column

Juneteenth | Stompen in de maag

Vertegenwoordiger van Flanders Investment & Trade in Los Angeles. Hij schrijft deze column in eigen naam.

De VS hebben er een officiële federale feestdag bij: 19 juni, ofte Juneteenth. President Joe Biden zette daar vorige week zijn handtekening onder. Het is een feestdag met een bitterzoete smaak.

Juneteenth is de herdenking van de afschaffing van de slavernij op 19 juni 1865, de dag waarop generaal  Gordon Graner in Texas de vrijheid kwam afkondigen - en manu militari afdwingen - voor allen die in slavernij werden gehouden. En dat waren, zoals u weet, bijna uitsluitend zwarten.

President Abraham Lincoln had dat besluit al tweeënhalf jaar eerder uitgevaardigd, in 1862, middenin de Amerikaanse Burgeroorlog. Maar Texas - deel uitmakend van het rebellerende Zuiden - had de slavernij laten voortbestaan. En ook na die burgeroorlog bleven de Texanen doen alsof hun (witte) neus bloedde en lieten ze de slaven niet gaan. Tot uiteindelijk generaal Graner hen daar met militaire macht toe dwong.

Bij de zwarte gemeenschap was er tegelijk het besef dat het 'maar' een symbool is, dat niets verandert aan het bitters van zoveel dingen die nog niet zijn bereikt.

Dat Juneteenth vorige week als federale feestdag werd erkend is natuurlijk van grote symbolische waarde. Zoals president Biden het uitdrukte: 'Grote naties lopen niet weg van de fouten die ze hebben gemaakt, maar komen ermee in het reine. Door die momenten te herdenken beginnen we te genezen en sterker te worden.'

Bij de zwarte gemeenschap was er dan ook vreugde over het zoets van die federale erkenning, waar ze lang voor geijverd heeft. Maar tegelijk is er het besef dat het 'maar' een symbool is, dat niets verandert aan het bitters van zoveel dingen die nog niet zijn bereikt. Byron Miller, Juneteenth Commissioner van de stad San Antonio in Texas, verwoordde het als volgt op de radiozender NPR: 'It made me feel exuberant. But with that exuberance, I know I have to temper it. (…) We’ve been asking in many ways for things that relate to justice, and we get a holiday. We’ve been asking for reparations, but we get a holiday.'

Herstelbetalingen

De discussie over 'reparations' - herstelbetalingen voor het geleden onrecht - of over 'systemic racism' valt in een korte column niet terdege weer te geven.  

Maar dat er nog steeds grote raciale ongelijkheid heerst in de VS, kan niemand ontkennen. De cijfers zijn er, en ze voelen vaak aan als even zoveel stompen in de maag.

Tijdens de eerste golf van de coronacrisis meldde meer dan 20 procent van de zwarte families dat ze soms of vaak onvoldoende te eten hadden - ruim drie maal meer dan bij blanke gezinnen. De kans dat een zwart gezin door tijdelijk geldgebrek een hypotheekafbetaling zou missen lag vier maal hoger dan voor een blank gezin.

Inzake huiseigendom en vermogen was er al voor de pandemie een groot verschil. In 2020 was slechts 44 procent van de zwarte families eigenaar van hun woonst, tegenover 74 procent bij de blanken.

Het verschil in gezinsvermogen: goed 13.000 dollar bij het mediane zwarte middenklassegezin, bijna 150.000 dollar bij hun blanke tegenhanger. Of: je moest 11,5 zwarte gezinnen samentellen om aan het vermogen van één blanke familie te komen.

En aan het hoogste eind van het inkomensspectrum is een op de zeven van de blanke gezinnen dollarmiljonair, tegenover slechts een op de 50 bij de zwarten.

75%
zwart tegenover blank inkomen
Het mediane weeksalaris van een zwarte man bedroeg in 2020 slechts 75 procent van de 1.096 dollar die een blanke verdient.

Het mediane weeksalaris van een zwarte man bedroeg in 2020 slechts 75 procent van de 1.096 dollar die een blanke verdient, leren cijfers van het ministerie van Arbeid. In 2019 bedroeg het mediane gezinsinkomen bij de zwarte bevolking 43.771 dollar, bij de blanken was dat 71.664 dollar.

Neem gelijk welk cijfer over onderwijs, ziekteverzekering of levensverwachting: het beeld is telkens hetzelfde. Over de oorzaken en de remedies zal nog lang en veel gediscussieerd worden, maar dat er nog veel werk is om tot meer gelijkheid te komen, staat buiten kijf.

Raphael Pauwels is de vertegenwoordiger van Flanders Investment & Trade in Los Angeles. Hij schrijft deze column in eigen naam.

De wereld is klein

In 'De wereld is klein' schrijven ondernemende Vlamingen vanuit het buitenland over wat hen beroert en boeit. Ontdek hun verhalen hier.

Lees verder