column

Weg met pessimisme over technologie

Decaan van Vlerick Business School

Door de negatieve kijk op technologie, zien we de voordelen niet.

364 dagen van het jaar probeer ik me te houden aan het adagium dat het beter is te zwijgen als je niets constructiefs te zeggen hebt. Maar als ik deze ene dag de ruimte krijg om te ventileren wat in de prullenmand mag, is dit mijn hitparade.

Techpessimisme staat bovenaan in de lijst. Nergens komt het duidelijker naar voren dan in de discussie rond het nieuwe werken. Bijna twee jaar gingen we door een massaal reëel experiment. Dankzij Zoom en Teams lukte verbazend goed wat we niet voor mogelijk hielden, al was de technologie voorhanden. Terwijl we ons afvroegen hoe we maatschappelijke problemen rond mobiliteit, ecologie en de combinatie werk en gezin konden aanpakken, staarde een deel van de oplossing ons in het gezicht.

Toch staan we weer in even lange files als voorheen. De lijst van bedrijfsleiders die ik hoor verzuchten dat we weer beter zouden werken als vroeger is lang. Elon Musk ging zo ver te suggereren dat wie dat niet zag zitten maar beter andere oorden dan Tesla kan opzoeken. Waar ik hoor klagen dat hybride werken toch niet ideaal is, hoor ik bijna nooit de loftrompet over de winst in tijd, geld, milieu-uitstoot en de persoonlijke balans.

We zien bij technologie eerder de nadelen dan de voordelen, waardoor we kansen missen om die voordelen maximaal te benutten.

Het tart de logica, maar verbazend is het niet. De Israëlische psycholoog Daniel Kahneman toonde veertig jaar geleden aan dat we niet logisch handelen en een groter gewicht toekennen aan wat we te verliezen dan aan wat we te winnen hebben. We zien bij technologie eerder de nadelen dan de voordelen, waardoor we kansen missen om die voordelen maximaal te benutten.

Het nummer twee op mijn lijst van wat op de schop mag: de businesscase voor diversiteit, het argument dat we moeten inzetten op meer vrouwen, migranten en minderheden in leiderschapsposities, omdat dat goed zou zijn voor de bedrijfsresultaten. Ik voel me daar al lang ongemakkelijk bij, omdat het onderzoek dat die businesscase aantoont nogal wankel is, vooral door het gebrek aan een voldoende grote steekproef.

Ik voel me ongemakkelijk bij het argument dat we moeten inzetten op meer vrouwen, migranten en minderheden in leiderschapsposities, omdat dat goed zou zijn voor de bedrijfsresultaten.

Daarbovenop toonden onderzoekers van de Yale University en de London Business School recent aan dat het instrumentaliseren van de diversiteitsagenda perverse effecten heeft. De minderheden die je probeert aan te trekken zien de job net minder zitten als je interesse louter lijkt ingegeven door een utilitaire benadering van diversiteit. Ze krijgen dan het gevoel dat ze er alleen zijn om een bepaalde groep te vertegenwoordigen en een quotum in te vullen, waardoor ze inwisselbaar lijken met om het even wie uit dezelfde minderheidsgroep.

Hoe meer je dus predikt dat diversiteit goed is voor de bottom line - wat blijkbaar 80 procent van de Fortune 500 bedrijven doen - hoe moeilijker je die diversiteit bereikt. Doe het dus niet, want je krijgt het omgekeerde effect. Misschien moeten we gewoon eens zeggen dat we streven naar diversiteit omdat elk talent nodig is en dezelfde kansen verdient.  

Om mijn top drie van ergernissen af te sluiten: gemopper mag ook op de schop. We hebben een overdaad aan mensen die het aan de zijlijn allemaal beter weten, en een gebrek aan mensen die in de arena durven te stappen. Dus ondernemers, politici, vrijwilligers of om het even wie die initiatief neemt: chapeau!

We hebben een overdaad aan mensen die het aan de zijlijn allemaal beter weten, en een gebrek aan mensen die in de arena durven te stappen.

Een van mijn meest loyale medewerkers liet me enkele weken geleden weten na 25 jaar voor een carrièrewending te gaan. Ik vind dat jammer, maar tegelijk bewonder ik haar. Ze wordt - in een poging geen deel te zijn van het probleem, maar van de oplossing - directeur van een middelbare school in een multiculturele gemeente die door velen als problematisch wordt omschreven. Naast zo'n engagement verstomt elke tweet en elk opiniestuk.

Zo, dat luchtte op. U hoort me de volgende 364 dagen niet meer zeuren.

Lees verder