column

Communisme werkt (niet) in Roemenië

CEO van de vastgoedontwikkelaar Speedwell in Boekarest

Vrouwen in leidinggevende posities zijn doodgewoon in Roemenië. Een uitvloeisel van het communisme, zo lijkt het. Maar elders werpt het communisme wel een donkere schaduw.

Pas na het lezen van enkele artikels over quota voor vrouwen in Belgische bedrijven ben ik zelf aan het tellen geslagen.  Ons bedrijf Speedwell is gestaag gegroeid tot 54 enthousiaste Roemeense medewerkers vandaag. 60 procent van onze werknemers is vrouw. In ons managementteam zijn twee van de zes leden vrouwen. Dat we veel vrouwen in dienst hebben, ook in leidinggevende posities, is een weergave van veel bedrijven in Roemenië en bij uitbreiding Oost-Europa. De nood om regels in te voeren om de balans meer naar de vrouwen te doen overhellen leeft hier dan ook niet, gewoonweg omdat het niet nodig is.  Hoe komt dat?

Dit is niet op enig onderzoek gestoeld, maar ik heb van meerdere goede lokale bronnen gehoord dat dat een positief uitvloeisel van het communisme is.  Het op patriarchale leest geschoeide systeem voorzag in een vast loon voor de pater familias. Of die dan meer of harder werkte deed niet ter zake, dus ging de zweep er vaak eens af.

Bij de echtgenotes lag dat even anders. Als zij wat meer (financiële) zelfstandigheid wilden, dan moesten ze de handen uit de mouwen steken om iets bij te verdienen, waardoor de werkethiek bij de vrouwen een stuk meer ontwikkeld is dan bij de mannen. Dat fenomeen heeft zich kennelijk voortgezet, met een veel meer uitgebalanceerde vrouwelijke aanwezigheid op de werkvloer. 

Ten tijde van het communisme kregen mannelijke arbeiders een vast loon. Vrouwen moesten de handen uit de mouwen steken als ze meer financiële zelfstandigheid wilden.

Er zijn ook weinig exclusieve mannenwerelden. De eerste Roemeense bouwwerf die ik 16 jaar geleden bezocht, had een vrouwelijke projectleider. Nadien heb ik er nog een pak ontmoet. In België daarentegen kijkt men daarvan nog altijd raar op.

Schrik voor overheidscontrole

Is dat een positief kantje aan de naweeën van het communisme, dan is er ook een minder kantje dat van generatie op generatie overgedragen wordt: de schrik voor controle door de overheid.

Roemenië is met een rotvaart gestart met vaccineren tegen Covid-19. Niet met Spoetnik, maar met Pfizer en dergelijke, aangezien Roemenië een EU-lidstaat is. Ik heb mijn prikken in de hoofdstad Boekarest ruim een maand eerder gekregen dan in België het geval zou zijn. 

Even snel als gestart werd met het vaccineren is het toedienen van inentingen gestopt. Nadat de werkende middenklasse van middelbare leeftijd zich had laten vaccineren, liet de rest het afweten. De klassieke spreidstand tussen stad en platteland speelt daarin zeker een rol en ook het nagenoeg ontbreken van rust- en verzorgingstehuizen.

De schrik dat de overheid een samenzwering opzet om de bevolking in een keurslijf te duwen roept bij velen zeker nog herinneringen op naar dictator Nicolae Ceaușescu. Die schrik voor overheidsmanipulatie lijkt genetisch ingebakken en is nog sterk aanwezig bij de jongste generatie die nooit onder de dictatuur geleefd heeft.

Het Westen vergeet snel dat het nooit onder een dictatuur geleefd heeft. In Oost-Europa is dat nog maar 30 jaar geleden.

Het Westen vergeet snel dat het nooit onder een dictatuur geleefd heeft. In Oost-Europa is dat nog maar 30 jaar geleden. Het is dan ook gemakkelijk met het vingertje te zwaaien. De jongste jaren staan ook in de grootste westerse democratieën lieden op die niet vies zijn van manipulatie van de bevolking voor eigen gewin.

(Be)oordeel vanuit de geschiedenis en de lokale ervaring, niet vanuit het eigen referentiekader.

Didier Balcaen is CEO van de vastgoedontwikkelaar Speedwell in Boekarest.

De wereld is klein

In 'De wereld is klein' schrijven ondernemende Vlamingen vanuit het buitenland over wat hen beroert en boeit. Ontdek hun verhalen hier. Zelf in de pen kruipen? Contacteer ons.

Lees verder