interview

'We moeten ophouden onszelf neer te halen'

Hilde Crevits: 'Een deel van onze mensen is daarom weggelopen. Niet naar de sp.a of de N-VA, maar naar de extremen. Dat baart me zorgen.’ ©Saskia Vanderstichele

CD&V-boegbeeld Hilde Crevits gelooft niet dat haar partij op sterven na dood is. ‘Het midden werkt nog, maar enkel als we voor onze keuzes durven uit te komen.’ Voor het voorzitterschap past ze, omdat er nood is aan vernieuwing.

Ja, ze heeft na de verkiezingen van 26 mei getwijfeld over haar toekomst in de politiek. Al was de twijfel van korte duur, want naar eigen zeggen kreeg Hilde Crevits veel steunbetuigingen en vragen om verder te doen. ‘De mensen zeiden dat ze me nodig hebben in de onderhandelingen en zo ben ik snel over mijn twijfels heen kunnen stappen’, zegt de West-Vlaamse, die in de nieuwe Vlaamse regering-Jambon is gestapt als CD&V-viceminister-president en minister van onder meer Werk, Economie, Innovatie en Landbouw.

CD&V heeft bij de verkiezingen van 26 mei verloren, maar in West-Vlaanderen hield Crevits relatief stand. De christendemocrate wijst erop dat ze haar stemmenaantal al drie verkiezingen ziet stijgen. ‘De verkiezingen gaven me daarom een heel dubbel gevoel. Mijn persoonlijke resultaat was oké, het globale resultaat van de partij niet’, zegt ze. Wel voegt ze eraan toe dat ze zich medeverantwoordelijk voelt voor de 15 procent die haar partij haalde - het slechtste resultaat ooit. ‘Natuurlijk ben ik dat. Ik was het uithangbord van de partij in Vlaanderen.’

Ondanks ‘de steun van de mensen’ past Crevits voor het voorzitterschap. ‘Ik wil ruimte laten voor iemand nieuw. Die kan de partijlijnen uitzetten en het gezicht worden van de partij van de toekomst.’ Niemand die eraan twijfelt dat Crevits achter de schermen evenwel haar stempel probeert te drukken. In de partij is te horen dat ze de verkiezingen probeert te managen, zodat de voorzittersstrijd CD&V niet verscheurt.

Een deel van onze mensen is weggelopen. Niet naar de sp.a of de N-VA, maar naar de extremen. Dat baart me zorgen.

Waarom zijn de kiezers weggelopen bij CD&V? 

Hilde Crevits: ‘Tijdens de campagne heb ik met veel mensen gesproken en daaruit heb ik geleerd dat velen met grote zorgen zitten, bijvoorbeeld over de betaalbaarheid van het rusthuis. Bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn we er wel in geslaagd de bevolking te overtuigen dat wij die zorgen kunnen wegnemen. We hebben dat niet kunnen vertalen naar het Vlaamse en het federale niveau. De campagne en de verkiezingsuitslag hebben me daarom geleerd dat we dichter bij de mensen moeten communiceren.'

'Daarbovenop zijn een aantal zaken gekomen die ons pijn hebben gedaan, zoals de manier waarop de vakbond op een bepaald moment Kris Peeters heeft gebasht. Hij werkte zich te pletter om het sociaal overleg kansen te geven, maar er kwam een tsunami op hem af. Ook de aanslepende discussie over Arco en de val van de federale regering hebben ons niet geholpen. Een deel van onze mensen is daarom weggelopen. Niet naar de sp.a of de N-VA, maar naar de extremen. Dat baart me zorgen.’

Volgens postelectoraal onderzoek lopen de kiezers weg bij CD&V omdat de partij geen unique selling proposition meer heeft. Staat de partij nog wel ergens voor?  

Crevits: ‘Ik vind het bijzonder jammer dat we onszelf in allerlei debatten zo neerhalen. Het klopt niet dat de mensen niets konden doen met ons verkiezingsprogramma. Ja, het was misschien te lang. Maar er stond veel goeds in voor Vlaanderen. CD&V staat voor het versterken van mensen. Wij gaan in tegen het groeiende individualisme, want mensen kunnen niet alles alleen. Maar we geloven ook niet dat de overheid alles zal regelen. Daarmee onderscheiden we ons van alle anderen. Bovendien zijn we de enige partij die het levensbeschouwelijke een belangrijke plaats in de samenleving geeft. Ik hoor sommigen zeggen dat we de C van christelijk in onze naam weg moeten doen. Ik ben daar tegen. Mensen, ook jongeren, hebben nood aan zingeving.’

De Zweedse partijen hebben de verkiezingen verloren, maar gaan nu weer samen in zee. Hoe geloofwaardig is zo’n coalitie van de verliezers? 

Crevits: ‘In een van de eerste gesprekken met informateur Bart De Wever (N-VA) heb ik gezegd dat als we samen in zee zouden gaan, het van harte moest zijn. Een regering die goed aan elkaar hangt, beslissingen neemt en die door dik en dun verdedigt, wint bij verkiezingen. Als ze dat niet doet, is de kans groot dat ze verliest. Doordat het lang duurde vooraleer De Wever besliste met welke partijen hij een regering zou vormen, hebben we intens met elkaar kunnen praten en is het vertrouwen gegroeid.’

Welke lessen hebt u uit de verkiezingsuitslag getrokken? 

Crevits: ‘We moeten de politiek dichter bij de mensen te brengen. Daarom geven we de lokale besturen 400 miljoen euro extra. Zij zijn het beste in staat de mensen te tonen dat de overheid met hen bezig is. Daarnaast is er veel ongerustheid over de betaalbaarheid van de zorg, bijvoorbeeld over de rusthuisfactuur. Daarom gaat de grootste hap van ons investeringsbudget naar welzijn. Tot slot willen we ook dat het rechten- en plichtenverhaal in evenwicht komt, want daar was ongenoegen over. Op sommige vlakken leggen we de lat hoger voor nieuwkomers. Niet om die mensen te pesten, maar om ze een betere springplank te geven. Wie beter Nederlands spreekt, kan beter integreren.’

De regeringsonderhandelingen werden gevoerd op basis van N-VA-nota’s. In uw partij klinkt dat u vooral bezig bent geweest dingen uit die nota’s te halen en te weinig met eigen accenten te leggen.  

Als we de lat hoger leggen voor nieuwkomers is dat niet om die mensen te pesten, maar om ze een betere springplank te geven.

Crevits: ‘Bij de eerste nota over onderwijs maakte ik me zorgen, maar met wat nu op tafel ligt, zou ik zo weer minister van Onderwijs willen worden. Ik ben tevreden over de evolutie in de teksten, maar we hebben ook eigen accenten aangebracht. Kijk naar het openruimtefonds - geld voor de gemeenten om de natuur te beschermen -, de investeringen in welzijn en het extra geld voor het basisonderwijs.’

Extra investeringen in welzijn? Uw partij moest toch aanvaarden dat wordt bespaard op de kinderbijslag? 

Crevits: ‘We wilden dat meer dan 500 miljoen euro extra naar welzijn zou gaan en dan moet je geld zoeken. We wilden geen belastingverhogingen doorvoeren en dan kom je logischerwijze bij de kinderbijslag terecht, want met een totaalbudget van 3,8 miljard euro is dat een grote pot. De komende jaren komt daar 400 miljoen euro bij, maar door de besparing zal het geen 500 miljoen zijn. We hebben ervoor gekozen de kinderbijslag voor het derde kind in het oude systeem niet te indexeren - dat is voor de kinderen die voor 2019 zijn geboren. Dat is te rechtvaardigen omdat grote gezinnen in het oude systeem veel meer krijgen dan in het nieuwe systeem. Door de indexering te schrappen wordt die kloof wat kleiner. Het geld investeren we in flexibelere kinderopvang.’

De Vlaamse regering pakt uit met 550 miljoen euro aan investeringen in welzijn, maar volgens de sector is een veelvoud daarvan nodig.  

Crevits: ‘Het zal uiteraard nooit genoeg zijn, maar we moeten keuzes maken. De prioriteit ligt in de ouderen- en gehandicaptenzorg. En ik ben blij dat we voor het eerst extra geld kunnen steken in de geestelijke gezondheidszorg.’

Het gaat om kleine bedragen. 

Crevits: ‘Maar het is wel voor het eerst dat we dat doen. Zelfs tijdens de vorige legislatuur hebben we dat niet gedaan. De noden worden almaar groter en we trekken extra geld uit. Maar de sector zal ook met de minister moeten uitzoeken hoe het budget zo efficiënt mogelijk kan worden ingezet.’

Wat zegt u tegen wie op een wachtlijst staat en er niet afgeraakt? Sorry? 

Crevits: ‘Er zijn helaas altijd budgettaire beperkingen, maar Vlaanderen heeft een schitterend uitgebouwd zorgstelsel. Dankzij de gezinszorg kunnen mijn ouders thuis blijven wonen, terwijl ze vroeger allicht naar het rusthuis hadden moeten gaan. Dat is mogelijk dankzij de vele hervormingen die Jo Vandeurzen (CD&V) heeft doorgevoerd.’

Maar het is niet genoeg. 

Crevits: ‘Waar hadden we het geld moeten halen? We investeerden, maar we wilden ook de begroting op orde krijgen.’

U kunt elders besparen. Of de zorgpremie verhogen. 

Crevits: ‘De vorige legislatuur is de Vlaamse zorgpremie van 25 naar 50 euro gestegen. Deze keer wilden we de mensen niet zwaarder belasten. We hebben gezegd dat bijvoorbeeld nieuwkomers langer moeten bijdragen vooraleer ze rechten kunnen putten uit die zorgpremie, maar we hebben het bedrag niet verder verhoogd. Als we dat wel hadden gedaan, had men ons wellicht aangevallen omdat de belastingdruk stijgt.’

Het ligt ook moeilijk in uw partij dat CD&V heeft toegestaan dat er extra drempels voor nieuwkomers komen. Waarom hebt u daarmee ingestemd? 

Crevits: ‘Nieuwkomers moeten vijf jaar langer wachten vooraleer ze een beroep kunnen doen op de voordelen van de Vlaamse sociale bescherming. Ik vind dat redelijk, want in een verzekeringssysteem is het logisch dat je een tijd bijdraagt voor je kunt genieten van het systeem. Sommigen van onze mensen hadden het er ook moeilijk mee dat aan nieuwkomers een vergoeding voor de lessen Nederlands en maatschappelijke oriëntatie wordt gevraagd. Ik vond dat ook eerst vreemd, maar we zijn in de landen rondom ons gaan kijken of zulke lessen gratis worden aangeboden. Dat blijkt haast nergens te gebeuren. Dus is het niet onlogisch dat we een vergoeding vragen, mits die redelijk blijft.’

Zulke maatregelen waren een paar jaar geleden onbespreekbaar. Worden ze nu realiteit omdat het Vlaams Belang de verkiezingen heeft gewonnen? 

Ik hoop dat de nieuwe voorzitter van CD&V iemand wordt die verbindend genoeg is en niet iemand die de extremen opzoekt.

Crevits: ‘Dat vind ik een verkeerde conclusie. Wij vinden zelf dat het rechten- en plichtenverhaal in evenwicht moet zijn. Daarom hebben we met bepaalde maatregelen ingestemd, maar we verloochenen ons DNA niet. We hebben goed onderhandeld, zodat elke maatregel mensen versterkt.’

Kwatongen vinden dat uw partij vooral goed heeft onderhandeld over de ministerposten. 

Crevits: ‘Onzin. We hebben heel lang onderhandeld over het regeerakkoord. Over de posten is pas nadien gesproken en die gesprekken hebben geduurd tot ons congres min of meer was begonnen. We hebben lang gedacht dat we twee ministers en de voorzitter van het parlement zouden krijgen, maar we zijn met drie ministers kunnen eindigen.’

Die derde ministerpost had u nodig om te vermijden dat enkel Wouter Beke en u als boegbeelden van de verloren campagne in de regering zouden stappen. 

Crevits: ‘Ik vond die derde minister belangrijk omdat we zo vermijden dat de N-VA-ministers in de meerderheid zouden zijn in de regering. Dat is niet meer het geval en dat is een veel gezonder evenwicht. Het maakt dat we zwaarder kunnen wegen op het beleid en het geeft ons de kans om met Benjamin Dalle een nieuw gezicht te lanceren.’

Benjamin Dalle is het losgeld dat jullie aan de achterban hebben betaald om minister te kunnen worden? 

Crevits: ‘Het zijn kwade geesten die zulke dingen zeggen. Wouter is bijna tien jaar voorzitter geweest, hij heeft een deel van zijn leven aan de partij gegeven en ons naar een sterke uitslag bij de lokale verkiezingen geleid. Voor het eerst zegt hij dat hij graag in een regering zou zetelen en ik heb hem daarin gesteund.’

Hoe gaat u uw nieuwe bevoegdheden invullen? 

Crevits: ‘Ik ga veel respect tonen voor het sociaal overleg, zoals mijn voorganger Philippe Muyters (N-VA) heeft gedaan. De overgang van de ene naar de andere job vergemakkelijken is een van mijn prioriteiten. De banken laten mensen afvloeien die het potentieel hebben om schitterend werk te doen in het onderwijs of de zorgsector. We moeten hen flexibel en snel herscholen. Er zitten daarvoor heel wat projecten in de pijplijn, maar we moeten nog veel verder gaan.’

Door voor het ministerschap te kiezen laat u het voorzitterschap aan u voorbijgaan. Wie zou een goede kandidaat zijn? 

Crevits: ‘Er zijn een aantal gedreven mensen van wie ik hoop dat ze zich kandidaat stellen. Het is niet aan mij om nu mijn voorkeur uit te spreken, maar ik hoop dat het iemand wordt die verbindend genoeg is en niet iemand de uitersten opzoekt.’

Verder gaan met het moedige midden, terwijl de verkiezingen hebben bewieen dat zo’n aanpak niet werkt? 

Crevits: ‘Het midden werkt wel nog, maar enkel als we voor onze keuzes durven uit te komen. Zo verstrengen we een aantal dingen voor nieuwkomers, maar net omdat we die nieuwkomers sterker maken. In Torhout stond Adeline, een vrouw uit Burkina Faso, op onze lijst. Zij zei: ‘Zodra ik Torhouts praatte en werk had, was ik ingeburgerd.’ Als nieuwkomers tonen dat ze willen participeren in de samenleving, gaan we vooruit. Zo proberen we structuur te krijgen in het samenlevingsweefsel, maar we zijn niet onmenselijk. Ik zal nooit de mens uit het oog verliezen, in tegenstelling tot een voormalige staatssecretaris (Theo Francken N-VA, red.), die de afgelopen week weer tweette dat we de vluchtelingenstroom zullen mogen ‘opsoppen’. Dat vind ik verschrikkelijk.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie