interview

‘De Belgische machine rammelt langs alle kanten, maar blijft draaien'

Hendrik Vuye: ‘De echte reden waarom De Wever op de pauzeknop heeft gedrukt, is dat hij met een personeelsprobleem zit. Als de N-VA alleen Vlaams kan meedoen, zijn de postjes duur.' ©SISKA VANDECASTEELE

‘Ik geloof niet in de weg naar het confederalisme van de N-VA. Ze zegt: ‘Het is confederalisme of het is niets.’ Wel, dan is het niets’, zegt voormalig Kamerlid Hendrik Vuye.

‘Ik luister nu ’s ochtends met plezier naar de fileberichten op de radio. Anderhalf uur Tienen-Brussel, heerlijk.’ Voormalig Kamerlid Hendrik Vuye (57) was geen kandidaat meer bij de verkiezingen van 26 mei, maar mist het parlement allerminst. De Kamer is volgens hem te veel een kleuterschool, terwijl ze haar rol als controleorgaan van de regering verwaarloost.

‘Parlementsleden beslissen of controleren niets. Dat houdt gevaren in. Als je de controle uitschakelt, dan ben je op een dag op weg naar een reuzengroot incident’, zegt hij fel. Het parlement is volgens Vuye ondergeschikt gemaakt aan de particratie. ‘Geef de partijen dan gewoon een stemknop op het hoofdkwartier. Dat bespaart ons dat tijdrovend ritueel in het parlement.’

Reeks: Het leven na de politiek

De Tijd blikt met een aantal niet-herkozen politici terug op hun jaren in Wetstraat. Vandaag: Hendrik Vuye.

Lees alle interview op de dossierpagina.

Zijn doortocht in het parlement en de politiek was hard. Vuye botste op de dictaten van de N-VA-top en besliste samen met collega-Kamerlid Veerle Wouters uit de partij te stappen. ‘Ze hebben geprobeerd ons door de mangel te halen, maar de N-VA heeft ons incasseringsvermogen onderschat. Ik heb teruggeslagen en de week nadien heb ik toenmalig vicepremier Jan Jambon (N-VA) met een vraag in de Kamer onderuitgehaald. Ik ben een straatjongen uit mijn geboortestad Ronse gebleven.’

Om toch verkozen te geraken overwoog u een alliantie met het Vlaams Belang. Waarom wilde u in zee gaan met extreemrechts?

De kortste weg naar meer Vlaamse autonomie loopt via een staatshervorming, maar om die door te voeren, heb je bondgenoten nodig.

Hendrik Vuye: ‘Veerle Wouters en ik hebben met verschillende mensen gesproken. Tegen het Vlaams Belang zeiden we: ‘Ofwel schrijft de partij een nieuw verhaal, ofwel is een kiesalliantie de enige mogelijkheid.’ Dat is veel minder sterk dan een kartel. Je blijft dan onafhankelijk en stelt een paar punten voorop die je samen wil realiseren.’

‘Een andere optie is er niet, anders bellen journalisten je bij elke frats van Filip Dewinter en moet je je verantwoorden. Dat wilden we niet en dus bliezen we het af. Ze hebben het probleem zelfs nog vergroot door er Sam Van Rooy en Dries Van Langenhove bij te nemen. Van Langenhove is er pas bijgekomen als paniekreactie op de afgesprongen gesprekken met ons.’

Had u de verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang zien aankomen? 

Vuye: ‘Ik had dat heel goed aangevoeld. Ik heb tegen Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken gezegd dat zijn partij 17 procent zou halen, het was zelfs nog iets meer. Vlaams Belang zal in 2024 nog sterker zijn. De partij heeft gewonnen en mensen zitten graag in het kamp van de winnaars. In 2004 haalde het Belang 24,2 procent, maar toen was het plafond bereikt. Dat plafond is nu weg. Het Vlaams Belang is - naar mijn mening terecht - door de koning ontvangen en sprak met de N-VA op Vlaams niveau. Daarmee rechtvaardig je het. De partijen hebben veel geluk dat de volgende gemeenteraadsverkiezingen na de Vlaamse en federale verkiezingen vallen. Hoe gaan de partijleiders anders in godsnaam uitleggen aan hun kandidaat-burgemeesters dat ze niet met het Belang mogen spreken?’

Waarom heeft N-VA-voorzitter Bart De Wever op Vlaams niveau wel met Van Grieken en co. gepraat?

Vuye: ‘Omdat de N-VA en het Vlaams Belang een overlappend kiezerskorps hebben. Bij de N-VA-achterban leeft ook het idee van de Vlaamse godsvrede tussen de V-partijen. Dat houdt in dat als de twee partijen aan Vlaamse kant groot genoeg zijn, ze moeten samenwerken om eenzijdig de onafhankelijkheid of het confederalisme af te dwingen. Maar dat is naïef, ik geloof daar niet in.’

Het Belgische systeem is sterker dan we denken?

Ik kan me amper inbeelden dat mensen als Jan Jambon of Zuhal Demir weer als gewoon parlementslid kunnen functioneren. Die hebben geproefd van de macht en de bekendheid.

Vuye: ‘Het systeem zelf verkeert nooit in crisis. In plaats van een shutdown zoals in de Verenigde Staten waarbij we ambtenaren niet meer kunnen betalen, werken we met een begroting van voorlopige twaalfden. Zelfs als de regering in lopende zaken nog maar vijf zetels zou hebben, kan ze een Europese commissaris benoemen. Het volstaat te wachten tot het hoogdringend is. Het systeem draait op zichzelf. Je hebt zoveel deelstaten en parlementen dat daar wel ergens regeringen zullen worden gevormd. Hoewel de Belgische machine langs alle kanten rammelt, blijft ze draaien.’

Hoelang blijft dat duren?

Vuye: ‘Dat zal blijven duren tot het geld op is. Voormalig minister van Binnenlandse Zaken Jambon en diens kabinetschef Herman De Bode spraken van onbestuurbaarheid. Ik denk niet dat we dat moeten nastreven, want dat komt vanzelf. Maar dan ga je wel naar collectieve verarming.’

Is het confederalisme van de N-VA het antwoord?

Vuye: ‘Ik geloof niet in de weg naar het confederalisme van de N-VA. De partij zegt: het is confederalisme of niets. Wel, dan is het niets. Zelfs als de N-VA en het Vlaams Belang samen 60 procent halen in het Vlaams Parlement, weten ze nog niet hoe ze daartoe moeten komen. Dan krijg je Catalaanse toestanden. Carles Puigdemont (de Catalaanse leider die de onafhankelijkheid uitriep, red.) was ook de grote held, maar hij had niets voorbereid. Dan stort het hele luchtkasteel in elkaar, gewoon door een compleet gebrek aan kennis en voorbereiding.’

‘De kortste weg naar meer Vlaamse autonomie loopt via een staatshervorming. Maar om die door te voeren heb je bondgenoten nodig. Gewezen Volksunie-voorzitter Hugo Schiltz had contacten achter de schermen, zelfs bij Franstalige partijen. De Wever heeft die niet, zelfs niet bij CD&V. Terwijl dat toch de meest logische partner voor een staatshervorming is.’

Bio

Hendrik Vuye (57) is als professor staatsrecht verbonden aan de universiteit van Namen. In 2014 stond hij op de Vlaams-Brabantse Kamerlijst van de N-VA. Hij werd verkozen en werd fractieleider.

Samen met Veerle Wouters botste hij met de partijtop over de communautaire lijn en in 2016 stapten ze samen uit de N-VA. Ze zetelden tot de verkiezingen van 2019 als onafhankelijken.

Begrijpt u dat De Wever de Vlaamse regeringsvorming enkele weken on hold zette?

Vuye: ‘Ik begrijp dat hij garanties van Open VLD en CD&V vraagt om federaal niet zonder de N-VA te regeren. Maar dat kun je ook gewoon in het Vlaams regeerakkoord afspreken.’

‘De echte reden waarom De Wever op de pauzeknop heeft gedrukt, is dat hij met een personeelsprobleem zit. Als de N-VA alleen Vlaams kan meedoen, zijn de postjes duur. Kijk naar Vlaams-Brabant: wie wordt minister? Ben Weyts of Theo Francken? Politiek werkt op een erg rare manier. Een chauffeur verandert een mens. Na het ministerschap weer gewoon parlementslid worden, is heel moeilijk. Ik kan me amper inbeelden dat mensen als Jambon of Zuhal Demir weer als parlementslid kunnen functioneren. Die hebben geproefd van de macht en de bekendheid, want de media focussen op de ministers.’

U keert na uw parlementaire omweg terug naar de universiteit van Namen. Vormt uw doortocht bij de N-VA en het feit dat u gesprekken hebt gevoerd met het Vlaams Belang daar geen probleem?

Vuye: ‘Wat heeft de universiteit daarmee te maken? Ik mag net als elke burger mijn politieke rechten uitoefenen. Aan de universiteit geeft dat weinig aanleiding tot heibel. Met collega’s en studenten heb ik nooit problemen gehad. Als er al iets gebeurt, dan is dat door externe druk. Een belangrijke motor is de RTBF, die mijn studenten al twee keer komen ondervragen is op de campus. RTL-journalist Christophe Deborsu is zelfs ooit ongevraagd mijn auditorium binnengestapt. Dat doet men bij Paul Magnette (PS) in Brussel of Didier Reynders (MR) in Luik toch niet?’

‘De sfeer is ook bemoeilijkt doordat de vorige rector inhoudelijk reageerde als een journalist hem belde. Hij verweet mij dan dat ik spektakel opwekte. De huidige rector zegt gelukkig dat ik zoals elke prof recht heb op een mening en geen wettelijke grens overschrijd. Dat is het enige juiste antwoord.’

Advertentie
Advertentie