Advertentie

1 op 5 financiële instellingen in België vormt ‘hoog risico’ voor witwassen

©BELGA

Bijna één op de vijf financiële instellingen in ons land krijgt van de Nationale Bank van België een ‘hoog risicoprofiel’ in de strijd tegen het witwassen. Dat heeft de Nationale Bank onthuld naar aanleiding van ons onderzoek naar de FinCEN Files.

Al eerder dit jaar, tijdens ons onderzoek naar de gelekte FinCEN Files, die blootlegden hoe miljarden euro’s aan verdachte geldstromen blijven stromen via de banken, ook in België, vroegen we de Nationale Bank van België hoeveel banken en andere financiële instellingen in ons land een ‘hoog risico’ vormen voor witwaspraktijken. De Nationale Bank van België controleert 231 financiële instellingen in ons land, onder andere 85 banken en 42 levenszekeringsondernemingen. Op basis van de controleresultaten deelt de Nationale Bank die financiële instellingen op in vier risicoprofielen: high, medium high, medium low of low risk. Maar de Nationale Bank weigerde tijdens ons FinCEN Files-onderzoek prijs te geven hoeveel instellingen een hoog risico vormen.

Dinsdag heeft ze in de Kamercommissie Financiën die cijfers wel bekendgemaakt tijdens de hoorzittingen over de FinCEN Files. ‘18 procent van de financiële instellingen in ons land krijgt een ‘high’ risicoprofiel van de Nationale Bank. 22 procent zit in de categorie ‘medium high’, 40 procent ‘medium low’ en 18 procent ‘low’’, onthulde Nationale Bank-directeur Jean Hilgers. ‘Maar het feit dat we spreken van een ‘hoog risico’ wil absoluut niet zeggen dat de hele instelling een hoog risico vormt, ze kan zo’n profiel al krijgen als een deel van de activiteiten een hoog risico vormt. Bijvoorbeeld de private banking kan een hoog risico vormen.’

Sanctiecommissie

Bitter weinig banken in ons land kregen al een sanctie opgelegd omdat ze tekortschoten in de strijd tegen witwassen. Sinds 2013 zijn er nog maar vier administratieve sancties (tussen de 50.000 en de 350.000 euro) en drie minnelijke schikkingen opgelegd aan banken die in de fout gingen, naast vijf dossiers die zijn geklasseerd bij gebrek aan bewijslast. ‘Bij die vier veroordelingen had het directiecomité wel een hogere boete gevraagd en een nominatieve bekendmaking van de sancties, maar de onafhankelijke Sanctiecommissie besliste er anders over’, vertelde NBB-directeur Hilgers.

‘Wij staan open voor een debat om het sanctiesysteem te hervormen. Ik geef rustig toe dat we qua sanctieprocedure nog niet op kruissnelheid zijn geraakt en dat we dat verder moeten ontplooien. Al is het ook een bewust beleid van de Nationale Bank om punctuele tekortkomingen niet telkens te bestraffen.’

Meer controles

Maar Hilgers verwacht wel dat er de komende jaren meer boetes zullen worden opgelegd door de onafhankelijke Sanctiecommissie bij de Nationale Bank. Omdat er ook een pak meer gecontroleerd wordt op het naleven van de antiwitwasregels. Als er in 2016 nog 376 dagen werd gecontroleerd door 1,9 voltijdse medewerkers, gebeurde dat in de eerste negen maanden van dit jaar al 1.005 dagen door 6,7 voltijdse medewerkers.

Vorig jaar heeft de Nationale Bank 130 controles ‘off site’ uitgevoerd, waarbij bijvoorbeeld alleen procedures, het beleid of interne rapporten van een financiële instelling worden geanalyseerd. Er gebeurden vorig jaar ook 56 uitwisselingen met andere controleorganen, zowel nationaal als internationaal. En de afgelopen jaren waren er ook verschillende horizontale controles, waarbij de hele sector op een bepaald punt werd gecontroleerd. Bijvoorbeeld in 2016 na de terreuraanslagen hoe 192 Belgische financiële instellingen omgingen met het bevriezen van gelden van terreurverdachten. Toen kregen bijvoorbeeld 35 instellingen ‘herstelmaatregelen’ opgelegd.

Als er tijdens die controles tekortkomingen worden vastgesteld, vraagt de Nationale Bank vooral een ‘herstelplan’ aan de instellingen die tekort schoten. Tussen 2016 en 2019 zijn er ook 118 herstelmaatregelen opgelegd, wat kan gaan van formele hersteltermijnen tot het vervangen van toplui of het schorsen of beperken van activiteiten. En volgens NBB-directeur Hilgers worden er de laatste jaren ook steeds meer zwaarwegende maatregelen opgelegd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie