column

Einstein, spinazie en koningin Elisabeth

Vertegenwoordiger van Flanders Investment & Trade in Los Angeles. Hij schrijft deze column in eigen naam.

Wist u dat de plek waar de NASA-wetenschappers juichen bij het zoveelste ruimtesucces een link heeft met België, en via een omweg zelfs met het paleis?

De voorbije weken is hier op één plek in Californië opvallend vaak gejuicht en geknuffeld. Nee, ik heb het niet over Hollywood en de Oscars, maar over het NASA Jet Propulsion Laboratory en zijn realisaties zo’n 300 miljoen kilometer further down the road.  Op Mars, om precies te zijn.

De wereld is klein

In 'De wereld is klein' schrijven ondernemende Vlamingen vanuit het buitenland over wat hen beroert en boeit. Ontdek hun verhalen hier.

Dat Jet Propulsion Laboratory, kortweg JPL, in Pasadena, naast Los Angeles, is de plek waar de Marsrover Perseverance werd ontwikkeld, en de Ingenuity-helikopter. Het is ook de plek waar de mission control zit en zat van elke Amerikaanse Marsrover die er al is geweest. Het is dus die plek waar u de wetenschappers ziet juichen, springen en elkaar omhelzen bij elk succes diep in de ruimte.

De landing van de Perseverance op de rode planeet - met die gigantische parachute, geweven bij Picanol in Ieper - deed ook mijn kippenvelmeter tiltslaan, net als de eerste klanken vanop Mars, de vluchten van de Ingenuity, de eerste productie van zuurstof! I was flabbergasted.

©EPA

Er is een link tussen JPL en ons land, via de geestelijke vader en allereerste directeur van JPL in de jaren 30 en 40: Theodore von Kármán. Een naar de VS uitgeweken Hongaar uit een joodse familie, weggetrokken uit Duitsland in het begin van de jaren 30. Een bolleboos, wiskundige, fysicus, ingenieur en professor aan het prestigieuze California Institute of Technology (Caltech). Hij en zijn studenten sleutelden er aan raketten voor het Amerikaanse leger, en dat was de basis van wat JPL werd.

Diezelfde von Kármán deed na de Tweede Wereldoorlog bij de NAVO het idee rijpen om in Europa een onderzoeksinstelling voor stromingsdynamica op te richten, voor de lucht- en ruimtevaart, en dat uiteindelijk in 1956 ook werkelijkheid zag worden, in Sint-Genesius-Rode, ten zuiden van Brussel. Het werd zelfs naar hem vernoemd: het Von Karman Institute for Fluid Dynamics, dat tot aan vandaag zeer geavanceerde research doet.

Al bij de eerste Solvay Conferentie in 1911 in Brussel was Einstein van de partij.

Caltech heeft me nog wat anders geleerd over België, via zijn Einstein Papers Project, dat alle geschriften van Albert Einstein inventariseert, annoteert en publiceert. Ons land komt daar een aantal keren in voor. Onder meer met de Solvay Conferenties, waar Ernest Solvay ’s werelds briljantste wetenschappers verzamelde in Brussel. Al bij de eerste editie in 1911 was Einstein van de partij, net als onder meer Max Planck en Marie Curie. En hij zou er nog vele malen terugkeren.

Hij werd later ook een vriend des huizes op het paleis van Albert I en Elisabeth. Hij discussieerde met hen over filosofie en politiek, speelde muziek samen met Elisabeth - ze waren allebei verdienstelijke violisten. 'Deze twee eenvoudige mensen zijn van een puurheid en goedheid die zelden te vinden is', schreef Einstein over het  koningspaar. En toen hij op een avond spontaan door hen mee aan tafel werd gevraagd voor een ongepland diner, noteerde hij: 'Geen dienstpersoneel; vegetarisch; spinazie met eieren en patatjes.'

Heerlijk vond ik het om zulke simpele, menselijke trivia te ontdekken naast alle rocketscience.

Raphael Pauwels is de vertegenwoordiger van Flanders Investment & Trade in Los Angeles. Hij schrijft deze column in eigen naam.

In 'De wereld is klein' schrijven ondernemende Vlamingen vanuit het buitenland over wat hen beroert en boeit. Ontdek hun verhalen hier.

Lees verder