Beerput Belgisch voetbal gaat open

©BELGA

Het Belgische voetbal kreeg woensdag een ongezien harde klap te verwerken van het gerecht. Speurders vielen binnen bij tal van clubs, makelaars en zelfs scheidsrechters, in een onderzoek naar witwasconstructies en omkoping.

Het schandaal valt uiteen in drie onderdelen.

1. Onderzoek naar witwasspoor legt bom onder voetbalwereld

De bal ging aan het rollen toen de Belgische antiwitwascel lucht kreeg van een verdachte geldtransactie rond de 48-jarige Servische spelersmakelaar Dejan Velj-kovic. Omdat die transactie plaatsvond in Limburg kwam het dossier ook daar terecht bij de federale gerechtelijke politie en bij een Limburgse onderzoeksrechter, Joris Raskin. De speurders begonnen de geldstromen rond de makelaar in kaart te brengen, met uitlopers naar Servië, Montenegro en andere landen waar het gerecht met veel moeite informatie wist te verzamelen.

Naarmate het onderzoek vorderde, groeide het witwasdossier uit tot een bom onder de Belgische voetbalwereld. Want verschillende spelersmakelaars, zoals ook Mogi Bayat, bleken systematisch te sjoemelen bij spelerstransfers. Met verborgen commissies en verdoken betalingen aan spelers en coaches ontdoken ze fiscale en sociale lasten. De speurders vonden zelfs aanwijzingen van matchfixing tijdens het afgelopen competitieseizoen 2017-2018.

Zo startte eind vorig jaar een federaal onderzoek naar witwassen, criminele organisatie en private corruptie, op basis van een verslag van de cel Sportfraude, die al acht jaar bestaat bij de federale politie. Gisteren leidde dat tot 44 huiszoekingen over heel België, uitgevoerd door 184 politiemensen.

Naast huiszoekingen bij Veljkovic en Bayat (in Lasne) vielen de speurders ook binnen bij andere verdachten. Onder andere bij Club Brugge-coach Ivan Leko, die Veljkovic goed kent, bij nog een derde makelaar, Karim Mejjati, en bij ex-Anderlecht-manager Herman Van Holsbeeck. De speurders vonden bij Van Holsbeeck ook sporen van btw-fraude. Ook de co-eigenaar van KV Mechelen, ondernemer Olivier Somers, is opgepakt, samen met financieel directeur Thierry Steemans) en sportief directeur Stefaan Vanroy. Iedereen is als verdachte, niet als getuige, verhoord.

Ook bij de topclubs Anderlecht, Club Brugge, Racing Genk, Standard, Gent, Kortrijk, Lokeren, KV Oostende en KV Mechelen vonden huiszoekingen plaats. De speurders namen documenten, dossiers en computerbestanden in beslag. Ze waren vooral op zoek naar gegevens over de dubieuze spelerstransfers die Veljkovic en Bayat regelden.

Gisteren zijn ook twee scheidsrechters opgepakt in het onderzoek naar matchfixing, Sebastien Delferière en Bart Vertenten. Zij zouden goede vrienden zijn van Veljkovic. En naast een boekhoudkantoor en juweliers kregen ook journalisten speurders over de vloer. Bij de Vlaamse Vereniging voor Journalisten was te horen dat het ging om ‘een regiosportverslaggever van Het Laatste Nieuws en een van Het Nieuwsblad die beiden KV Mechelen volgen’.

Er gebeurden ook 13 huiszoekingen in het buitenland: in Frankrijk, Luxemburg, Cyprus, Servië, Montenegro en Macedonië. Daar kwamen 36 politiemensen aan te pas. Ze focusten op de postbusadressen en op zaakvoerders van buitenlandse vennootschappen die passen in de constructies. Naast documenten liet het gerecht bankrekeningen en kluizen in beslag nemen. In Servië is volgens de plaatselijke media 800.000 euro cash in beslag genomen. Op Cyprus zou ook een 52-jarige man zijn opgepakt.

Bayat en Veljkovic werden gisteren nog niet meteen verhoord, maar het gerecht heeft daarvoor 48 uur na de huiszoekingen de tijd.

2. Speurders menen ‘harde bewijzen’ te hebben van geknoei met matchen

Het gerecht meent over ‘harde bewijzen’ te beschikken dat verschillende wedstrijden zijn vervalst het afgelopen voetbalseizoen. De matchfixing zou deze keer niet draaien om weddenschappen op voetbaluitslagen, zoals dat het geval was in het vorige grote voetbalschandaal rond de gokchinees Zheyun Ye.

In het nieuwe gerechtelijk onderzoek zou het gaan om afspraken die zijn gemaakt met scheidsrechters. Onder andere om een welbepaalde speler zeker geen rode kaart te geven omdat zijn transfer op tafel lag. Het zou ook gaan ook om het vervalsen van een volledige match om een bepaalde club te bevoordelen, bevestigen welingelichte bronnen. Het is in dit matchfixingluik van het onderzoek dat gisteren twee topscheids- rechters, Sébastien Delferière en Bart Vertenten, zijn opgepakt voor verhoor.

Over welke matchen de speurders harde bewijzen hebben, wilden onze bronnen niet zeggen ‘om het onderzoek niet te hypothekeren’. Want tijdens de verhoren zouden nog andere gefixte matchen boven water kunnen komen. De speurders kijken volgens onze informatie ook naar topmatchen in Play-off I. Dat is het afsluitende deel van de competitie, waar de topzes ploegen van het reguliere seizoen strijden om de titel.

Het gonst al langer van de geruchten over wedstrijdmanipulatie in het Belgisch voetbal. Daarbij valt de naam van voetbalclub Moeskroen. Voetbalclub Westerlo, intussen tweedeklasser, diende vorig jaar na de degradatie een eerste strafklacht in voor wedstrijdvervalsing. De club voelde zich bekocht omdat Moeskroen zich op de laatste speeldag in extremis wist te redden door een 0-2 zege op Kortrijk. Door het schabouwelijke vertoon van een aantal spelers zijn vraagtekens bij die match geplaatst. Noch Vertenten noch Delferière floot die wedstrijd, waardoor het onderzoek naar de twee refs over andere wedstrijden moet gaan.

Moeskroen staat bekend als het open afvoerputje van de Belgische voetbalbeerput, die lang gesloten bleef. Het is een publiek geheim dat Moeskroen de facto in handen is van makelaars, wat verboden is volgens de regels van het Belgisch voetbal. Door schimmige constructies en stromannen valt dat moeilijk te bewijzen. Meerdere clubs verzetten zich de voorbije jaren vruchteloos tegen de licentie voor de ‘makelaarsclub’ Moeskroen, zeg maar het toegangsticket om profvoetbal te mogen spelen.

Onder impuls van de nieuwe eigenaars Dieter Penninckx en Olivier Somers - die gisteren ook is opgepakt - deed KV Mechelen dit jaar een nieuwe poging. Het voelde zich na de degradatie naar tweedeklasse bekocht en stapte naar het gerecht. De club wilde een grondig onderzoek of het effectief klopt dat Moeskroen in handen is van Pini Zahavi en Fali Ramadani, topmakelaars en sleutelspelers in het internationale topvoetbal.

De drieste actie van KV Mechelen viel erg slecht in de Pro League, de koepel van 24 profclubs. Er werd druk gezet op Penninckx en Somers om het niet op de spits te drijven. Ze kregen de boodschap dat ze zouden kunnen fluiten naar hun tv-geld als ze doorzetten met hun strafklacht. Het toont aan hoe het Belgische voetbal zichzelf als een aparte wereld met eigen wetten en regels ziet.

De meeste clubs waren het gedonder met Moeskroen beu, maar niemand durfde op het gaspedaal te staan. Ze hebben schrik voor excommunicatie door machtige makelaars die de portefeuilles met spelers controleren. Het is bovendien een ongeschreven wet in het voetbal dat clubs elkaar niet via het strafrecht bestoken. De afspraak is de strijd te beperken tot de aparte cenakels van het sportrecht. Het voetbalwereldje opereert als een kartel waar een strikte omerta heerst.

3. Makelaars werken met enveloppes en schimmige fiscale vehikels

Het leeuwendeel van het gerechtelijk onderzoek gaat niet over matchfixing, wel over onfrisse praktijken met illegale commissies voor spelersmakelaars, verdoken betalingen aan trainers, coaches en spelers en schimmige fiscale constructies. Die gebruiken zijn schering en inslag in het Europese topvoetbal, weten we sinds een klokkenluider via de gigantische datadump Football Leaks een boekje opendeed. ‘Maar het Belgische voetbal is nog een pak rotter dan onze buurlanden’, stelt een insider binnen het Belgische voetbal. ‘Dit gerechtelijk onderzoek is maar het topje van de ijsberg. Het is één grote beerput van systemische corruptie.’

Het gerechtelijk onderzoek zou zich onder meer toespitsen op twee populaire constructies in het voetbalwereldje. Met ‘retrocommissies’ verdienen makelaars, clubbestuurders, spelers en coaches dik in het zwart bij. Dat gaat als volgt: transfersommen worden tegen een bepaalde waarde in de boeken gezet, maar het echte transferbedrag ligt een pak hoger. Het verschil wordt verdeeld onder de betrokkenen. Erg vaak zitten makelaars en sportief directeurs samen in de slag door transfers te smeren met onderlinge enveloppes. Clubs, coaches en spelers krijgen soms ook hun deel, maar zijn zeker niet altijd op de hoogte van het parallelle circuit.

De opgepakte Servische makelaar Dejan Veljkovic, huismakelaar bij vooral Lokeren, KV Mechelen en Beveren, zou in de bestuurskamers beter bekendstaan als de ‘enveloppeman’. De praktijk komt juridisch neer op corruptie en omkoping. Het onderzoek naar ex-Anderlecht-manager Herman Van Holsbeeck ging ook over onderhandse commissies bij transfers, maar de speurders kregen naderhand ook aanwijzingen voor btw-fraude. De financiële malversaties van Van Holsbeeck zouden mee de aanleiding zijn geweest voor zijn ontslag bij Anderlecht, nadat de nieuwe eigenaar, Marc Coucke, het roer van de club in handen had genomen.

Veljkovic zou ook actief zijn geweest met een ander veel voorkomend gebruik in het topvoetbal. Dat is niet bedoeld voor spelers, maar is er vooral om coaches te helpen de Belgische fiscus te bedotten. Trainers krijgen anders dan voetballers geen korting op hun socialezekerheidsbijdrage. Ze werken in principe met een standaard arbeidscontract, zoals gewone werknemers.

Maar handige makelaars hebben daar een oplossing voor. Maar een deel van het loon wordt via een vast contract uitbetaald. Veljkovic zou in Servië en Montenegro vennootschappen voor coaches opgezet hebben. Via die vehikels zouden honderdduizenden euro’s tegen een laag belastingtarief uitgekeerd worden, die valselijk gestaafd worden als consultancyopdrachten. De huiszoekingen in het buitenland zouden gelinkt zijn aan een onderzoek naar de fictieve vennootschappen.

Football Leaks maakte al duidelijk dat fiscale paradijzen een populaire trekpleister zijn onder makelaars, voetballers en hun entourage. Door de instroom van meer competente adviseurs rond goed verdienende topvoetballers wordt flink gesnoeid in dubieuze buitenlandse constructies. Maar zeker makelaars blijven fiscale havens druk frequenteren.

Onder makelaars klinkt luid gejuich dat Bayat en Veljkovic tegen de lamp zouden zijn gelopen. Maar hun vermoede praktijken zijn zo wijdverspreid in het voetbal dat geen insider gelooft dat de operatie opkuis al voorbij is.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content