column

Weg met de wegwerpbeker!

Enkele festivals kregen deze zomer nog een uitzondering en mochten alsnog wegwerpbekers gebruiken. 'Als het CO2-aspect de grootste factor is om iets niet in te voeren, moet je je afvragen of een product of dienst wel goed ontworpen is', schrijft circulair consulent Nina Maat.

Als het om duurzaamheid gaat, staan muziekfestivals voor keuzes die zich in elke sector stellen: tussen milieu en klimaat. Over het aanbod plantaardige foodtrucks of hernieuwbare energie op de festivalweide zijn ze vaak enthousiaster dan over herbruikbare bekers.

Herbruikbaar cateringmateriaal zou uiteindelijk meer CO2 uitstoten en bijgevolg niet per se duurzamer zijn. Daarnaast zouden er niet genoeg bekers en afwascapaciteit zijn. Met dat argument kregen enkele festivals dit jaar nog een uitzondering op de wet die herbruikbaar cateringmateriaal vanaf deze zomer verplicht.

Advertentie
De prullenmand

Wat gooien we met plezier in de prullenmand? Waar moeten we dringend van af? Onze opiniemakers ontdoen zich deze zomer van wat hen ergert of overbodig lijkt. Soms ernstig, soms niet, maar altijd oprecht.

Het voortdurend schermen met de CO2-uitstoot doet denken aan mensen die altijd naar hetzelfde festival trekken, ongeacht de line-up. Maar net zoals North Sea Jazz Dour niet is, is een circulaire economie niet hetzelfde als klimaatbeheersing, waarin koolstofmonitoring een belangrijke rol speelt. Terwijl CO2 meten een redelijk matuur proces is, draait circulariteit om zaken waarvan het monitoren soms nog in de kinderschoenen staat.

Als het CO2-aspect de grootste factor is om iets niet in te voeren, moet je je afvragen of een product of dienst wel goed - circulair - ontworpen is. Bij een circulaire economie streef je ernaar materialen zo lang en zo hoogwaardig mogelijk in de kringloop te houden. In Vlaanderen gaat veel aandacht naar de laatste stap daarin: recycleren. Maar andere stappen zijn effectiever: herstel en hergebruik. Daarvoor moeten producten en diensten slim worden ontworpen, bijvoorbeeld door minder tot geen schadelijke stoffen toe te voegen en zaken herbruikbaar te maken.

Dergelijke multidisciplinaire oplossingen zijn moeilijker over te brengen naar het grote publiek. De politieke en economische angst om complexe zaken aan te pakken, bleek nog maar eens bij de heisa over de Europese natuurherstelwet, waarbij natuur en klimaat tegenover elkaar kwamen te staan. Voor de bescherming van natuur was volgens sommige politici onvoldoende draagvlak. Dat natuurgebieden evengoed CO2 opnemen, verdween naar de achtergrond.

Als festival heb je een voorbeeldfunctie. De bezoekers kunnen, eenmaal thuis, ook meer voor hergebruik kiezen.

Iets gelijkaardigs zien we in de circulaire economie. Nochtans worden bij die alternatieve economie minder materialen ontgonnen en gebruikt, wat ook kan leiden tot een verlaging van de CO2-uitstoot. Een echte circulaire economie draagt bij aan een reductie in uitstoot én de juiste omgang met materialen, en ontziet de biodiversiteit.

Daarvoor moeten de circulaire producten en diensten onder de juiste ondersteunde voorwaarden aangeboden worden. Bij herbruikbare bekers gaat dat bijvoorbeeld om een waarborg en een minimaal aantal keer van hergebruik.

Als circulair product hebben die nog een extra troef: het sociale aspect. Om bekers te hergebruiken kunnen maatwerkbedrijven ingeschakeld worden. Die bedrijven bieden een job aan mensen die niet op de reguliere arbeidsmarkt terecht kunnen.

Als festival heb je een voorbeeldfunctie voor de bezoekers, die, eenmaal thuis, ook meer voor hergebruik kunnen kiezen. Ten slotte leidt hergebruik niet alleen tot menselijke connecties achter de schermen, maar ook ervoor. Denk aan de mensen die een babbeltje slaan om lege bekers te verzamelen, die ze kunnen inruilen voor een gratis drankje. Die menselijke ontmoeting is toch een hoofdingrediënt van een festival?