Advertentie

Gegeven is gegeven. Of toch niet?

©Filip Ysenbaert

Veel mensen overwegen een schenking, maar twijfelen omdat die zo definitief klinkt. Er zijn nochtans mogelijkheden om een vinger in de pap te houden.

Met een schenking kunt u erfbelasting vermijden

Het zit veel mensen dwars dat hun nakomelingen erfbelasting moeten betalen op het vermogen dat ze achterlaten. Die belasting kan vermeden worden door bij leven een schenking te doen.

Geef uw spaargeld een boost! Kom naar Finance Avenue

Finance Avenue, de grootste geldbeurs van België, vindt plaats op zaterdag 20 november in Tour & Taxis Brussel. U kunt er binnenwandelen bij 40 standhouders en live genieten van de strafste tips om te beleggen, om te investeren in vastgoed en om uw pensioen- en successieplanning aan te pakken. 

De erftarieven in rechte lijn lopen in Vlaanderen op van 3 tot 27 procent, afhankelijk van de geërfde sommen. Voor broers en zussen kan dat tot 55 procent gaan. In Wallonië en Brussel kunnen de maximumtarieven zelfs oplopen tot 80 procent. Het is bijna vanzelfsprekend dat velen overwegen om tijdens hun leven toch al minstens een deel van hun vermogen weg te schenken.

Roerende goederen zoals tegoeden op spaarrekeningen en effectenrekeningen kunnen als bankgift gebeuren. In dat geval is geen schenkbelasting verschuldigd, maar de schenker moet nog wel minstens drie jaar na de schenking blijven leven.

De Waalse regering heeft aan- gekondigd dat ze die risicotermijn vanaf 1 januari optrekt van drie naar vijf jaar. Valt het overlijden eerder, dan wordt de schenking bij de nalatenschap van de schenker gevoegd en moet daarop toch erfbelasting worden betaald.

Het alternatief is de schenking via een notariële akte te laten verlopen. In dat geval zijn er notariskosten en moet een schenkbelasting worden betaald. In Vlaanderen en Brussel bedraagt die 3 procent in rechte lijn en tussen echtgenoten en wettelijke samenwoners. In het Vlaams Gewest geldt het tarief van 3 procent ook voor meer dan één jaar feitelijk samenwonende partners. Voor andere schenkingen is het tarief 7 procent. In Wallonië gaat het om respectievelijk een belasting van 3,3 en 5,5 procent.

Als u vastgoed wilt schenken, moet u altijd via een notaris gaan. De schenkbelasting wordt geheven op basis van de verkoopwaarde van de geschonken goederen. Voor het schenken van onroerende goederen gelden in de drie gewesten dezelfde tarieven. De tarieven zijn progressief. Ze stijgen naarmate de waarde van het geschonken goed groter is. Ze variëren ook in functie van de bloedband die de begunstigde met de schenker heeft.

Hoe u toch nog greep kunt houden op de geschonken goederen

Bij een schenking geldt het principe ‘gegeven is gegeven’. Dat definitieve karakter doet sommige mensen aarzelen. Maar er zijn manieren om toch nog een greep op het geschonken goed te houden.

Wie de controle over en de inkomsten uit de geschonken goederen wenst te behouden, schenkt het best met voorbehoud van vruchtgebruik.

Wie de controle over en de inkomsten uit de geschonken goederen wenst te behouden, schenkt het best met voorbehoud van vruchtgebruik. Dat kan alleen via een notariële akte gebeuren. In dat geval schenkt u alleen de blote eigendom weg. Het betekent dat u de vruchten van de geschonken goederen blijft ontvangen en u ook de controle via het beheer behoudt.

De vruchten houden traditioneel alleen de intresten en de dividenden in. Dat kan in de schenkingsakte uitgebreid worden naar de gerealiseerde meerwaarden en de waardestijgingen in de portefeuille.

Omdat niet alle beursjaren per se met winst afsluiten en omdat u op zo’n moment toch ook nog een inkomen wilt hebben, kunt u kiezen voor een optionele financiële rentelast. Die voorwaarde kan ook ingelast worden bij een bankgift. Dankzij die regeling behoudt de schenker de zekerheid van een vaste uitkering, ongeacht wat de portefeuille heeft opgebracht.

Daarnaast kan nog een last van levensonderhoud voor de schenkers worden ingebouwd, geplafonneerd tot het geschonken bedrag. Daardoor zijn de begiftigden verplicht om gedurende het leven van de schenker in te staan voor de kosten van zijn levensonderhoud in de mate dat hij daartoe zelf niet meer financieel in staat zou zijn. Bijkomend kan de begiftigde gevraagd worden in te staan voor de kosten die te maken hebben met een verslechtering van de gezondheidstoestand.

Door te schenken met voorbehoud van vruchtgebruik behoudt de schenker al een vorm van controle. ‘Maar de schenker zal waarschijnlijk ook het beheer over de geschonken effecten wensen te behouden’, zegt advocaat Mark Delboo. ‘Dat kan via een beheervolmacht of via een controlestructuur zoals een maatschap.’

Schenkingen kunnen terugkeren naar de schenker

Naast het voorbehoud van vruchtgebruik kunnen nog andere voorwaarden aan een schenking worden gekoppeld. Die kunnen niet alleen aan een schenking bij notariële akte, maar ook aan een bankgift worden toegevoegd.

Het conventioneel beding van terugkeer garandeert dat de geschonken goederen vrij van erfbelasting terugkeren naar de schenker als de begiftigde voor de schenker overlijdt. Daarbij kan nog worden bepaald of het altijd moet terugkeren of dat dat alleen moet gebeuren als de begunstigde geen afstammelingen heeft.

Een schenking kan ongedaan gemaakt worden als de begiftigde drugs-, alcohol- of gokverslaafd wordt, in een sekte treedt of een misdrijf pleegt.

Een uitsluitingsclausule kan garanderen dat het geschonken goed niet mag worden ingebracht in een vermogensgemeenschap. Dat gebeurt om te vermijden dat tegoeden bij de ex-partner terechtkomen nadat een relatie wordt beëindigd.

Maar wat als de geschonken goederen al opgebruikt zijn nog voor ze kunnen worden teruggevorderd? ‘Er kan discussie ontstaan als de schenking verteerd is of vervangen door iets anders’, zegt advocaat Mark Delboo. ‘Daar bestaat veel rechtspraak over. Als je die discussie wenst te vermijden, kan je een clausule van verbod tot vervreemding opleggen aan de begiftigde en ook een clausule van zaakvervanging. Dat houdt in dat bij vervreemding van het geschonken goed het recht van terugkeer overgaat op wat ervoor in de plaats is gekomen.’

Als die clausules niet voorzien zijn en de tegenwaarde van een schenking - bijvoorbeeld onroerend goed - nog in de nalatenschap van de vooroverledene aanwezig is, wordt meestal aanvaard dat dat moet terugkeren naar de ouders. Maar is dat opnieuw geïnvesteerd of verbruikt, dan wordt meestal aangenomen dat het recht van terugkeer niet meer speelt. ‘Er is nogal wat tegenstrijdige rechtspraak daarover’, zegt Delboo. ‘Vandaar dat het aanbeveling verdient dat duidelijk te omschrijven in het schenkingsdocument.’

Met schenkingen aan jonge kinderen of kleinkinderen wordt het best voorzichtig omgesprongen. U weet nooit welk straatje ze inslaan als ze ouder zijn. Maar als schenker kunt u een slag om de arm houden en ontbindende voorwaarden aan de schenking koppelen. Zo kan worden bepaald dat de schenking ongedaan wordt gemaakt als de begiftigde drugs-, alcohol- of gokverslaafd raakt, in een sekte treedt of een strafrechtelijk misdrijf pleegt. Als schenker zult u wel moeten bewijzen dat de begunstigde tegen de afspraken heeft gezondigd.

Aan een schenking kan ook een beheerclausule worden gekoppeld. Dat gebeurt als de portefeuille wordt geschonken aan een minderjarige. Door die clausule wordt het beheer tijdelijk toegekend aan een derde persoon. Vaak wordt dat beperkt tot de leeftijd waarop men ervan uitgaat dat de jaren van verstand zijn gekomen, bijvoorbeeld 25 jaar.

Volg het debat op Finance Avenue

Netto Corner

Hoe de controle na een schenking behouden?
15.00 - 15.45 uur Sprekers: Mark Delboo (advocaat) en Joni Soutaer (notaris)
Tweet mee: #finav21

Stand Mediafin

Stel uw vraag aan een notaris tussen 10.00 - 12.00 uur en 14.00 – 16.00 uur

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie