M/V van de week | Megan Rapinoe

©Getty Images

Amerikaanse sterspeelster dribbelt eigen voetbalbond, sociale ongelijkheid en Donald Trump.

Met lavendelkleurig haar, een laserscherpe traptechniek en een nog scherpere tong is Megan Rapinoe de meest spraakmakende voetbalster op het WK voor vrouwen. Haar vijf goals en drie assists hielpen de VS naar de finale, zondag tegen Nederland. Ook in de bitse Amerikaanse cultuuroorlog wervelt de 34-jarige spits op de linkerflank, als activiste voor burger-, vrouwen- en homorechten. ‘Ik ben een wandelend protest tegen Donald Trump.’

Is mannenvoetbal in de VS een kleine sport vergeleken met American football, honkbal, basketbal en ijshockey, dan zijn Rapinoe en co. er redelijk big. Op de vorige zeven WK’s voor vrouwen werd Team USA telkens minstens derde, en haalde het drie wereldtitels. Zes Olympische Spelen leverden vier gouden en een zilveren medaille op. Voor Rapinoe hét middel om nog hogere doelen na te streven. ‘Mijn invloed kan een platform zijn om miljoenen stemmen te verheffen die stilgezwegen worden.’

Tijdens dit toernooi raakte ze eens te meer verwikkeld in het nationale politieke debat. Vorige week dook een interview op waarin Rapinoe zegt straks ‘niet naar het fucking Witte Huis’ te gaan om er gehuldigd te worden. Vorige maand noemde ze president Trump al ‘een racist’ en ‘een vrouwenhater’. ‘Ze moet eerst winnen en dan praten’, tweette Trump terstond. ‘En ze zou nooit zo respectloos mogen zijn tegenover ons land, het Witte Huis en onze vlag.’

Rapinoe staat niet alleen. Steeds vaker nemen Amerikaanse sporters een maatschappelijk engagement op. Van de 20 teams die sinds Trumps inauguratie een titel haalden in een van de grote sporten, weigerden tien een bezoek aan de president, al decennia een vast gebruik. De tien die wel gingen, zagen vaak meerdere leden uit protest thuisblijven. Een president die Mexicaanse migranten ‘verkrachters’ noemde, neonazistisch geweld in Charlottesville vergoelijkte, en Afrikaanse landen als ‘shithole countries’ omschreef, clasht fel met de Black Lives Matter-beweging, die veel zwarte sporters aanhangen. In MeTootijden lekte Trumps uitspraak dat hij vrouwen graag ‘by the pussy’ grijpt. En hij schroefde een pak wetten terug die homo’s, lesbiennes en transgenders beschermen. Keer op keer belichaamt Trump waar Rapinoe al lang tegen vecht.

Het verkiezingsjaar 2016 noemt ze haar ‘ontwaken’. Die zomer begon American football-speler Colin Kaepernick voor elke wedstrijd, tijdens het volkslied, te knielen. Zo klaagde hij de hardnekkige raciale ongelijkheid in de VS aan, en de dodelijke arrestaties van ongewapende Afro-Amerikanen. Rapinoe was de eerste witte sporter en eerste vrouw die zijn voorbeeld volgde. Trump en miljoenen Amerikanen laakten hun ‘gebrek aan patriottisme’. De voetbalbond verbood Rapinoes knieval. Tot op heden weigert ze het volkslied mee te zingen, en houdt ze de armen stijf naast het lijf waar ploeggenoten de hand op het hart leggen.

‘Ik onderga geen raciale profilering of politiebrutaliteit en zag geen familielid dood op straat liggen. Maar als homoseksuele Amerikaan weet ik wat het is naar onze vlag te kijken die niet al onze vrijheden beschermt’, zegt Rapinoe. Sinds ze zich in 2012 outte - partner Sue Bird is een grootheid in het vrouwenbasket - is Rapinoe het boegbeeld van tal van homobewegingen. ‘Hoe dieper je in de kast zit, hoe meer je liegt en je geaardheid onnodig allesoverheersend wordt’, stelt Rapinoe. ‘Als ik mensen opnieuw gelukkig kan maken, is dat geweldig.’

Rapinoe staat ook op de barricaden voor de gelijke verloning voor vrouwen. Ironische zijsprong: als het Amerikaanse vrouwenvoetbal zo succesvol is, dankt het dat deels aan Trumps even omstreden voorganger Richard Nixon. Die ondertekende in 1972 ‘Title IX’, een wet die scholen gebood jongens en meisjes gelijke middelen te bieden, ook op het sportveld. Omdat voetbalteams zeker elf meisjes behoeven, stopten scholen er massaal geld in om snel hun quota te halen. Maar er is nog veel werk.

Zo startten Rapinoe en vier ploeggenoten een rechtszaak tegen hun eigen voetbalbond, die ze betichten van ‘geïnstitutionaliseerde genderdiscriminatie’. Hoewel ze veel succesvoller zijn, een groter televisiepubliek bereiken en meer inkomsten genereren, krijgen de Amerikaanse dames maar 38 procent van wat het nationale mannenteam verdient.

‘Hoe meer ik leer over homorechten, seksegelijkheid en raciale ongelijkheid, hoe meer ik besef hoe alles verbonden is’, zegt Rapinoe. Hoe de VS, alle rijkdom ten spijt, een land zijn vol ‘wreedheid, extreme armoede, geweld en discriminatie’. Het levert Rapinoe veel machtige vrienden op. Ze is een uithangbord van het sportmerk Nike, Hollywoodactrices als Natalie Portman en Jessica Chastain zijn fan en het hardlinkse Democratische fenomeen Alexandria Ocasio-Cortez nodigde haar deze week uit in het Huis van Afgevaardigden. Dat ze de vitriool van Trump-fans over zich krijgt, neemt Rapinoe voor lief. ‘Ik ben een voetbaljunkie, maar er zijn belangrijker zaken om over te praten.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie