De kunst van het kronkelen

Hoe de stunts in beeld worden gebracht - zwevende en kronkelende lijven, sierlijk en strak – maakt van deze docu bijna kunst. ©Netflix

Cheerleaders doen denken aan oppervlakkige Amerikaanse tienermeisjes en arrogante macholijven. De Netflix-docuserie ‘Cheer’ graaft voorbij dat cliché en brengt, behalve een interessante inkijk in de cheerleadindustrie, het sociale portret van een generatie.

Het nationaal kampioenschap cheerleaden in de Verenigde Staten had dit jaar moeten plaatsvinden van 8 tot 12 april, zoals altijd in Daytona, Florida. Door het coronavirus werd het evenement afgelast, en wie de Netflix-docu ‘Cheer’ zag, begrijpt waarom dat een drama is voor de deelnemers.

In zes afleveringen volg je hoe de Navarro College Bulldogs, het beste cheerleaderteam van Noord-Amerika, zich voorbereiden op de wedstrijd van het jaar. Vanuit Corsicana, een gat in het conservatieve en oer-Amerikaanse Texas, repeteren de jongeren onvermoeibaar de ‘routine’: twee spectaculaire minuten van gymnastiek, dans en acrobatie. 

De trailer van 'Cheer'.

Het idee dat cheerleaden niet meer is dan wat benen in de lucht zwieren en met pomponnetjes zwaaien sneuvelt snel. Dit is topsport en dat merk je aan alles: de intensiviteit van het trainen, de hardnekkige doorzettingsdrang ondanks de vaak pijnlijke blessures, de uiterst gespierde lichamen en het onvoorwaardelijke vertrouwen en teamgeest. Hoe de stunts in beeld worden gebracht - zwevende en kronkelende lijven, sierlijk en strak – maakt van deze docu bijna kunst.

Voor de jongeren is het Daytona-gebeuren bittere ernst. ©Netflix

Maar tegelijk wordt ook het gevaar duidelijk. Gebroken ribben zijn geen reden om het kalmer aan te doen, gescheurde ligamenten zijn part of the game. En er is meer fysieke druk. ’s Avonds, na een afmattende dag van repetities, trainen de meisjes nog rigoureus hun buikspieren, om in het strakke blinkende cheertenue te passen. Amper zes uur later zitten ze weer voor de spiegel, in de weer met make-up. ‘Zo oneerlijk dat de jongens dit niet moeten doen.’

Coach

In ‘Cheer’ stript regisseur Greg Whiteley het cheerleaden van sensatie of drama. Voor de jongeren is het Daytona-gebeuren bittere ernst. Niet het minst omdat ze een titel te verdedigen hebben. Jaar na jaar werden de Navarro’s landskampioen, tot hun grootste rivalen - de cheerleaders van Trinity Valley College, ook in Texas - in 2017 de titel wegkaapten. Sindsdien is de Daytona-competitie allesbehalve vrijblijvend. 

Wat? Een zesdelige docuserie die toont hoe het beste cheerleaderteam van de Verenigde Staten zich voorbereidt op het nationaal kampioenschap. Behalve een focus op de sport en de competitie, is het ook een sociaal portret van onconventionele jongeren in het conservatieve Texas.

Waarom de moeite? De serie maakt komaf met vooroordelen over cheerleaden: dit is topsport. Gestript van sensatie of drama biedt het een inkijk in de waanzinnige business achter de sport en de gedrevenheid van de jongeren, wier leven gedomineerd wordt door twee dingen: trainen en sociale media. Het serene effect van de documentairestijl houdt de balans tussen blessures en Instagram-fotoshoots mooi in evenwicht.

Waar? 'Cheer' is te zien op Netflix.

Dat wordt ook duidelijk als je Monica Aldama leert kennen, de coach van het team. Geblondeerd haar, cowboylaarzen en een zwaar Texaans accent - Amerikaanser vind je ze niet. Maar onderschat haar niet. Ze heeft een diploma economie en ze bekijkt het team als werknemers van een bedrijf, die vooral moeten presteren. 

Aldama eist niets minder dan perfectie, en hoewel medelijden haar vreemd lijkt, is er toch sprake van emoties die haar zakelijke blik in balans brengen. ‘These are my kids’, zegt ze af en toe als een strenge maar rechtvaardige moeder. Dat blijkt ook als Whiteley meer persoonlijke achtergrond van de jongeren in de serie verweeft. Hij licht er de verhalen van een zestal cheerleaders uit, en gaat elke aflevering wat dieper in op hun trailerpark- of zelfs gevangenisverleden.

In ‘Cheer’ stript regisseur Greg Whiteley het cheerleaden van de gebruikelijke sensatie of drama.

De jongeren dragen allemaal een rugzak mee, en één ding keert steeds terug: ‘Monica saved me.' Toch ontstaat nooit een plat soapgevoel, omdat de focus zo hard op het winnen van het toernooi ligt. Onderlinge vetes - het zijn tenslotte pubers - zijn ondergeschikt aan het groepsgevoel, en het serene effect van de documentairestijl houdt de balans altijd in evenwicht.

Ook op andere vlakken is de docu een verdienstelijk sociaal portret. Zo wordt de rol van sociale media in de jonge levens erg duidelijk. Een van de cheerleaders is de waanzinnig populaire Gabi Butler. Met ruim 1,7 miljoen Instagram-volgers houdt ze er ook een job als influencer op na.

‘Cheer’ is het sociale portret van een generatie. ©Netflix

De druk is enorm. Als Gabi na een nachtelijke fotoshoot, een exclusieve samenwerking met een sportmerk, klaagt over de kou en het slaaptekort, antwoordt haar vader - die zich heeft omgeschoold tot manager - droog dat 'dat late tijdstip gekozen is opdat het in jouw schema zou passen, dus niet zeuren'. 

Miljardenbusiness

Opmerkelijk: om de spanning op te bouwen telt de serie de dagen af tot het kampioenschap in Daytona. Maar als in het de laatste aflevering eindelijk zover is, blijkt dat het Netflix-team er niet mocht filmen van Varsity Spirit, het bedrijf dat de competitie organiseert en uitzendt - tegen betaling - via Varsity TV. Uiteindelijk wordt via vlogs en smartphonefilmpjes duidelijk of de Navarro Bulldogs hun rol kunnen waarmaken.

Cheerleaden is topsport en dat merk je aan alles: de intensiviteit van het trainen, de hardnekkige doorzettingsdrang ondanks de vaak pijnlijke blessures, de uiterst gespierde lichamen en het onvoorwaardelijke vertrouwen en teamgeest.

Zo sluit de serie af met een glimp van de miljardenbusiness die cheerleaden is in de VS. De markt wordt gedomineerd door Varsity Spirit, een bedrijf van meer dan 1,3 miljard dollar omzet en 4.000 werknemers. Het laatste woord is voor Varsity-directeur Bill Seely. 'Domineren is te sterk uitgedrukt. Cheerleading gaat ons na aan het hart. Maar ik schaam me niet voor wat we doen. We leven in de VS, hier zijn we prestatiegericht.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie