Advertentie
Advertentie
mijn geld

Wat als u een buitenlandse rekening erft?

Bij een overlijden komt veel papierwerk en administratie kijken, zeker als de overledene een buitenlandse rekening had. ©Trui Chielens

Een overlijden in de familie gaat niet alleen gepaard met veel verdriet, er komt ook veel papierwerk en administratie bij kijken. Dat is zeker het geval als de overledene een buitenlandse rekening had.

Wordt u geconfronteerd met het overlijden van een dicht familielid, dan komt meteen een administratieve molen op gang. In eerste instantie moet een arts het overlijden vaststellen en een medisch attest van overlijden opstellen. Met dat attest moeten verscheidene instanties op de hoogte worden gebracht, zoals de burgerlijke stand van de gemeente, de werkgever van de overledene, het ziekenfonds, de directie voor inschrijvingen van voertuigen (DIV) en verzekeringsmaatschappijen.

Bovendien moeten de erfgenamen ook de banken van de overledene contacteren. Dat betekent dat ze niet alleen te weten moeten komen bij welke banken de erflater klant was, ze moeten ook telkens een contactpersoon zoeken. Voor Belgische banken is dat makkelijk haalbaar, maar complexer wordt het als ook een buitenlandse bank in het spel is. Die kans is reëel, want liefst 350.000 Belgische gezinnen hebben een buitenlandse rekening.

Advertentie

1/ Hoe weet u of de erflater een buitenlandse rekening heeft?

De bankenfederatie Febelfin biedt de (betalende) dienst Bankresearch aan waarbij ze op eenvoudig verzoek alle banken in kaart brengt waar de erflater klant was. Helaas beperkt deze dienst zich tot de Belgische banken. Wie wil weten of de erflater een buitenlandse rekening had, moet aankloppen bij het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank. Die databank bevat per Belg alle binnenlandse en buitenlandse rekeningnummers. Het meldpunt kunt u alleen raadplegen voor uzelf. Voor een overledene zult u de hulp van een notaris moeten inroepen.

‘Het CAP stelt notarissen en medewerkers in staat om in het kader van een aangifte van nalatenschap een opzoeking te doen. Die betalende opzoeking geeft een overzicht van alle Belgische en buitenlandse (mits aangegeven in de personenbelasting) financiële instellingen, waarbij de overledene (en zijn langstlevende partner) een rekening had op datum van overlijden. De applicatie omvat ook de mogelijkheid om de aangeduide financiële instellingen te contacteren om de meest recente saldi bij deze instellingen op te vragen’, zegt notaris Goedele Vandekerckhove.

Het Centraal Aanspreekpunt stelt notarissen en medewerkers in staat om in het kader van een aangifte van een nalatenschap op te zoeken bij welke banken de erflater en zijn partner een bankrekening hadden.

Goedele Vandekerckhove
Notaris

Eenmaal de erfgenaam een volledig overzicht heeft van de rekeningen die de overledene had, zal hij die banken op de hoogte moeten brengen. ‘De verantwoordelijkheid om banken op de hoogte te brengen ligt bij de erfgenamen’, zegt de Vlaamse belastingdienst Vlabel. Hebt u een notaris ingeschakeld, dan zal die u hierbij helpen.

Eenmaal de bank op de hoogte is van het overlijden, wordt de rekening geblokkeerd. Ook buitenlandse banken passen die regeling toe. ‘Zodra een klant overlijdt, blokkeren we de rekening van de overleden persoon, tot we een volledig zicht hebben op de wettelijke erfgenamen’, zegt de Duitse onlinebroker Trade Republic, die verschillende duizenden Belgische beleggers als klant heeft.

2/ Hoe moet u de rekening deblokkeren?

Om de rekening te deblokkeren hebt u als erfgenaam een attest van erfopvolging nodig. Dat maakt duidelijk wie de erfgenamen zijn. Zo’n attest kan worden aangemaakt in een registratiekantoor of bij de notaris. Maar als de overledene een huwelijkscontract had of een testament, dan moet het bij de notaris. De notaris gaat dan na wat precies de wens was van de overledene en wie zijn erfgenamen zijn, en voor welk deel precies.

Eenmaal het attest van erfopvolging in het bezit is van de bank, kunnen de rekeningen gedeblokkeerd worden. De Nederlandse onlinebroker BUX, die ook duizenden Belgische klanten heeft, beschrijft de procedure. ‘Als nog activa op de rekening staan, zullen we op basis van de overlijdensakte en het bewijs van identificatie van de erfgenaam controles uitvoeren. Als alles in orde is, kunnen de activa verkocht worden en kan het geld overgeboekt worden op een rekening van de erfgenaam of naar de gekoppelde rekening van de overleden persoon’, luidt het.

Als de buitenlandse rekening blijft bestaan, zal de belastingplichtige voortaan in zijn belastingaangifte moeten aankruisen dat hij over een buitenlandse rekening beschikt.

Er zijn inderdaad twee mogelijkheden. Ofwel blijft de rekening bestaan, maar dan op naam van de erfgenaam of erfgenamen. Ofwel wordt de rekening gesloten en wordt het geld overgeboekt naar de rekening van de erfgenaam/erfgenamen. In beide gevallen moet de erfgenaam de wijziging ook aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) bij de Nationale Bank melden. Blijft de buitenlandse rekening bestaan, dan zal de belastingplichtige voortaan in zijn belastingaangifte moeten aankruisen dat hij een buitenlandse rekening heeft.

3/ Krijg ik het buitenlandse geld makkelijk op een Belgische rekening?

Wilt u als erfgenaam het geld van de buitenlandse rekening overschrijven naar een Belgische rekening, hou er dan rekening mee dat de Belgische bank vragen zal stellen over de herkomst van het geld. Strenge antiwitwasregels verbieden banken geld te aanvaarden waarvan niet bewezen kan worden dat het een normaal fiscaal regime heeft ondergaan. Anders gezegd, als de bank een vermoeden heeft dat het geld op de rekening en/of de inkomsten ervan aan de belastingen werden onttrokken, en er is geen fiscale regularisatie gebeurd, dan mag ze het geld niet aanvaarden. In dat geval zult u bij de Bijzondere Belastinginspectie moeten aankloppen om alsnog een regularisatie van het geld te bekomen. Een fiscale regularisatie via het Contactpunt Regularisaties is sinds begin dit jaar niet meer mogelijk.

Een fiscale regularisatie via het Contactpunt Regularisaties is sinds begin dit jaar niet meer mogelijk.

4/ Hoeveel tijd hebt u voor de aangifte van een nalatenschap?

Een deblokkering van de rekeningen betekent niet dat uw werk als erfgenaam erop zit. U moet ook de aangifte van de nalatenschap indienen. Bij buitenlandse rekeningen kan het meer tijd vergen om aan de nodige documenten te komen. De aangifte moet u in principe ingevuld hebben binnen de vier maanden na het overlijden, tenzij de erflater niet in België is overleden. Dan hebt u een maand (overlijden in de Europese Economische Ruimte, dat is de EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) of twee maanden (overlijden buiten de Europese Economische Ruimte) extra.

Wie de aangifte te laat indient, riskeert belastingverhogingen. Die lopen op naarmate de aangiftetermijn meer overschreden wordt. Als u uw aangifte 18 maanden of meer na het einde van de aangiftetermijn indient, krijgt u de maximale belastingverhoging van 20 procent van de te betalen erfbelasting. Een erfbelasting van 27 procent komt dan neer op 32,4 procent. Als erfgenamen denken dat ze het dossier binnen de vooropgestelde termijn niet rondkrijgen, kunnen ze uitstel vragen, maar dat pleit u niet vrij van een belastingverhoging.

5/ Welke gegevens van de rekening moet u aangeven?

In de aangifte van de nalatenschap moet u aangeven hoeveel geld op de binnen- en buitenlandse rekeningen staat. De regels voor de waardering van een buitenlandse rekening zijn gelijkaardig aan die voor een Belgische rekening. Spaargeld dat op een zicht-, spaar- of termijnrekening staat, wordt gewaardeerd volgens de waarde op de dag vóór overlijden om middernacht.

In de aangifte van de nalatenschap moet u aangeven hoeveel geld op de binnen- en buitenlandse rekeningen staat. De regels voor de waardering van een buitenlandse rekening zijn gelijkaardig aan die voor een Belgische rekening.

Bij de effectenrekening wordt een andere waarderingsmethode gehanteerd. Omdat de waarde van beleggingen fors kan schommelen, hebt u de keuze uit drie ijkmomenten: de slotkoers op datum van het overlijden, de slotkoers één maand na het overlijden of de slotkoers twee maanden na het overlijden. Dat moet voorkomen dat u, zoals tijdens de financiële crisis in 2008, erfbelasting betaalt op beleggingen die enkele weken later al fors minder waard zijn. Noteer wel dat u voor alle effecten in de nalatenschap hetzelfde tijdstip moet hanteren. U kunt dus niet per effect kiezen op welke datum u zich baseert.

6/ Wanneer moet u de erfbelasting betalen?

Tijdens de indieningstermijn kunnen de erfgenamen nog verbeteringen aanbrengen aan het aangifteformulier. Dat betekent dat de administratie het dossier pas begint te verwerken vier maanden na het overlijden. De belastingdiensten rekenen doorgaans op één maand voor de verwerking. Dat betekent dat het aanslagbiljet ongeveer vijf maanden na het overlijden bij de belastingplichtige zal toekomen. De erfbelasting moet dan binnen twee maanden na ontvangst van dat aanslagbiljet worden betaald.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie