column

Het Britse woningdilemma: 'climbing up the housing ladder' werd nog een stukje lastiger

Private banker Stevens & De Munter in Londen

De regering van Boris Johnson ambieert jaarlijks 300.000 nieuwe huizen te bouwen. Maar de Britse premier mag daarbij zijn achterban in de 'countryside' niet voor het hoofd stoten.

Een van de belangrijkste mijlpalen voor de Britten is een eigen woning bezitten. ‘Climbing up the housing ladder’ is hier dan ook een veelgebruikte uitspraak. Maar door de hoge prijzen wordt het beklimmen van de huizenladder almaar moeilijker. De pandemie heeft de trend nog gestuwd: in april stegen huisprijzen gemiddeld met 13,4 procent ten opzichte van een jaar eerder, de sterkste jaarlijkse stijging sinds november 2004. Verhalen over mensen die huizen kopen zonder ze vooraf te bezoeken zijn niet meer uitzonderlijk.

De pandemie, met de opmars van het thuiswerk, maakte het groene platteland aantrekkelijker dan de bruisende steden. Dat was zeker ook zo voor Londen. Vrienden zochten soelaas in groenere en rustiger delen van het land en ook wij verhuisden naar de ‘green belt’ rond Londen. De huizenprijzen stegen twee keer zo snel in Noord-Ierland en Wales als in Londen, dat de laagste regionale groei rapporteerde van ‘maar’ 7,3 procent. Het verschil tussen de huizenprijzen in Londen en de rest van het VK was in jaren niet zo klein.

Vrienden zochten soelaas in groenere en rustiger delen van het land en ook wij verhuisden naar de ‘green belt’ rond Londen.

De overheid had bovendien nog een steuntje in de rug gegeven met een tijdelijke verlaging van de ‘stamp duty’, het Britse equivalent van de registratierechten. Wat was bedoeld om de huizenmarkt te beschutten tijdens de covidcrisis was achteraf gezien overbodig. Wie het zich kon permitteren heeft ervan gebruikgemaakt om een tweede woning te kopen in een rustiger deel van het land. Daardoor werd het nog moeilijker voor de lokale bevolking om een eerste huis te kopen en werd de kloof tussen de ‘haves’ en de ‘havenots’ groter.

De wereld is klein

In 'De wereld is klein' schrijven ondernemende Vlamingen vanuit het buitenland over wat hen beroert en boeit. Ontdek hun verhalen hier.

In het VK is de grootste oorzaak van de huizenprijsinflatie het chronische tekort aan betaalbare woningen. Dat is geen nieuw probleem. Daarom wil de regering de teugels in handen nemen en jaarlijks 300.000 nieuwe huizen bouwen. Dat stuit op verzet bij inwoners van kleinere gemeenten, die hun geliefde bossen niet willen omruilen voor bakstenen. Veel projecten staan immers haaks op het voornemen van de regering om in te zetten op meer groen en de biodiversiteit. Het verzet is sterk, vooral in regio’s die traditioneel voor de Tory’s stemmen, waardoor zij er verliezen leden in de recente lokale verkiezingen.

Rentegevoelig

Door de naderende rentestijging ziet de toekomst er niet beter uit. De Bank of England wil haar interestvoeten laag houden om de economie verder te stimuleren, maar de inflatie blijft hardnekkig stijgen. Als de inflatie te snel stijgt, zal de centrale bank haar interesten sneller moeten opheffen om te tonen dat ze de inflatie in bedwang kan houden.

Het VK is rentegevoeliger dan andere landen. Hypotheken met vaste rente bestaan hier niet. Wat in het VK een vastrentende hypotheeklening heet, is een vaste naar variabele hypotheeklening waarbij de periode van de vaste rente typisch niet langer is dan tien jaar. Ook bestaat een hoger percentage van de overheidsschuld uit ‘Linkers’, overheidsobligaties gelinkt aan inflatie, waardoor de overheidsschuld stijgt bij hogere inflatie.

Het huizenaanbod zal van vandaag op morgen niet de vraag evenaren. En met hogere interesten in het vooruitzicht lijkt de droom van een eigen huis niet alleen voor de koper maar ook voor de overheid een grotere uitdaging dan ooit. Boris Johnson staat voor een dilemma: meer huizen bouwen om zijn manifesto van ‘Build Back Better’ na te komen of de natuur beschermen om zijn conservatieve kiezers te bekoren. Kantoorgebouwen omvormen tot woningen is alvast een oplossing voor Londen.

Laurence De Munter is private banker bij Stevens & De Munter in Londen.

Lees verder