interview davos

‘Binnen vier jaar is een derde van je vaardigheden overbodig'

©Tim Dirven

Bedrijven denken verkeerd na over hun medewerkers, zegt Alain Dehaze. De Belg is de CEO van het Zwitserse uitzendbedrijf Adecco. En dat komt omdat de internationale boekhoudregels hen daartoe dwingen, stelt hij.

Het is moeilijk en duur om werknemers bij te scholen, maar het is nog moeilijker en duurder hen te ontslaan en nieuwe medewerkers te zoeken. Dat is de boodschap die Alain Dehaze deze week geeft op het Wereld Economisch Forum in Davos. De Belg staat sinds 2015 aan het hoofd van Adecco, de grootste uitzendgroep ter wereld. In een adem start hij een ambitieus project: een poging om de internationale boekhoudregels te hervormen.

Toen hij deze week in Davos dat pleidooi hield, kreeg hij een vraag uit het publiek over Proximus. Is het normaal dat een bedrijf in hetzelfde persbericht aankondigt dat het 1.900 mensen ontslaat en tegelijk 1.250 nieuwe mensen aanwerft? ‘Het toont perfect aan wat op dit moment gebeurt’, antwoordde Dehaze. ‘Bedrijven moeten zich nog sneller aan nieuwe technologie aanpassen dan ze al deden.’

‘Ik hoor die verhalen bijna elke dag’, vertelt hij in een gesprek met De Tijd. ‘Het gaat zo snel dat werkgevers moeten anticiperen. Ze moeten strategisch nadenken over welke vaardigheden hun mensen binnen drie tot vijf jaar nodig hebben.’

‘En ze moeten meer werk maken van herscholing. Het is nodig om de sociale en financiële schok en de bijbehorende reputatieschade van een collectief ontslag te vermijden.’

De financiële schok is er ontegensprekelijk. Maar herscholen kost ook geld.
Alain Dehaze: ‘Het engineeringbedrijf ABB berekende dat een werknemer ontslaan en vervangen het in Zwitserland rond de 100.000 Zwitserse frank (89.000 euro, red.) kost. Iemand volledig herscholen kost het ongeveer 35.000 Zwitserse frank.’

Davos 2019

De Tijd is in Davos en brengt de hele week verslag uit. Volg het op tijd.be/davos

En toch gebeurt het niet. OESO-data leren dat de uitgaven voor herscholing in de rijke landen gedaald zijn sinds 2014.
Dehaze: ‘Volgens ons ligt een deel van het probleem bij de boekhoudregels. De ontslagkosten zitten in het uitzonderlijk resultaat, zonder impact op de bedrijfswinst. De kosten voor opleiding duwen wel de bedrijfswinst naar omlaag.’

‘Dat doet ertoe, want uiteindelijk trekt een CEO met zijn winstcijfers naar de raad van bestuur. Die cijfers vormen de taal waarin het management spreekt.’

‘We vinden daarom dat de boekhoudregels anders moeten. De uitgaven voor herscholing moeten als een investering worden beschouwd. Dan komen ze op de balans en worden ze vervolgens afgeschreven.’

Hoe doe je dat?
Dehaze: ‘De waarde van een IT-opleiding zal sneller dalen dan de waarde van talenkennis. Maar gemiddeld zien we dat een derde van de vaardigheden die een werknemer heeft, na vier jaar tijd nutteloos zijn voor het bedrijf. Eigenlijk moet je die waardevermindering dus afschrijven.’

‘Boekhoudkundig houdt het steek. Maar het verhoogt ook de sociale bescherming van werknemers. Die hebben nu in de sociale zekerheid recht op gezondheidszorg en een pensioen, maar een recht op ‘reskilling’, dat hun jobzekerheid verhoogt, lijkt me even logisch. Want als je dat niet doet, verliezen meer mensen hun job en draagt de gemeenschap de kosten.’

Kan je de waarde van talentvolle werknemers boeken op je balans? Misschien zijn die werknemers morgen weg.
Dehaze: ‘De boekhoudnormen IFRS bevatten een heel precieze definitie van wat op de actiefzijde van een balans mag staan. Het moet iets zijn - een gebouw, machines, vorderingen… - dat het bedrijf volledig controleert. Personeel controleer je inderdaad niet volledig.’

‘Daarom is een discussie over de IFRS-normen nodig. Een oplossing zou kunnen zijn de waarde van de vaardigheden aan iedere werknemer apart toe te kennen, als een soort individueel kapitaal.’

Dat komt neer op het compleet herdenken van boekhouden. Is dat realistisch?
Dehaze: ‘Ooit werden uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling als pure kosten geboekt. Ook dat is veranderd. Dus het kan. Bovendien zijn er praktische tussenstappen mogelijk. In Frankrijk en Italië moeten bedrijven een deeltje van het loon van hun werknemers investeren in fondsen die vervolgens geld uittrekken voor opleiding.’

Een recht op ‘reskilling’ lijkt me even logisch als het recht op gezondheidszorg en pensioen.
Alain Dehaze
CEO Adecco

Is herscholing belangrijker geworden voor een uitzendgroep als Adecco?
Dehaze: ‘Wij investeren al veel in opleiding, omdat we uitzendkrachten voorbereiden op het werk dat ze bij onze klanten gaan uitvoeren.’

‘Maar daarnaast wordt reskilling belangrijker, waarbij je iemand in het bedrijf herschoolt voor een compleet andere taak, zoals in de domeinen cybersecurity of artificiële intelligentie. We hebben vorig jaar General Assembly overgenomen, een jong bedrijf uit New York dat al 60.000 mensen herschoolde, vooral op het vlak van digitale vaardigheden. Het is voor ons een belangrijke nieuwe business.’

Omdat - kijk maar naar het recordaantal vacatures in België - bedrijven de mensen met digitale vaardigheden niet eens vinden?
Dehaze: ‘Ik sprak onlangs met een bedrijf dat duizenden banen wil schrappen, maar tegelijk heel veel mensen met expertise in cybersecurity zoekt. Het vindt die mensen niet. Daarom hebben we geadviseerd mensen te screenen die de goede attitude hebben om iets volledig nieuws te leren. Dat is niet makkelijk, maar het biedt wel andere voordelen: als het lukt, kent je cybersecurityteam je klanten en je bedrijf van binnenuit.’

Drie markante plekken op het Wereld Economisch Forum in Davos.

En wat is in die context uw advies aan werknemers?
Dehaze: ‘Besef dat in vier jaar een derde van je vaardigheden overbodig wordt.’

Ons arbeidsrecht geeft het omgekeerde signaal. Je loon stijgt automatisch met baremasprongen, vanuit de veronderstelling dat iedereen met de jaren productiever wordt.
Dehaze: ‘En dus moet je je best doen om de nieuwe producten en de nieuwe technologie van je bedrijf te leren kennen. Het zal maar lukken als bedrijven meer werk maken van herscholing, overheden het nog meer aanmoedigen en ook werknemers het zelf doen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie