Het jongste plan van de fraudeurs: carrousels met groene stroom

Eind vorig jaar was er door het elektriciteitstekort een prijspiek op de markt. Een groene garantie werd drie tot vijf keer duurder. Dat klinkt de bendes als muziek in de oren. Hogere prijs, dus meer btw, dus meer buit. ©BELGA

Jaar na jaar verliezen de Europese lidstaten 50 miljard euro aan btw-carrousels. Samen met het consortium Correctiv en meer dan 60 journalisten uit alle 28 lidstaten volgde De Tijd het spoor van de ‘dieven in maatpak’ die schuilgaan achter de grootste belastingdiefstal in de Europese geschiedenis.

We konden het jongste plan van de fraudeurs achterhalen. Ze broeden op btw-carrousels met ‘garanties van oorsprong’. Dat zijn de garanties waarmee u op uw elektriciteitsfactuur kan lezen of uw stroom uit hernieuwbare bronnen komt. Die garanties worden ook verhandeld, met btw.

Grand Theft Europe

Jaar na jaar verliezen de Europese lidstaten 50 miljard euro aan btw-carrousels. Samen met het consortium Correctiv en media uit alle 28 lidstaten, volgde De Tijd het spoor van de ‘dieven in maatpak’ die schuilgaan achter de grootste belastingdiefstal in de Europese geschiedenis. We doopten ons onderzoek ‘Grand Theft Europe’. We namen honderden interviews af en verzamelden in elk land, ook in België, meer dan 315.000 vertrouwelijke documenten. Lees er alles over in ons dossier. .

Zo kan een elektriciteitsleverancier zonne-energie uit Spanje kopen, waterkracht uit Noorwegen of windenergie uit Nederland. Dat gebeurt via een Europees platform, met toezichthouders in twintig landen. In ons land zijn er toezichthouders in de drie gewesten, waaronder de VREG in Vlaanderen.

Hoe zijn die garanties op de radar van de fraudeurs verschenen? Eind vorig jaar was er door het elektriciteitstekort een prijspiek op de markt. Een groene garantie werd drie tot vijf keer duurder. Dat klinkt de bendes als muziek in de oren. Hogere prijs, dus meer btw, dus meer buit. Tien jaar geleden hebben de fraudeurs al geld als slijk verdiend met carrousels op de energiemarkt. Dat gebeurde toen met CO2-uitstootrechten. De opbrengst: 5 miljard euro in twee jaar tijd, in 2009 en 2010. Geen wonder dat dezelfde Frans-Israë lische bendes die daarachter schuilgingen, nu broeden op btw-carrousels met garanties van groene stroom.

Litouwen

5 miljard
De nieuwe carrousels doen denken aan die met CO2-uitstootrechten waarmee fraudeurs in 2009 en 2010 5 miljard euro verdienden.

Hoe ziet het plan voor de nieuwe carrousel eruit? De fraudeurs richten een Frans bedrijf op. Dat registreren ze dan bijvoorbeeld bij onze toezichthouder en bij die in Nederland. Het bedrijf koopt een karrevracht garanties van groene stroom bij een Nederlandse aanbieder. De fraudeurs betalen daar graag een hogere prijs voor dan de marktprijs, kwestie van het aanbod aanlokkelijk te maken. Als de garanties worden overgezet van de rekening van het Nederlandse naar die van het Franse bedrijf, is die transactie vrijgesteld van btw. Het is immers een levering tussen twee Europese lidstaten.

Dan probeert het Franse bedrijf de garanties te verkopen aan een Belgisch energiebedrijf. De deal is te mooi om af te slaan: week na week grote pakketten kopen voor een spotprijs. De enige voorwaarde is dat de Belgische klant betaalt aan een Belgische vennootschap, waar de fraudeurs achter schuilgaan. De reden is eenvoudig: dan gebeurt de verkoop binnen België en moet er ook btw betaald worden. Het is die btw waaruit de fraudeurs dan elke week hun winst zullen halen, want de Belgische vennootschap is de ‘missing trader’ die de btw nooit zal afdragen. De opbrengsten worden versluisd naar een rekening in Litouwen.

Hoe werkt btw-carrouselfraude?


De fraudeurs denken groot. Dus gebruiken ze meer dan één Belgische vennootschap. Ze denken ook niet lokaal. Ze zullen dezelfde carrousel laten draaien in verschillende Europese lidstaten. Dat zal alleen niet gebeuren in een zestal lidstaten, waaronder Italië en Ierland, waar de btw anders is geregeld.

De handel met ‘garanties van oorsprong’ voor groene stroom is op de radar verschenen van de fraudeurs na de prijspiek van vorig jaar. Meer omzet, dus meer btw, dus meer buit.

Bij onze Bijzondere Belastinginspectie (BBI) zijn de alarmbellen al afgegaan. Woordvoerder Francis Adyns bevestigt dat de BBI begin dit jaar is gewaarschuwd voor de opkomst van deze nieuwe btw-carrousels. ‘Voorlopig is er nog maar 23.116 euro buitgemaakt in België. In de rest van de Europese Unie zijn er wel al tientallen miljoenen euro’s verloren in de eerste zes maanden. Dat valt nog best mee. Maar de fraudetypologie vertoont sterke gelijkenissen met de fraude met CO2-certificaten die een tiental jaar geleden de Europese lidstaten grote schade berokkende.’

De energiesector is dus gewaarschuwd. ‘Maar we hebben tot nu nog geen enkele fraude vastgesteld in onze databank’, reageert VREG-directeur Dirk Van Evercooren, die ook de voorzitter is van de Europese koepelorganisatie AIB die toezicht houdt op de handel in oorspronggaranties. ‘We kijken heel nauwgezet toe wie we toelaten. We zijn alert en wisselen ook al langer informatie uit met de BBI.’

Grand Theft Europe | Fraude met btw-carrousels


Advertentie
Advertentie