelaar Swissport het faillissement aan. 

Het stroomverbruik is intussen grotendeels genormaliseerd. Netbeheerder Elia rapporteerde in april een terugval in stroomverbruik tot 16 procent, met zelfs uitschieters tot 25 en 30 procent. Omdat horecazaken en winkels de deuren sloten, bedrijven massaal op telewerk overschakelden en fabrieken vaak slechts op halve kracht draaiden, was er een terugval tot een historisch laag niveau. Sindsdien is er wel sprake van herstel: in juni evolueert het stroomverbruik normaal. Ook de elektriciteitsprijs is opnieuw gestegen, na een zware dip in april. 

Door het stilvallen van de economie en het uitblijven van de vraag kreeg het vrachtvervoer een forse tik. Eind maart waren er alles samen een vijfde minder vracht- en bestelwagens op de Belgische wegen. Uit de laatste gegevens van Viapass, de tolexploitant van de kilometerheffing voor vrachtwagens in ons land, blijkt dat sinds die dip er ondertussen een volledig herstel is naar het normale niveau van voor de crisis

Al zegt dat vooral iets over het verkeer op de grote assen - de autostrades - en over België als doorvoerland. Op lokale wegen blijft het vrachtvervoer nog steeds ver beneden het peil van vorig jaar, zo tonen cijfers van Telraam, een organisatie die met de hulp van burgers het verkeer op lokale wegen monitort. Dat zegt vooral iets over de toestand van de lokale economie in steden en dorpen.

De haven van Antwerpen - de belangrijkste economische draaischijf van het land - zag vooral in mei een stevige dip in containertrafiek. Zowel de aan- als afvoer lag 12 procent lager dan vorig jaar, toen mei weliswaar een absolute recordmaand was. Containers zijn goed voor ruim de helft van de activiteit van de Antwerpse haven. Ze worden vooral gebruikt voor voeding, kleding, schoenen, machines, chemische producten, elektronica en huisraad. Door de lockdown eerst in China - waarbij de productie stilviel - en vanaf midden maart de lockdowns in Europa - waardoor de vraag hier wegviel -, is de wereldwijde handel in die goederen serieus teruggevallen. Containerrederijen zagen zich genoodzaakt om een ongezien aantal afvaarten te schrappen. Omdat schepen tot twee maanden onderweg zijn van Azië naar Antwerpen, is die impact pas met vertraging zichtbaar in de cijfers. Na de flinke dip in mei, verwacht Antwerpen nog een moeilijkere maand juni. Ook de voorbije week werden internationaal opnieuw veel afvaarten geschrapt, wat allicht ook in het derde kwartaal een impact zal hebben. 

Tijdelijke werkloosheid

960.281
Herstel in mei
in mei daalde het aantal tijdelijk werklozen met 22 procent to minder dan een miljoen.

De klap die de bedrijven incasseerden zindert ook door op de arbeidsmarkt. Er werd massaal beroep gedaan op het systeem van tijdelijke werkloosheid, met op een piek bijna 1,23 miljoen werknemers die in zo'n systeem zaten. Door het hernemen van de activiteit daalde dat cijfer in mei met 22 procent tot nog 960.281. Het aantal bedrijven dat gebruik maakte van het systeem daalde van 139.605 tot 116.486. 

Niet alleen zijn er minder tijdelijk werklozen, ze zitten ook minder dagen in werkloosheid. In april zat er nog 20 procent fulltime thuis, in mei was dat nog maar 9 procent. 

Vooral in de bouwsector pikt de activiteit weer op: daar daalde het aantal tijdelijk werklozen in mei met bijna de helft. In de groot- en detailhandel, indsurtie en de transportsector waren er dalingen van 20 à 22 procent. Hier speelt duidelijk het effect van het heropenen van alle winkels sinds 11 mei. Sinds de horeca op 8 juni opnieuw openging, daalde de tijdelijke werkloosheid daar van 89 procent naar nog 48 procent. 

In sommige sectoren is het nog wachten op een herstel: sportclubs en de evenemtensector kampen nog steeds met hoge werkloosheidscijfers. 

Het systeem van tijdelijke werkloosheid brengt op korte termijn wat soelaas, maar omdat de economische tol hoog blijft, zijn ontslagen in veel sectoren onvermijdelijk. Eind mei zei zes op de tien bedrijven banen te zullen schrappen. Alles samen dreigen tot 180.000 jobs verloren te gaan. In de handel, de belangrijkste sector voor de werkgelegenheid, vrezen bedrijven tot 48.000 banen te moeten schrappen, of 10 procent van het totaal. In de industrie loopt dat cijfer op tot 35.000 (7%) en in de horeca tot 31.000 (25%).

In het ergste geval zijn de problemen bij de bedrijven zo groot dat ze hoofd niet meer boven water kunnen houden. Ook daar peilt de enquête van de Nationale Bank en de werkgeversorganisaties naar. Uit de cijfers van de recentste bevraging blijkt dat 6 procent van de bedrijven vreest voor een faillissement.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie