Zwaarste test ooit voor deeleconomie

Deliveroo bekijkt of het zijn fietskoeriers niet kan inzetten voor de levering van basisboodschappen aan huis. ©Hollandse Hoogte / Joris van Gennip

Veel platformbedrijven uit de prille deeleconomie kreunen onder de coronacrisis. Tegelijk toont die crisis ook de kracht van hun model aan.

De deeleconomie is gebaseerd op het idee dat we activa niet in eigendom moeten hebben om er gebruik van te maken. In plaats daarvan kunnen we ze tijdelijk huren van anderen die ze op dat moment niet nodig hebben. Dankzij digitale platformen zijn we perfect in staat om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen.

De bekendste uithangborden van dat model zijn Airbnb en Uber, twee platformen uit Silicon Valley die respectievelijk woningen en transportdiensten aanbieden. Uitgerekend die sectoren worden midscheeps geraakt door de coronacrisis. Als mensen hun kot niet meer uit mogen, hebben ze ook geen behoefte aan een kamer in Parijs of een taxichauffeur in Madrid.

Airbnb

De aandeelhouders van Airbnb wilden hun miljardeninvesteringen dit jaar verzilveren met een beursintroductie, maar zullen dat bijna zeker uitstellen. Het bedrijf tankte vorige week voor de zekerheid 1 miljard dollar bij, maar betaalt daar een rente van meer dan 10 procent op.

Dat woekertarief is een voorbode van wat kleinere start-ups in de deeleconomie te wachten staat. Kapitaal dreigt schaars en peperduur te worden. Wie al krap bij kas zat en nu zijn inkomsten ziet wegvallen, is een vogel voor de kat.

Investeerders verwachten dat je een aantal maanden van continue groei kunt aantonen, maar dat is nu onmogelijk.
Philippe De Schutter
Medeoprichter Nakipower

‘Een crisis als deze kan je in geen enkel businessplan voorzien’, zegt Philippe De Schutter van Nakipower, een vorig jaar opgerichte start-up die draagbare batterijen verhuurt op openbare plaatsen zoals horecazaken. Het bedrijfje had al 900.000 euro opgehaald en was met investeerders over een grotere kapitaalronde aan het onderhandelen toen het coronavirus plots toesloeg.

‘Investeerders verwachten dat je enkele maanden van continue groei kunt aantonen, maar dat is nu onmogelijk. We zitten in een overwinteringsmodus. De oprichters keren zich geen salaris uit en we maken alles klaar voor wanneer de markt herneemt’, zegt De Schutter.

Deelfietsen

Ook de Belgische initiatieven rond gedeelde mobiliteit zien zwarte sneeuw. In de grote steden werden de deelfietsen en -steps van bedrijven als Jump en Lime van de straat gehaald. Bij Blue-Bike, dat blauwe deelfietsen verhuurt aan treinstations, is het gebruik gedaald tot minder dan 10 procent van het normale niveau, zegt directeur Bram Dousselaere. ‘We zien ook minder nieuwe aanvragen voor een abonnement.’

-80 procent
Autodelen
Cambio, de grootste autodeelorganisatie van het land, kent een terugval met ongeveer 80 procent.

Cambio, met 23.500 gebruikers en 800 wagens de grootste autodeelorganisatie van het land, kent een terugval met ongeveer 80 procent. ‘We bekijken of we enkele wagens op grote standplaatsen tijdelijk aan de kant kunnen zetten’, zegt directeur Geert Gisquière. Als de terugval maanden aanhoudt, zijn wel ‘drastischer maatregelen’ nodig.

Veel nijpender is de situatie bij de kleinere autodeelinitiatieven die de voorbije jaren het licht zagen. ‘Daar zitten veel start-ups bij die de omslag naar winst nog moesten maken. Voor hen is de toestand precair, als je weet dat de activiteit in het beste geval op 5 à 10 procent van het normale peil ligt’, zegt Jeffrey Matthijs van de netwerkorganisatie Autodelen.net. ‘Als dit langer dan drie maanden duurt, zullen sommigen niet overleven.’

Smetvrees

De grote vraag is hoe traag of hoe snel de consument de ‘smetvrees’ voor gedeelde vervoermiddelen achter zich zal laten. ‘Ik hoop niet dat mensen het openbaar vervoer en deelwagens nu weer gaan ruilen voor de privéauto’, zegt Matthijs. ‘De aanbieders moeten na de crisis in elk geval meer inzetten op de hygiëne in hun voertuigen.’

Ook Blue-Bike, dat erg afhankelijk is van het succes van de trein, vreest dat mensen nog een hele tijd voorzichtig zullen blijven met openbaar vervoer. ‘Voor het hele jaar gaan we voorlopig uit van een daling met 10 procent’, zegt Dousselaere.

Toch toont een grote crisis als deze ook de kracht van digitale (deel)platformen. Veel winkeliers hebben plots de e-commerce ontdekt. De etenbesteldient Deliveroo profiteert, ondanks de vele gesloten restaurants, van de mogelijkheid om maaltijden aan huis te leveren en bekijkt of hij zich niet kan omvormen tot een boodschappendienst. En een bedrijf als Airbnb zal niet zo snel failliet gaan als pakweg een hotelketen of een vakantiepark, juist omdat het bedrijf geen eigenaar is van de activa die het verhuurt.

Ook initiatieven die heel lokaal en decentraal werken, zoals het sociaal buurtnetwerk Hoplr of het uitleenplatform Peerby, tonen hun toegevoegde waarde in de crisis. Hoplr zag het aantal berichten op zijn platform in twee weken verdrievoudigen door allerlei solidariteitsacties. Helpper, een platform dat thuishulp organiseert voor buurtbewoners, stelde zijn platform open voor coronavrijwilligers. In twee weken tijd boden 2.500 mensen er hun hulp aan.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie