Advertentie
Advertentie

Zijn we gered, als België in maart eerste lading vaccins krijgt?

©Photo News

Eind maart zouden de eerste 750.000 Belgen het coronavaccin van het Britse AstraZeneca kunnen krijgen. Maar er zijn nog veel onbeantwoorde vragen. 'Biedt het vaccin bescherming? Dat is nog koffiedik kijken.'

‘Als ik mij baseer op de dossiers die ik kunnen volgen heb, durf ik te zeggen dat we in maart 2021 een Covid-19-vaccin ter beschikking hebben in België. Dat is een realistische deadline', zei Xavier De Cuyper, de topman van het Belgische geneesmiddelenagentschap FAGG, in Het Laatste Nieuws.

Hij is als enige Belg betrokken bij de onderhandelingen van de Europese Unie met fabrikanten van potentiële coronavaccins. Hij zat dus mee in de cockpit toen onlangs een deal met AstraZeneca werd gesloten. De Britse farmareus garandeert de levering van 300 miljoen dosissen, op voorwaarde dat hij groen licht van het Europese geneesmiddelenagentschap krijgt.

De dosissen worden volgens een bepaalde sleutel verdeeld over de lidstaten. De Cuyper verwacht een eerste lading van 50 miljoen dosissen eind maart, waarvan 1,5 miljoen in België zullen terechtkomen. Omdat het AstraZeneca-vaccin in twee shots - gespreid over een maand - wordt toegediend, kunnen in eerste instantie 750.000 Belgen worden gevaccineerd.

De maanden erna volgen nog leveringen. 'Die zullen gefaseerd gebeuren', zegt FAGG-woordvoerder Ann Eeckhout zonder verdere details te geven. Tegen dan komen vermoedelijk ook andere vaccins op de markt. Europa spreekt met Johnson & Johnson, Curevac en de tandem Sanofi-GSK. Zodra er een deal op Europees niveau is, krijgt België vijf dagen bedenktijd om al dan niet mee te springen. ‘We verwachten dat in september nog deals bij ons op de tafel belanden’, aldus Eeckhout. 

Wie eerst?

Intussen kan de discussie beginnen over wie als eerste in aanmerking komt voor een vaccinatie. Volgens de Hoge Gezondheidsraad moet de prioriteit liggen bij drie groepen: zorgverstrekkers, iedereen boven 65 jaar, en iedereen boven 45 jaar die lijdt aan chronische aandoeningen - denk aan diabetes, obesitas of hartproblemen - die het risico op ernstige ziekte verhogen. Dat betekent dat zo’n 4 miljoen Belgen als prioritair bestempeld kunnen worden en dat bij de eerste levering een triage moet gebeuren.

De aanbevelingen van de Amerikaanse National Academy of Medicine, waarin ook een Belg zetelt, gaan al verder dan die van de Hoge Gezondheidsraad en kunnen als leidraad dienen voor discussies in ons land. De Amerikanen geven in een tweede fase voorrang aan leerkrachten en supermarktpersoneel, en oordelen dat ook regionale besmettingscijfers in rekening kunnen gebracht worden om te triëren.

Het lijkt evenwel te vroeg voor definitieve beslissingen voor eind maart. Veel zal afhangen van de resultaten van de nog lopende vaccinstudies. AstraZeneca heeft in een studie met 1.000 vrijwilligers al aangetoond dat zijn vaccin het immuunsysteem wapent. ‘Nu moet nog worden bewezen dat het vaccin daadwerkelijk beschermt tegen infectie. Dat is nog koffiedik kijken’, zegt Isabel Leroux-Roels, vaccinoloog aan de UGent.

Wat met ouderen?

Een pas gestarte studie met 30.000 vrijwilligers moet uitsluitsel geven. Biedt het vaccin bescherming? En mildert het de symptomen bij een infectie? Hoelang werkt het? Werkt het evengoed bij mensen met aandoeningen? Wat met ouderen?

Er zijn nog veel openstaande vragen. De antwoorden zijn niet alleen cruciaal om groen licht van het Europees geneesmiddelenagentschap te krijgen, maar ook om het vaccinatiebeleid uit te stippelen. Als het ene vaccin werkt bij 80 procent van de gezonde volwassenen maar slechts bij 30 procent van de 65-plussers, is het misschien interessant om voor die laatste groep te wachten op een ander vaccin. Dat is precies waarom Europa op meerdere vaccins inzet.

Ongeziene snelheid

Als de deadline van maart gehaald wordt, betekent dat dat in amper 15 maanden een vaccin ontwikkeld is. Dat is ongezien. Omdat de wereld naar een vaccin snakt, werden onderzoeksfases parallel uitgevoerd. Farmabedrijven sloegen de handen in elkaar en hebben de productie al opgestart nog voor ze zeker zijn dat ze hun vaccin mogen lanceren. Voor de productie van het AstraZeneca-vaccin is het alle hens aan dek bij het biotechbedrijf Novasep in Henegouwen.

De snelheid veroorzaakt ook scepsis. Zijn er bochten afgesneden? Zullen vaccins wel veilig zijn? Dat AstraZeneca een deel van de aansprakelijkheid doorschuift naar Europa en de lidstaten, doet de wenkbrauwen fronsen. Dat zou – los van de antivaccinbeweging - niet-risicopersonen kunnen doen afzien van een snelle vaccinatie, zeker nu de initiële angst voor een infectie bij bepaalde bevolkingsgroepen wegebt.

Groepsimmuniteit

Zo’n reactie bij het volk zou het grotere doel in het gedrang kunnen brengen: groepsimmuniteit. Volgens experts moet 60 à 70 procent van de bevolking immuun zijn om de circulatie van het virus terug te dringen en te stoppen. FAGG-topman De Cuyper countert de mogelijke ongerustheid. ‘Niemand zal vanwege snelheid een onveilig middel op de markt brengen. En zodra een vaccin goedgekeurd is, zullen we het blijven opvolgen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie