‘Ik ben die hypocrisie over cocaïne kotsbeu'

©jonas lampens

De Antwerpse burgervader Bart De Wever kan de infiltratie van de cocaïnemaffia in zijn haven en stad niet langer aanzien. ‘Die gasten zitten overal: in het vastgoed, in de horeca, in de financiële en de zakenwereld. Ik heb er zelfs al mee op de foto gestaan.’

Begin 2018 lanceerde Antwerps burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever samen met de federale overheid het Stroomplan, een poging om de aanvoer van cocaïne in zijn haven te beperken en de drugsmaffia een kopje kleiner te maken. ‘Dat ik als burgemeester een groot probleem heb, zult u mij niet horen ontkennen’, gaf hij toen grif toe.

De Coke Lijnen

De haven van Antwerpen is de belangrijkste toegangspoort voor cocaïne in Europa. Elk jaar komen er ettelijke tonnen cocaïne binnen, met een straatwaarde van miljarden euro’s. In onze reeks 'De Cokelijnen' doen we in vier afleveringen uit de doeken hoe de drugsbendes de haven infiltreren, welke routes de cocaïne aflegt tot hier en wat het businessmodel is achter de trafiek.

De Tijd kon voor het eerst de hand leggen op de gegevens van alle cocaïnevangsten van vorig jaar in de Antwerpse haven. We interviewden betrokkenen en verzamelden meer dan 200 vonnissen en arresten in België en Nederland om de modus operandi van de bendes in kaart te brengen.

Lees alles op www.tijd.be/cokelijnen

Maar twee jaar later lijkt het probleem alleen maar groter te zijn geworden. Uit een artikelenreeks die De Tijd de voorbije week publiceerde, blijkt dat de drugsvangsten bij bepaalde terminals in de Antwerpse haven zo omvangrijk zijn dat de vraag rijst of er geen sprake is van structurele infiltratie door de georganiseerde misdaad.

De Wever - binnenkort rondt hij de kaap van vijftig - vond het tijd voor een ‘parler-vrai’. Met twee gele mappen voor zich, boordevol feiten en cijfers, geeft hij toe dat de ‘rampzalige beveiliging’ van de haven ‘onhoudbaar’ is. Hij geeft aan dat zeker 300 politiemensen extra nodig zijn om de haven deftig te bewaken.

Verbaast het u dat, ondanks de war on drugs, de cocaïnemaffia dieper dan ooit is geïnfiltreerd in de Antwerpse haven?

Bart De Wever: ‘Helemaal niet. We zijn zeven jaar geleden begonnen met de war on drugs om de impact van straatdealers en drugsgerelateerde criminaliteit in de stad aan te pakken, en dat is een groot succes. We hebben sindsdien meer dan 7.000 arrestaties verricht en het aantal gewelddadige diefstallen die meestal druggerelateerd zijn, is ongeveer met de helft verminderd. We zijn nu de veiligste van alle grootsteden in dit land. Maar over de infiltratie van de cocaïnemaffia in de haven heb ik niets te zeggen. Mijn politie is daar niet voor bevoegd. Daarvoor moet je bij de federale politiediensten zijn.’

Als burgemeester bent u toch de opperbaas van de haven?

De Wever: ‘Ik ben als burgemeester eigenaar van het havenbedrijf dat enkel bevoegd is voor de exploitatie van de haven. Veiligheidskwesties zoals de drugsproblematiek horen daar niet bij. Daardoor is het beeld ontstaan dat we stedelijk met die war on drugs vooral laaghangend fruit zijn gaan plukken. En dat klopt voor een deel. Alles wat uit de riool kwam gespoten, zijn we op straat beginnen op te kuisen. Maar als je dat een paar jaar doet, krijg je die rioolpijp redelijk goed in beeld en begin je te beseffen: ‘Zo kunnen we nog jaren blijven dweilen.' Dan zijn er twee opties. Ofwel dalen we in die riool af en wordt die schoongespoten. Ofwel leggen we er ons bij neer dat we dit eeuwig blijven doen, en zal het probleem alleen maar erger worden. Want de invoer van coke naar West-Europa is niet bepaald afgenomen. De Antwerpse haven is de ‘first port of call’ voor Zuid-Amerika, en daardoor een heel interessante toegangspoort voor de aanvoer van cocaïne naar West-Europa.’

Dus, om het probleem bij de wortels aan te pakken moet u in de haven zijn.

De Wever: ‘Onder meer, maar de haven is een logistieke schakel. De focus moet je leggen op de georganiseerde misdaad, en die begint, wat coke betreft, in de bronlanden. Dan hebben we het in eerste instantie over Colombia die op een all time high zit qua productie. Ik ben daar geweest, bij de Drug Enforcement Administration (DEA), en ze lieten me daar slides zien, waar je van achterover valt. Dan ga je zoeken naar de wortel van het probleem. En in mijn ogen ligt die in de jaren 70 in Nederland, waar men heeft gezegd: we gaan cannabis gedogen.’

U noemt dat de erfschuld van Nederland.

De Wever: ‘Dat zeggen de Nederlanders zelf. De top van die drugsmaffia is in Amsterdam gevestigd. Daar heb je de mensen die met cannabis rijk zijn geworden, die daarna in synthetische drugs zijn gedoken en vanaf de jaren 80 ook in coke. Het zijn multimiljardairs. De meesten daarvan zijn in Dubai of waar ook ter wereld gedomicilieerd. Ze hebben enorme kapitalistische kartels opgebouwd die connecties hebben met de bronlanden en van daaruit rijkelijk de coke laten binnenstromen. In de laatste twintig jaar is Nederland daar tegen gaan optreden, en dus was het niet onlogisch dat die jongens naar Antwerpen keken en hier lokale cannabisfamilies, de zogeheten mocromaffia, als handlangers gingen rekruteren. Voor de stad was dat een game changer, omdat kleine criminelen plots in een erg lucratief business model stapten, met Nederlandse broodheren, en zo opklommen in de piramide. Een goeie straatdealer pakt hier algauw zo’n 10.000 euro per maand. Dat is klein grut dat met de jetski op het dak van een BMW over de Turnhoutsebaan rijdt en aan party flights deelneemt naar Ibiza. Boven hen heb je dan een kleine laag van logistieke experts die de connecties heeft in de haven, en daarboven zitten de investeerders en de criminele top.’

En die top wordt door uw war on drugs amper geraakt.

De Wever: ‘Mijn probleem is de tussenlaag, die bulkt van de cash. De DEA in Cartagena zegt dat ze een derde van de cocaïne naar Europa onderschept. Maar Europese politiediensten spreken van een tiende. Neem nu het gemiddelde: 20 procent. De in beslag genomen coke is minstens 3 miljard euro waard. Doe dat maal vijf, dan hebben we 15 miljard euro, waarvan er dus 12 miljard ongehinderd binnenkomt. Daarvan blijft serieus wat plakken in Antwerpen, wat wil zeggen dat hier foute mensen met heel veel cash rondlopen in de stad. Die beginnen uiteraard onder meer vastgoed op te kopen, en zo jagen ze de prijzen van panden kunstmatig de hoogte in.’

©jonas lampens

Of hoe crimineel geld stilaan maar zeker uw stad vergiftigt.

De Wever: ‘Ik pleit al jaren voor een Bibob-wetgeving zoals in Nederland, waarbij de overheid verhindert dat bijvoorbeeld een horecavergunning wordt verstrekt aan een café dat is opgezet om zwart geld uit drugshandel wit te wassen. Zo kan je bij het opduiken van criminele cash snel ingrijpen en verbieden dat zo’n zaak opengaat. Het pannenkoekenhuisje in de Volkstraat: het was nog niet open, of er ontplofte al een granaat. Ik heb dan met een jurist de redenering ontwikkeld dat die zaak een gevaar is voor de publieke veiligheid, want ze trekt geweld aan. Dat hadden we al eens eerder gedaan in een andere zaak waarbij een granaat was ontploft, maar deze keer had de tegenpartij een dure advocaat ingeschakeld. De Raad van State oordeelde dat we een slachtoffer van gewelddaden wilden straffen. Terwijl het slachtoffer duidelijke duistere connecties had. Maar dat is irrelevant voor de Belgische wetgeving.’

De grootste havenbedrijven maken zich zorgen over het manifeste gebrek aan mankracht bij de federale gerechtelijke politie, door een gebrek aan budgetten.

Mijn goede vriend Ahmed Aboutaleb, de burgemeester van Rotterdam, begrijpt ook niet waarom wij achterblijven. ‘Jullie worden het rioolputje van ons land’, zegt hij.

De Wever: ‘De federale gerechtelijke politie moet in mijn ogen de handen naar boven uitsteken voor internationale samenwerking. Mijn goede vriend Ahmed Aboutaleb, de burgemeester van Rotterdam, zal ze met open armen ontvangen. Hij begrijpt ook niet waarom wij achterblijven. ‘Jullie worden het rioolputje van ons land’, zegt hij. ‘Alles wat wij in Rotterdam doen, duwt de cocaïneaanvoer over de grens, en dan wordt jullie probleem in Antwerpen uiteindelijk mijn probleem, want 85 procent van de coke die in Antwerpen binnenkomt, verdwijnt naar Nederland.’ Zolang je hier geen stevige politiediensten hebt en een wetgeving die de strijd tegen drugs faciliteert, sta je nergens. Het is om te lachen wat de drugssectie hier aan middelen en mensen ter beschikking heeft. Ik heb alle respect voor het harde werk dat ze leveren met de middelen die ze hebben, maar ze hebben amper een veertigtal mensen, terwijl dat er minstens 200 moeten zijn.’

Was uw partijgenoot Jan Jambon daarvoor niet bevoegd als federaal minister van Binnenlandse Zaken?

De Wever: ‘Die versterking was beloofd, maar eerlijk gezegd, stel nu dat het mirakel gebeurt en de federale gerechtelijke politie heeft morgen de budgetten om die extra mensen aan te werven. Heb je dan overmorgen die extra mankracht? Het antwoord is ‘nee’. Je hebt daar informatici voor nodige, fiscale en financiële experts. Zelfs in Nederland waar de budgetten veel groter zijn, kunnen ze die mensen niet houden. We moeten dus serieus nadenken hoe we die capaciteit kunnen opbouwen en financieren. Maar het is de enige manier. Ik organiseer met Aboutaleb geregeld overlegmomenten, en hoe onze federale diensten daar dan noodgedwongen bij zitten, dat is echt triest. Ik heb een grenzeloze verering voor de mensen die bij de federale gerechtelijke politie werken. Maar als ze daar dan, met een spreekwoordelijk waterpistool in de hand, moeten zeggen: ‘We doen ons best’, terwijl je ziet over welke budgetten en wettelijke instrumenten ze in Nederland beschikken. Dat moet voor hen afschuwelijk zijn.’

Maar zelfs als die extra budgetten er zijn, blijft nog het probleem dat u voor de drugsproblematiek in de haven niet bevoegd bent. Voelt u zich daarin gehandicapt?

De Wever: ‘Als burgemeester niet, want dat is mijn job niet. En u kunt me nu veel verwijten, maar niet dat ik me er niets van aantrek zodra het buiten mijn bevoegdheid valt. Ik ben mijn takenpakket als burgemeester al ver te buiten gegaan, door in Colombia tot bij president Ivàn Duque zelf over het probleem te gaan spreken, en ook met de DEA en Aboutaleb. Al na een paar jaar begon ik te beseffen: ‘Oei, er gaan granaten blijven ontploffen en straks gaan er misschien ook liquidaties volgen, als we niet de kop van de slang beginnen te raken. Ik kan die staart elke dag afkappen, maar zolang je de kop niet aanpakt, groeit die er vanzelf weer aan.’ Het is alleen niet echt een onderwerp waarmee men in Brussel of elders even graag geconfronteerd wordt.’

Bent u vragende partij om ook politioneel bevoegd te worden voor de haven?

De Wever: ‘Als ik daarop ‘ja’ zeg, heb ik veel kans dat ik morgen die bevoegdheid krijg, maar vermoedelijk zonder het bijpassende budget om daar ook effectieven tegenover te zetten. Dat zou een vergiftigd cadeau zijn. Dat gezegd zijnde, de huidige toestand waarbij de scheepvaartpolitie het met enkele tientallen medewerkers moet rooien, is onhoudbaar. De haven hangt nu gelukkig al vol ANPR-camera’s. Er wordt ook een drone gebruikt. Volgend jaar wordt de Certified Pick up (CPu) van containers verplicht, waarbij pincodes worden versleuteld. Er valt dus nog veel te winnen, maar aan het einde van de rit heb je boots on the ground nodig. Als ze het mij expliciet vragen, dan zeg ik: ‘Ja, geef me desnoods ook politioneel de haven maar.' Wij hebben de mensen die de haven kennen, ik ben bestuurlijk hoofd van de veiligheid en ik ben ook als burgemeester geconnecteerd met de economische spelers in die haven. I can make it happen. Maar enkel als ik 300 mensen extra krijg, zeker als je dat vergelijkt met de haven van Rotterdam. En sowieso moet het Antwerpse gerecht extra capaciteit krijgen.’

©jonas lampens

Is de cocaïnetrafiek voor u een onoplosbaar probleem?

Ze betogen voor propere lucht en eten macrobiotisch, maar ze snuiven wel wit poeder op een feestje. Ik kan die groen-linkse hypocrisie niet meer verdragen.

De Wever: ‘Het is niet omdat je de strijd nooit zal winnen, dat je hem niet moet voeren. Het stoort me dat ik bots op de ‘opinion chique’ dat drugs gelegaliseerd moet worden, en dat iedereen die daar tegen is, het niet goed voor heeft. Ze betogen voor propere lucht en eten macrobiotisch, maar ze snuiven wel wit poeder op een feestje. Ze pleiten voor legalisering om het criminele verdienmodel te stoppen. Als men die tragische fout wil maken, dan wel onder één voorwaarde: dat je dan alle drugs legaliseert en alle verantwoordelijkheid naar de consument schuift. Als ze zich vol willen spuiten met coke of heroïne: doe maar! Maar zo ver willen ze dan niet gaan. Ik kan die groen-linkse hypocrisie niet meer verdragen, ik ben die kotsbeu. Ze hangen wel ne curieuzeneus (een project voor de meting van de luchtkwaliteit van de Universiteit Antwerpen, red.) aan hun gevel, omdat ze alles ‘zuiver’ willen, maar ze roken joints in hun vrije tijd. Zeg toch gewoon dat het smeerlapperij is. Ik ben hartsgrondig tegen legalisering.’

Een tijdje terug zei u in een Nederlands interview dat de drugsmaffia politieke invloed aan het inkopen is. Laten Antwerpse politici zich met drugsgeld betalen?

De Wever: ‘Nee, zo ver zijn we niet. Het verloopt veel subtieler dan dat. Het referentiekader is de audiovisuele cultuur: de film 'Scarface'. Mensen stellen zich een trafikant met een raketwerper en twintig hoeren naast zich voor, en een corrupte burgemeester die komt meedoen. Maar dat is niet de realiteit. Je hebt mensen met veel cash, die handlangers rekruteren in de havenbedrijven, zelfs tot op het niveau van het management, zoals we onlangs hebben vastgesteld. Die kom je dus overal tegen. En zo’n crimineel begint dan ook aan weldoenerschap te doen. Die koopt zogezegd koekjes voor goede doelen, geeft geld aan lokale sportclubs, sponsort de renovatie van een moskee, enzovoort. Ze kopen zichzelf aanzien, respectabiliteit. Dat zijn geen donkerzwarte filmcriminelen, maar mensen zoals u en ik, die aan criminaliteit verdienen. Ze willen dat anderen hen met respect aankijken, omdat ze vooraan in de twintig zijn en hun vriendin luxeschoenen cadeau kunnen doen. Ga maar eens kijken naar de wachtrij voor de duurste merkwinkel. Je zal het zelf zien. Maar als de achterkant van onze maatschappij zo verder groeit, gooit die een schaduw over de voorkant. Dan kan ik niet meer uitsluiten dat ik rond de tafel beland met mensen die achteraf bijzonder fout blijken te zijn.’

Is dat nu al niet het geval?

Die criminelen zoeken het gezelschap op van respectabele mensen en dan kan je onbewust in de val worden gelokt, of je kan in de verleiding worden gebracht om een deal met hen te sluiten.

De Wever: ‘Ik heb het al meegemaakt dat ik op de foto bleek te staan met de kingpin (kopstuk, red.) van zo’n clan. Ik ben zeker niet de enige politicus die dat heeft meegemaakt. Niemand is daar immuun voor, maar het is blijkbaar een heel gevoelig onderwerp. Het probleem is dat er te veel criminele cash is en die vindt altijd zijn weg. Die criminelen zoeken het gezelschap op van respectabele mensen en dan kan je onbewust in de val worden gelokt, of je kan in de verleiding worden gebracht om een deal met hen te sluiten. Zouden Belgische notarissen zoveel minder verdachte transacties zien dan hun collega’s in Nederland? Zouden ze hun eigen klanten echt durven te verlinken, ook al stinkt het uren in de wind?’

Het is bekend dat in de randgemeenten rond Antwerpen veel villa’s worden bewoond door het ‘drugsestablishment’.

De Wever: ‘Dat zal wel, ja. Maar tussen zoiets ‘weten’ en zoiets kunnen bewijzen voor een rechtbank is een wereld van verschil in een rechtsstaat. Sommige mensen bij het gerecht zullen dat niet graag horen, maar ik zeg: ‘korte klap’. Rond uw gerechtelijke onderzoeken sneller af, laat het geen jaren aanslepen, ook al zou je daarmee een hele clan voor de rechter kunnen brengen, wat nog altijd op een sisser kan aflopen. Je moet de criminele weelde die boven komt drijven, meteen afbranden. Dan laat je voelen dat je er bovenop ziet. Dan ontraadt je mensen om erin mee te stappen. Zoals in die brief die mijn Rotterdamse collega Aboutaleb kreeg van een man die zijn kinderen elke ochtend naar school stuurt, hoewel hij weinig begrijpt van wat ze daar leren. Zijn buurman blijft tot ’s middags in bed liggen, maar heeft wel twee BMW’s voor zijn garagepoort staan en lacht hem vierkant uit. ‘Kan u mij helpen?’, schreef die man. Ja, we kunnen ervoor zorgen dat die BMW’s er niet meer staan. We moeten veel meer afbranden, wegstralen en afkappen.’

Nu krijgen vooral havenarbeiders of ander voetvolk jaren cel voor de cocaïnetrafiek, terwijl de grote investeerders niet te vinden zijn.

De Wever: ‘Ja, als het parket een kingpin opspoort, dan blijkt er daar maar 200.000 euro cash achter te zitten. Dat is belachelijk. Dat is nog geen drinkgeld voor die mannen: dat is het budget om voor hun vriendin schoenen te kopen. Het is natuurlijk gemakkelijk om al uw cash onder te brengen in een schermvennootschap op de Britse Maagdeneilanden en dan daarvan te lenen, zodat je hier alleen maar schulden overhoudt. Wat ga je bij hen dan rapen? Daar kan je niet aan.’

Bent u zelf al afgedreigd of benaderd door drugsbendes?

De Wever: ‘Ikzelf niet, maar in Nederland is dat al schering en inslag. Burgemeesters moeten onderduiken en één van hen hebben ze al eens een uur de tijd gegeven om te verkassen. Dat zijn angstwekkende getuigenissen. Die toestanden zie je wel al bij ons in de havenbedrijven. Als je op een hoger niveau aan de boom gaat schudden, kan er al eens een appel op uw hoofd vallen. Als je echt gaat opschalen, via internationale samenwerking, dan spreek je over miljardenvermogens. En ik weet niet hoe iemand zal reageren als hij riskeert een vermogen kwijt te spelen dat groter is dan het budget van mijn stad en mijn hele politiedienst.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie