netto

Maak van uw erfenis een succes

Voor bijna elke familiesituatie is het interessant een erfenisplanning uit te werken. ©katrijn van giel

Door voorwaarden aan uw testament of schenking te koppelen kunt u de controle behouden over wat mag of niet mag gebeuren met uw vermogen. Maar de beperkingen die u oplegt, mogen geen molensteen rond de nek van uw erfgenamen worden.

Uiteraard speelt de omvang van het vermogen bij het uitwerken van een erfenisplanning een rol: hoe groter en complexer dat vermogen gestructureerd is, hoe meer goederen verdeeld zullen worden. Ook de wens om de factuur van de erfbelasting voor uw erfgenamen te drukken is legitiem. Maar de allerbelangrijkste drijfveer is toch uw erfenis te verdelen zoals u dat wenst.

Meestal komt dat niet overeen met de manier waarop de wetgever uw nalatenschap onder uw erfgenamen zou verdelen. Daarom is het voor bijna elke familiesituatie interessant een erfenisplanning uit te werken. Ouders die aan het ene kind meer willen nalaten dan aan het andere? Plusouders die willen nalaten aan hun pluskinderen? Grootouders die een deel van hun vermogen rechtstreeks aan hun kleinkinderen willen overlaten? Ouders die opnieuw in het huwelijksbootje stappen, maar niet willen dat na hun overlijden hun vermogen naar de nieuwe partner gaat in plaats van naar de kinderen? Kinderloze singles die een favoriete neef willen steunen?

Testament

Wat velen angst aanjaagt, is dat de erfgenamen na hun overlijden kunnen doen wat ze willen met de goederen die ze erven.

Een goede erfenisplanning is op elk moment up-to-date en geeft gemoedsrust. Zo lang mogelijk de controle behouden over het vermogen is voor veel mensen cruciaal om die gemoedsrust te bereiken. Wat velen angst aanjaagt, is dat de erfgenamen na hun overlijden kunnen doen wat ze willen met de goederen die ze erven. Ze kunnen ze bijhouden, verkopen, wegschenken of gewoon opleven. Misschien wilt u niet dat uw erfgenamen onbezonnen met dat vermogen (kunnen) omspringen. Of misschien wilt u de latere bestemming van dat vermogen vastleggen, door bijvoorbeeld de schoonfamilie uit te sluiten of een tweede erfgenaam aan te duiden als de oorspronkelijke erfgenaam komt te overlijden. Een testament is een goede manier om die controle te behouden.

Maak van uw erfenis een succes

Schenking

Volgens het principe ‘gegeven is gegeven’ kan de begunstigde van een schenking doen en laten wat hij wil met de schenking. Schenkingen worden daarom vaak aangekleed met zogenaamde modaliteiten. Twee spelregels bepalen welke modaliteiten aan een schenking kunnen worden gekoppeld.

  1. Behalve tussen echtgenoten is een schenking onherroepelijk. Een bepaling die neerkomt op 'ik geef je dit, op voorwaarde dat ik me niet bedenk' is uitgesloten.
  2. De modaliteiten mogen niet strijdig zijn met de openbare orde. De schenker kan bijvoorbeeld niet als last opleggen dat de begiftigde een bepaald beroep niet mag uitoefenen of met een bepaalde persoon niet mag trouwen.

Vanzelfsprekend moet een schenking een schenking blijven. De schenker moet zich verarmen en de begiftigde moet zich ‘netto’ verrijken. De totale last van alle modaliteiten mag dan ook niet zwaarder mag wegen dan het bedrag van de schenking.

Welke beperkingen bestaan er?

Een eerste type zijn de lasten. Dat zijn verplichtingen die de schenker oplegt aan de begiftigde. De verplichting iets te doen, iets niet te doen of iets te geven. De bekendste last is de verplichting maandelijks of jaarlijks een bepaald bedrag aan de schenker te betalen.

Een tweede type zijn de voorwaarden. Dat zijn onzekere gebeurtenissen.

  • Een ontbindende voorwaarde draait de schenking terug als die voorwaarde zich vervult. Denk aan het vooroverlijden van het begiftigde kind.
  • Bij een opschortende voorwaarde komt de schenking weliswaar tot stand door de aanvaarding ervan door de begiftigde, maar de uitvoering is gekoppeld aan bepaalde situaties, bijvoorbeeld het behalen van een bepaald diploma.

Het verschil met een last is dat de verplichting niet rust op de begiftigde. Hij moet alleen hopen dat de voorwaarde in vervulling gaat in het geval van een opschortende voorwaarde en zich niet voordoet bij een ontbindende voorwaarde.

Hoe meer schenkingen u gedaan hebt, hoe minder er overblijft waarover het testament uitwerking krijgt.

Communicerende vaten

Schenken en een testament opstellen zijn de bekendste formules om de erfenis te plannen. Dat zijn communicerende vaten. Hoe meer schenkingen u gedaan hebt, hoe minder er overblijft waarover het testament uitwerking krijgt. Maar het zijn niet de enige instrumenten om uw erfenis te plannen.

Een goede erfenisplanning begint met een blik op het huwelijkscontract. Dat bepaalt welk vermogen van welke echtgenoot is en bijgevolg wat in ieders nalatenschap zit. U kunt in dit contract afspraken maken over welke rechten de langstlevende krijgt op het vermogen van de echtgenoot die als eerste overlijdt.

Ook een zorgvolmacht mag niet ontbreken. Daarmee behoudt u de controle over uw vermogen als u het zelf niet meer kunt beheren. Dankzij die volmacht bepaalt u wie uw vermogen vanaf dan moet beheren.

De erfovereenkomst, die sinds 2018 mogelijk is, is het controle-instrument bij uitstek: u sluit tijdens uw leven een overeenkomst met (een van of al) uw erfgenamen over uw toekomstige nalatenschap. U moet dan wel bereid zijn open kaart te spelen met uw erfgenamen, iets dat velen koudwatervrees bezorgt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie