reportage

'We zijn het Lombardije van de tweede golf'

Verplegend personeel in de covidteststraat van het Luikse CHU-hospitaal. ©Debby Termonia

Breken de dijken straks in de coronabroeihaard Luik? In de ziekenhuizen kijkt het personeel angstvallig naar de razendsnel stijgende cijfers. 'We bereiden ons mentaal op het allerergste voor.'

'Duw het er maar in, mijn neus is groot genoeg!' In de teststraat aan het Luikse CHU-ziekenhuis - een drive-through waar mensen met covidsymptomen zich kunnen laten testen vanuit de wagen - lacht een man uitbundig met zijn grapje. Tot verpleegster Laurence hem een wisser in de neus duwt en de tranen hem over de wangen lopen. 'Godver, dat is vervelend', klinkt het snel iets minder groot.

Het bad loopt vol en de kraan is kapot.
Philippe Devos
diensthoofd intensieve zorg CHC Luik

De auto is de eerste in een dubbele rij wagens die zich op een afgesproken uur hebben aangemeld. Sinds maandag wordt hier enkel nog getest op afspraak. Vorige week werd het teststation zo overrompeld - 'meer dan 400 testen per dag', zegt Laurence - dat het niet meer werkbaar was. Het labo kon niet volgen, de wachttijden liepen op tot vijf dagen. Dus worden nu, zoals in de rest van het land, enkel nog mensen met symptomen getest. Dat is de enige manier om niet overstelpt te raken.

Luik is al een tijd de negatieve uitschieter in de snel stijgende coronacijfers. De voorbije dagen kende de provincie dagen met bijna 2.800 positieve gevallen per 100.000 inwoners. Een op de vier in de voorbije zeven dagen afgenomen testen was positief, een veelvoud van de positiviteitsratio van 5 procent die de Wereldgezondheidsorganisatie als alarmdrempel hanteert. Toen verplegers als Laurence de voorbije weken hun teststraat zagen vollopen, wisten ze: 'We zitten met een groot probleem.'

Dat probleem manifesteert zich in een alarmerend hoog tempo in de Luikse ziekenhuizen. Aan de andere kant van de stad, in het CHC-ziekenhuis, wrijft intensivist Philippe Devos zich in de ogen. De arts, die er de intensieve zorg leidt, is moe. 'Een lange shift?', polsen we voorzichtig. 'Ik heb sinds begin maart geen korte shift meer gehad', lacht hij groen.

Een koppel wordt getest op covid in de 'depistage' van het Luikse CHU-ziekenhuis. ©Debby Termonia

Helikopter

Een week geleden had Devos minder dan tien covidpatiënten op zijn afdeling. Vrijdag waren dat er 11, maandag 16 en dinsdag, op het moment van ons gesprek kort na de middag, 24. 'Het stijgt in een geschift tempo', zegt Devos zuchtend. 'We zien het bad sneller en sneller vollopen, en de kraan is kapot.'

Vol, dat mag u letterlijk nemen. Behalve de 24 covidbedden op intensieve zorg zijn 24 ingenomen door patiënten uit de reguliere zorg. De intensive care van het CHC ligt vol. 'Daarnet hebben ze met een helikopter een patiënt voor intensieve zorg afgezet, die blijkbaar nergens anders terechtkon. Die ligt op de spoed te wachten tot een plaats vrijkomt.'

Als we straks beslissingen moeten maken over wie leeft en wie sterft, dragen we dat mee tot het einde van onze dagen. Dat is niet waar je dokter voor wordt.
Philippe Devos
Hoofd intensieve zorg CHC-ziekenhuis Luik

Nochtans is er een federaal spreidingsplan zodat covidpatiënten over het hele land terechtkunnen, om de reguliere zorg zo lang mogelijk te bewaken. Dat was een goed plan, zegt Devos, 'maar het gaat nu simpelweg te snel'. 'Van het ziekenhuis in Tongeren kregen we te horen dat ze nog één plaats vrij hebben (lacht). Dat is een mooie geste, maar we schieten daar weinig mee op. We zijn bezig zelf extra intensivecareplaatsen te creëren, in de ontwaakkamers van het operatiekwartier.'

Verplegend personeel van het CHU-ziekenhuis in Luik. ©Debby Termonia

Devos ziet de nabije toekomst zwartgallig in. 'Ik geef het een tiental dagen voor we in de situatie van maart zitten. En wellicht erger. In maart hebben we nooit moeten triëren, nooit moeten kiezen wie we helpen en wie niet. Nu durf ik niet uit te sluiten dat we in Italiaanse toestanden belanden, met mensen op de gang. Europa kijkt naar ons zoals wij naar Noord-Italië in maart. Vandaag had ik hier zowel de Duitse omroep ARD als de Britse BBC over de vloer. We zijn het Lombardije van de tweede golf.'

140
Covidpatiënten
In het CHC-ziekenhuis lagen dinsdag 140 covidpatiënten, van wie 24 op intensieve zorg. In het CHU-hospitaal, aan de andere kant van de stad, is die verhouding 144/23.

Sfeer van een leger

De dokters in het ziekenhuis beseffen heel goed wat op ze afkomt, zegt Devos. 'De sfeer die hier hangt, is die van een leger dat weet dat het straks in de frontlinie van een oorlog staat. Daarnet zag ik een collega huilen in de gang. Ik maak me ernstig zorgen over de mentale impact van wat ons te wachten staat. Als we straks beslissingen moeten maken over wie leeft en wie sterft, dragen we dat mee tot het einde van onze dagen.' Devos stopt even en wrijft de tranen uit zijn ogen. 'Dat is niet waar je dokter voor wordt', zegt hij dan.

De Luikse burgemeester Willy Demeyer (PS) is zeer bezorgd, maar hoopt dat de getroffen maatregelen zo'n medische ramp kunnen vermijden. 'De inschatting van onze experts is dat we de controle nog kunnen herwinnen', zegt hij aan de telefoon, tussen crisisvergaderingen door. 'Maar het is een kwestie van dagen.'

Volgens Demeyer wordt vrijdag een cruciale dag. 'Dan stelt coronacommissaris Pedro Facon de herwerkte protocollen voor alle sectoren voor, dat zijn er honderden. Als daar de nodige verstrengingen instaan, bijvoorbeeld voor sport en cultuur, heeft dat hopelijk snel een effect.' Of vrijdag niet te laat is? 'Er kruipt nu eenmaal veel werk in.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie