Rapport Belgisch klimaatpanel: 'Het is nu of nooit'

Jean-Pascal van Ypersele, met rechts Anuna De Wever en Adélaïde Charlier van Youth for Climate. ©Photo News

Volgens een wetenschappelijk rapport van het Belgische panel voor klimaat en duurzaamheid, op vraag van Youth for Climate, is klimaatverandering alleen te bestrijden met een systeemverandering.

De klimaatverandering is alleen te bestrijden met een systeemverandering. Dat stelt het panel voor klimaat en duurzaamheid in een rapport met 27 aanbevelingen voor 'een coherent en ernstig klimaat- en duurzaamheidsbeleid'. 'De klimaat- en duurzaamheidscrisis vraagt een urgent én een omvattend antwoord, waarbij op alle domeinen tegelijk dringend actie ondernomen moet worden', aldus de Vlaamse bouwmeester Leo Van Broeck, die samen met klimaatexpert Jean-Pascal van Ypersele het panel voorzit.

Het panel is een interdisciplinair team van meer dan 140 Belgische onderzoekers en wetenschappers. Hun rapport komt er op vraag van de jongeren van Youth for Climate. Anuna De Wever en Adélaïde Charlier, twee boegbeelden van de klimaatspijbelaars, waren dinsdag dan ook aanwezig bij de voorstelling van het rapport.

140
Klimaatpanel
Het klimaatpanel van Youth for Climate omvat meer dan 140 Belgische onderzoekers en wetenschappers.

Het panel stelt dat het klimaatbeleid zich niet kan beperken tot een natuurbeleid of zelfs een uitstootbeleid, maar ook ruimtelijke ordening, productie- en consumptiepatronen, sociale rechtvaardigheid, een innovatiebeleid en beter, participatiever beleid en bestuur moet integreren. Om de transitie naar een klimaatbestendige en duurzame samenleving te kunnen maken, moet die weliswaar sociaal en rechtvaardig zijn, aldus Van Broeck.

'De klimaatcrisis vraagt dringend om een ernstig en alomvattend beleid', aldus Van Ypersele. 'Elk beleidsniveau zal zijn verantwoordelijkheid moeten nemen.' Zo moet de EU de ambities hoger leggen om het akkoord van Parijs uit 2015 te respecteren. In België zou een bijzondere klimaatwet tot democratische legitimiteit en transparantie leiden.

Omgooien

Het panel stelt dat de verhouding met de natuur moet worden omgegooid en dat grootschalige uitbreiding en bescherming nodig zijn voor de natuurlijke ecosystemen. Daarnaast moet worden ingezet op een versnelde transitie naar klimaatneutrale energie en industrie.

'De kern van een rationeel klimaatbeleid is een doorgedreven en versnelde transitie op het vlak van energie en emissies', stelt het panel. Die transitie vraagt zowel een economische omslag als begeleidende sociale maatregelen. Fossiele brandstoffen moeten zo verdwijnen uit de energiemix en worden vervangen door hernieuwbare energiebronnen. Daarvoor moet de totale energievraag sterk dalen 'door energiebesparing en efficiëntiewinsten in alle sectoren'.

Betonstop

Voorts pleit het panel ook voor een onmiddellijke betonstop. 'We gebruiken eigenlijk te veel plaats. Het is essentieel onmiddellijk te stoppen met de inname van open ruimte', aldus Van Broeck. Er zijn een ander landgebruik, een betere ruimtelijke ordening en een slimmer infrastructuurbeleid nodig.

Het is essentieel om onmiddellijk te stoppen met de inname van open ruimte.
Leo Van Broeck
Vlaams bouwmeester

De grenzen van onze planeet moeten de norm worden voor productie en consumptie. 'Ga voor andere manieren van produceren en consumeren, vooral gericht op een meer lokale en circulaire economie en op een minder verspillende consumptie', aldus Van Ypersele.

Van Ypersele en Van Broeck merkten op dat dat de opsomming in het rapport niet exhaustief is, maar ook 'dat het niet zomaar een lijst mogelijkheden is waaruit overheden kunnen 'cherrypicken'.' 'Wat we opsommen, zal allemaal moeten gebeuren', aldus de Vlaamse bouwmeester.

Titanic

Klimaat en duurzaamheid zijn met elkaar vervlochten. 'We varen met onze Titanic recht op een ijsberg af en we kijken alleen of er niet te veel roet uit de schoorsteen komt. Dat is waanzin', aldus de Vlaamse bouwmeester. 'De oplopende temperatuur is slechts een symptoom van een veel grotere systeemcrisis. We hanteren een model van onbeperkte groei op een planeet met erg beperkte middelen. Dat kan niet blijven duren. Onze grondstoffen, ons water, onze ruimte zijn erg schaars aan het worden.'

We varen met onze Titanic recht op een ijsberg af en we kijken alleen of er niet te veel roet uit de schoorsteen komt. Dat is waanzin.
Leo Van Broeck
Vlaams bouwmeester

Van Broeck benadrukte nog dat 'we dringend af moeten van de gedachte dat inzetten op klimaat en duurzaamheid snijden in eigen vel is'. De meeste maatregelen brengen geld op in de plaats van geld te kosten, zei hij. 'Een correct beleid rond duurzaamheid en klimaat zal leiden tot een verbetering van onze levensstandaard.'

Politici helpen

'Het is haalbaar om een versnellende opwarming van de aarde en de ineenstorting van het ecosysteem te voorkomen', aldus Van Ypersele. 'Maar het is nu of nooit.'

De Wever en Charlier hopen dat de politici de beleidsaanbevelingen van het panel meenemen in hun beleid. 'De experten hebben hun werk gedaan. Politici, it's up to you now', zei De Wever dinsdag. 'De wetenschap waarschuwt al jaren voor de gevolgen van de klimaatverandering. Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Naties, red.) bestaat al 30 jaar en wordt al even lang genegeerd. Politici schrijven vandaag een beleid over iets waar ze weinig of niets over weten. Met dit rapport kunnen we hen helpen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie