M/V van de week | John Elkann

©BELGAIMAGE

De sobere architect van de monsterfusie Fiat-Renault.

‘Het spijt me dat ik je jeugd geruïneerd heb.’ Dat zei de legendarische Fiat-baas Gianni Agnelli een slordige twintig jaar geleden tegen zijn kleinzoon John Elkann. Agnelli had Elkann eerder die dag tot een lunch gesommeerd in Villa Frescot, het familiedomein in de heuvels rond Turijn. De 21-jarige John moest bestuurder worden in de holding boven het machtigste industrie-imperium van Italië. Agnelli was er zich naar verluidt donders goed van bewust welke ‘overweldigende verantwoordelijkheid’ hij op de schouders van de jongeling legde.

Maar als FiatChrysler later dit jaar met succes fuseert met de Franse autobouwer Renault, heeft het er alle schijn van dat Agnelli in 1997 de juiste keuze heeft gemaakt. Want als de maandag aangekondigde verloving tussen de twee Europese autoreuzen één architect heeft, is het wel Elkann. Hij nam het initiatief voor de Frans- Italiaans vrijage en de ingenieur in hem bedacht de codenamen Newton (voor het fusieproject), Fermi (voor het fusieteam) en Rutherford (voor de combinatie van de twee autofabrikanten).

De fusieplannen zijn niet het eerste waagstuk van de altijd nog maar 43-jarige Elkann. In 2004 werd hij, nadat grootvader Gianni en oom Umberto Agnelli kort na elkaar waren overleden, plots ‘capo di familia’ van de familieholding Exor. Daarin zat niet alleen het belang van 29 procent in het moederbedrijf van Fiat, Ferrari, Alfa Romeo en Maserati, maar ook een belang in de truck- en machinemaker CNH en de voetbalclub Juventus. Samen met Fiat-CEO Sergio Marchionne slaagde hij in een van de weinig echt succesvolle overnames in de autoindustrie: die van het Amerikaanse Chrysler.

De afgelopen tien jaar verviervoudigde de waarde van de activa in Exor tot 23,7 miljard euro. De familie heeft 53 procent van de aandelen Exor. Opvallend is dat Elkann het familievehikel internationaler en minder afhankelijk van de auto-industrie heeft gemaakt. Bij zijn aantreden haalden de Exor-bedrijven nog driekwart van hun omzet in Europa, vandaag is dat nog maar een derde. Met de aankoop van een groot minderheidsbelang in het mediabedrijf The Economist Group en de snelgroeiende online supermarkt Ocado werd de portefeuille nog diverser.

Een samengaan van Renault en FiatChrysler creeërt de op twee na grootste autobouwer ter wereld, met ruim 170 miljard euro omzet, 8 miljard euro winst en een productie van 8,7 miljoen auto’s per jaar. Dat moet volstaan om de komende twintig jaar in de sector te overleven. ‘In die periode zal in de auto-industrie meer gebeuren dan in de voorbije honderd jaar’, schreef Elkann begin deze maand in het jaarverslag van de familieholding.

Elkann nodigde Renault-voorzitter JeanDominique Senard half april bij hem thuis in Turijn uit. Hij had net gehoord dat de door Renault gedroomde volwaardige fusie met Nissan door de Japanners was afgeschoten. Een uitgelezen kans voor Elkann, die ervan overtuigd is dat schaalgrootte voor FiatChrysler van cruciaal belang is om de komende jaren van elektrificatie en autonoom rijden in de auto-industrie aan te kunnen. Met de mislukte toenaderingen tussen Renault en FiatChrysler in 1993 en 2015 in het achterhoofd, verzekerde hij zich nu in een vroeg stadium van de essentiële politieke steun uit Parijs en Rome voor het fusieproject.

Die relaties heeft Elkann. Dat bleek ook toen de Chinese president Xi Jinping laatst Italië bezocht. Xi maakte meer tijd voor Elkann dan voor menig politiek hoogwaardigheidsbekleder. En Elkann is dikke maatjes met Amazonoprichter Jeff Bezos, met wie hij een passie voor Marsreizen deelt.

Met die brede relaties treedt Elkann in de voetsporen van zijn illustere voorganger, zijn grootvader Gianni Agnelli, de man die decennialang het Italiaanse bedrijfsleven in zijn zak had. Daar kan Jacques Solvay van meespreken. Toen de Belgische industrieel in 2001 de Italiaanse fluorchemiespecialist Ausimont wilde kopen, stuitte dat op verzet van de Italiaanse banken. Maar na een brief aan Agnelli, zijn oude klasgenoot op een Zwitserse kostschool, was de overname in een vloek en een zucht beklonken.

Toch lijkt Elkann qua karakter nauwelijks op zijn grootvader. Terwijl Agnelli extravert en flamboyant door het leven ging (Jacky Kennedy zou hem ooit ten huwelijk hebben willen vragen), wordt kleinzoon John doorgaans als ‘verlegen’ en op het irritante af ‘verantwoordelijk’ omschreven. John zou zijn zusje Ginevra en zijn aanzienlijk extravagantere broertje Lapo Elkann als kind al streng hebben toegesproken als ze ’s avonds hun tanden niet hadden gepoetst.

Lees verder

Advertentie
Advertentie