column

Weg met te weinig begeleiders in kinderdagverblijven

Oprichtster en CEO van Debateville

In België zorgt één begeleider voor acht kinderen in een kinderdagverblijf. Die ratio moet de prullenmand in.

Bij het afsluiten van haar onderzoek formuleerde de parlementaire onderzoekscommissie die werd opgericht na het overlijden van een baby'tje in een crèche in Mariakerke 75 concrete aanbevelingen. De eerste bezorgdheid ging uit naar de veiligheid in kinderdagverblijven. Dat is echt wel het minimum dat onze diensten moeten garanderen. Maar de sector heeft nog veel andere uitdagingen.

De prullenmand

Vindt u ook dat een en ander dringend op de schop moet? Dan zit u op dezelfde golflengte als onze opiniemakers. Wat keilen jullie met plezier de prullenmand in, vroegen we hun.

Lees hun bijdrage hier.

We hebben de hoogste ratio kind-begeleider in kinderdagverblijven van heel Europa. Daar moet dringend verandering in komen. De sector bonkt al jaren op de deuren van het beleid. Dit rapport biedt een unieke kans om die tekortkomingen frontaal aan te pakken.

In Vlaamse kinderdagverblijven zorgt één begeleider voor tot acht kinderen. Zodra er twee begeleiders zijn, moeten ze samen voor 18 kinderen zorgen. In Frankrijk, Polen, Zweden en Denemarken is die ratio een op de vijf, in Griekenland en Finland een op de vier en in het Verenigd Koninkrijk een op de drie.

Een beter beleid kiepert die kind-begeleideratio linea recta in de prullenmand. Met zo’n grote groep komt zelfs de vakkundigste kinderbegeleider komt niet verder dan luiers verversen, eten geven en kindjes te slapen leggen.

Nochtans toont onderzoek dat net de kwaliteit van de interacties tussen het kind en de begeleider het verschil maakt voor de ontwikkeling. De meeste begeleiders doen daarom hun uiterste best om tijd te maken voor de individuele aandacht en stimulering die nodig is, maar de werkdruk ligt te hoog. Het gevolg kennen we: een ellendig personeelstekort en risicosituaties die ontstaan als mensen te lang onder hoogspanning moeten werken.

We investeren onvoldoende in de kinderzorg. Daarvoor betalen we later een veel hogere prijs.

Gelukkig beveelt de onderzoekscommissie ook het verlagen van het aantal kinderen per begeleider aan, maar een concreet uitvoerbaar voorstel is er nog niet. Eerst moet er bijkomend onderzoek komen. Nochtans zeggen experts al jaren dat de huidige ratio niet houdbaar is. De tijd dringt.

Staan we er als samenleving wel voldoende bij stil hoe beslissend de eerste 1.000 dagen van een kind zijn? De periode vanaf de bevruchting tot de tweede verjaardag bepaalt fundamenteel de kansen in het latere leven van een kind. Die vroege jaren zijn een kritieke periode voor de hersenontwikkeling. Een kind dat kan opgroeien in een veilige, liefdevolle omgeving met veel ontwikkelingskansen doet het aanzienlijk beter later.

De kinderopvang speelt daarin een cruciale rol. Voor een kind uit een socio-economisch kwetsbaar milieu geldt dat dubbel zo hard. Veel gezondheidsproblemen, fysiek en mentaal, kunnen dankzij een goede ondersteuning in die periode vermeden worden. Toch investeren we onvoldoende in de kinderzorg. Daarvoor betalen we later een veel hogere prijs.

De mensen die zich elke dag inzetten voor de kleinsten en meest kwetsbaren moeten de juiste omkadering en ruimte krijgen om opleidingen te volgen en zichzelf te ontplooien.

We hebben dus meer begeleiders nodig, maar er is al een nijpend tekort. Als Vlaams minister van Welzijn Hilde Crevits (CD&V) succes wil boeken, moet ze daarom ook de arbeidsvoorwaarden en de opleiding van het personeel aanpakken. De mensen die zich elke dag inzetten voor de kleinsten en meest kwetsbaren moeten de juiste omkadering en ruimte krijgen om opleidingen te volgen en zichzelf te ontplooien. Overal zien we talentvolle en gedreven kinderbegeleiders vertrekken naar andere sectoren. Logisch, want in 2020 was deze sector de laagst verloonde van België. Hoe kunnen we verantwoorden dat we een beroep dat zo cruciaal is voor de kwaliteit van onze samenleving structureel onderwaarderen?

Veel te lang bengelde dit onderwerp onderaan op de agenda. Onbegrijpelijk, want in een snel veranderende mondiale economie is de brainpower van de volgende generatie onze grootste en bijna enige troef. Durven we resoluut de wetenschappelijke conclusies volgen en voluit investeren in kwalitatieve zorg voor jonge kinderen? Dat vraagt veel politiek lef, maar voor een samenleving die voorspoedig wil blijven is het de enige juiste keuze.

Lees verder