Waar zitten de cocaïne-euro’s?

©IMAGEGLOBE

De cocaïnetrafiek via de haven van Antwerpen vertegenwoordigt een jaarlijkse omzet van 30 miljard euro, berekende de Belgische antiwitwascel. Het is een ruwe schatting, maar ze maakt wel duidelijk welke grote financiële belangen gemoeid zijn met de trafiek.

Ook in de cocaïnebusiness spelen vraag en aanbod. Het is een misvatting te denken dat de groothandelsprijs voor cocaïne de voorbije jaren weinig fluctueerde. ‘Jaren geleden lag de prijs wel degelijk hoger. De groothandelsprijs bedroeg 33.000 à 35.000 euro per kilogram’, zegt Manolo Tersago, de chef van de drugsafdeling van de Antwerpse federale gerechtelijke politie. ‘Onderzoeken en andere gegevens hebben uitgewezen dat de prijs daarna is gezakt naar 23.000 à 25.000 euro per kilogram, omdat de productie in Zuid-Amerika groter werd. Nu gebeuren veel inbeslagnames en krijgen we signalen dat de groothandelsprijs weer steeg naar 28.000 euro.’

Een deel van de criminele opbrengsten wordt geïnvesteerd in en witgewassen via de horeca. Door de coronacrisis zal dat nog toenemen.
Kris Meskens
Secretaris-generaal antiwitwascel

De productie nam de voorbije jaren enorm toe. Tussen 2013 en 2017 is het gebied waar de cocaplant wordt gecultiveerd meer dan verdubbeld. Het gaat vooral om Colombia (70%), maar ook Peru (20%) en Bolivia (10%). De cocasector in Colombia is bovendien efficiënter geworden, met een hogere opbrengst per hectare. Het gevolg? Tussen 2014 en 2018 is de cocaïneproductie bijna verdubbeld van 869 ton naar 1.723 ton. De piek van de prijs lijkt echter achter ons te liggen. Begin dit jaar zijn de prijzen voor cocabladeren in Peru met
46 procent gezakt.

Hoe groot is de vraag bij de consument? Antwerpen is de belangrijkste toegangspoort voor cocaïne in Europa en Europa is na de VS de grootste afzetmarkt voor cocaïne in de wereld. Zo’n 18 miljoen Europeanen tussen 15 en 64 jaar - 1 op de 18 - probeerden minstens een keer in hun leven cocaïne.

Straatwaarde

De cocaïne die de consument in handen krijgt, is de voorbije tien jaar zuiverder geworden. De zuiverheid ligt tussen 53 en 69 procent. Cocaïne wordt vooral gesnoven (68%) of gerookt/geïnhaleerd (27%). De straatwaarde van cocaïne bleef de voorbije jaren stabiel. De gemiddelde prijs zit tussen 54 en 83 euro per gram.

Veel cocaïnegeld vertrekt via professionele witwassers naar Dubai en andere oorden waar de trafikanten vertoeven. ©AFP

De cocaïnehandel is een miljardenbusiness, maar in ons land worden ‘slechts’ miljoenen euro’s in beslag genomen. Volgens politiechef Tersago is dat logisch, omdat hier alleen de logistiek plaatsvindt. ‘Jaarlijks kunnen we 8 à 10 miljoen euro aan goederen in beslag te nemen. Daarbij moet je goed beseffen dat de onderzoeken in België betrekking hebben op de criminele logistiek: de celletjes die er even tussenkomen om een taak te vervullen. Van hen pakken we het geld af. Niet van de grote trafikanten.’

De Coke Lijnen

De haven van Antwerpen is de belangrijkste toegangspoort voor cocaïne in Europa. Elk jaar komen er ettelijke tonnen cocaïne binnen, met een straatwaarde van miljarden euro’s. In onze reeks 'De Cokelijnen' doen we in vier afleveringen uit de doeken hoe de drugsbendes de haven infiltreren, welke routes de cocaïne aflegt tot hier en wat het businessmodel is achter de trafiek.

De Tijd kon voor het eerst de hand leggen op de gegevens van alle cocaïnevangsten van vorig jaar in de Antwerpse haven. We interviewden betrokkenen en verzamelden meer dan 200 vonnissen en arresten in België en Nederland om de modus operandi van de bendes in kaart te brengen.

Lees alles op www.tijd.be/cokelijnen

Toch lijdt het geen twijfel dat veel cocaïne-euro’s nooit worden gevonden. Het is al lang bekend dat de drugshandel werkt met een parallel circuit van cash geld. Soms worden geldkoeriers als toevalstreffer met hun bestelwagens van de weg geplukt met meer dan 1 miljoen euro aan bankbiljetten in een verborgen ruimte. De Belgische antiwitwascel, die vooral teert op meldingen van de banken, kon vorig jaar maar 11,51 miljoen euro aan verdachte transacties die te maken hadden met de drugshandel doorspelen aan het gerecht. 11 miljoen drugsgeld, verspreid over 127 doorgespeelde dossiers, is bitter weinig.

Naar waar vertrekken de cocaïne-euro’s? ‘We zien enkele witwasmechanismen frequent voorkomen’, zegt Kris Meskens van de Belgische antiwitwascel. ‘Een deel van de criminele opbrengsten wordt geïnvesteerd in en witgewassen via de horeca. De bedragen die witgewassen worden via cafés of brasserieën vertegenwoordigen maar een beperkt deel van de illegale inkomsten, maar de impact op de lokale samenleving en de economie kan aanzienlijk zijn. Naast het gerecht bestrijden lokale overheden daarom in toenemende mate de oneerlijke concurrentie van horecazaken die gecontroleerd worden door criminele organisaties. Door de coronacrisis vrezen we dat criminele investeringen nog gemakkelijker hun weg zullen vinden naar de sterk getroffen horeca.’

Veel cocaïnegeld vertrekt via professionele witwassers naar Dubai en andere oorden waar de trafikanten vertoeven. Meskens: ‘Een fenomeen in de cocaïnehandel, maar ook bij andere misdrijven, is het gebruik van professionele witwasnetwerken. Dat zijn organisaties die zich specialiseren in het witwassen van cash geld uit diverse criminele activiteiten. Dubai komt het prominentst naar voren als bestemming van dat geld.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie