Ardo: ‘West-Vlaanderen is het Silicon Valley van de groente-industrie'

Ardo-CEO Rik Jacob. ©Wouter Van Vooren

De grootste producent van diepvriesgroenten in Europa komt uit Ardooie. Maar het West-Vlaamse familiebedrijf Ardo wil meer: in de VS lonkt een markt zo groot als de Europese. Een verhaal van drones, agronomen die landbouwers bijstaan en het streven naar nul pesticideresidu op groenten.

Tesco, Carrefour, Metro of Coop, zowat elke supermarkt in Europa verkoopt onder haar huismerk groenten van de West-Vlaamse reus Ardo. De producten van het familiebedrijf zitten ook in soepen, kant-en-klaarmaaltijden en babyvoeding van grote voedingsconcerns als Unilever, Nestlé en Blédina, en bij de cateraars voor rusthuizen, scholen, ziekenhuizen en bedrijven in heel Europa. Ruim een kwart van alle diepvriesgroenten en -kruiden die in Europa worden geconsumeerd, komt van Ardo.

Onderneming van het Jaar

De fineerplatenproducent Decospan, de ontwikkelaar van ramen Reynaers of de diepvriesgroentegroep Ardo, welk bedrijf wordt op 16 oktober Onderneming van het Jaar 2018? Op stap langs drie strategische plekken die het succes van elk bedrijf schetsen.

Dat marktleiderschap heeft Ardo in de eerste plaats te danken aan een van de opmerkelijkste fusies van twee familiebedrijven in de Vlaamse economische geschiedenis. In 2015 besloten de zeven neven Haspeslagh hun twee bedrijven, Dujardin Foods en - toen al - Ardo, samen te brengen. In één klap ontstond een mastodont met 868 miljoen euro omzet. In september vorig jaar kwam daar 130 miljoen euro bij, door de overname van het Canadese VLM Foods. Daardoor stoot Ardo dit jaar door naar de liga van miljardenbedrijven.

We trekken met familiale aandeelhouder Jan Haspeslagh en CEO Rik Jacob naar het veld en de fabriek, en ontdekken hoe het familiebedrijf wil uitgroeien tot de grootste producent van diepvriesgroenten, -kruiden en -fruit ter wereld.

CEO Rik Jacob leidt ons rond op de akkers van Ardo.

1. Het veld: agrotechnologie verhoogt de opbrengst

Een gigantische machine rijdt heen en weer op het 3 hectare grote veld. Ze werkt maar twaalf weken per jaar - zij het dag en nacht - omdat ze speciaal ontworpen is om bonen te oogsten. De opbrengst dit jaar is niet wat ze moet zijn: 10 ton in plaats van de gebruikelijke 15 ton, het gevolg van de uitzonderlijke droogte. Op nog wel meer West-Vlaamse akkers die fabrieken van Ardo bevoorraden, was de oogst pover. Wereldwijd werken 3.500 landbouwers voor Ardo, op een areaal van 50.000 hectare. Bijna overal zijn de boeren, op aansporen van Ardo, georganiseerd in coöperaties.

Profiel ardo
Ardo

Opgericht: in 1977. In 2015 fuseerden de twee bedrijven van de familie Haspeslagh, Ardo en Dujardin tot één groep.

Omzet: 1 miljard euro.

Ebitda: 98 miljoen euro.

Werknemers: 3.800, van wie 1.000 in België.

Landbouwers-leveranciers: 3.500.

Teelareaal: 50.000 hectare, waarvan 12.000 in West-Vlaanderen, maar ook in Nederland, Noord-Frankrijk, Denemarken, Oostenrijk, VK, Spanje en Portugal.

Het familiebedrijf gaat prat op zijn verstrengeling met en ondersteuning van de lokale landbouwers. Het is een stokpaardje van de familie Haspeslagh, die van landbouwers afstamt. ‘We hebben 50 agronomen in dienst’, vertelt Rik Jacob. ‘Die landbouwdeskundigen hebben een heel persoonlijke langetermijnrelatie met de landbouwers: ze geven hun advies over teelt- en oogstwijzen of ontwikkelen nieuwe machines.’

Onder de codenaam Mimosa probeert Ardo al jaren minstens 80 procent van zijn groenten residuvrij te maken: in het eindproduct zijn geen restanten van pesticiden te vinden. ‘We zitten aan 73 procent, en ook de rest van onze producten zit ver onder het wettelijke maximum.’

De landbouwspecialisten van Ardo zijn ook constant op zoek naar technologische verbeteringen. ‘Zaaimachines worden gestuurd door gps-positionering, zodat de planten netjes op een rij staan. Daardoor wordt het veel makkelijker om onkruid mechanisch te wieden, waardoor minder herbiciden nodig zijn. We experimenteren ook met drones die kunnen zien welke deel van een akker aangetast is door kevers bijvoorbeeld, zodat we ze heel gericht kunnen bestrijden. En binnenkort kunnen we per 100 m² met sensoren meten waar de grond te droog is, zodat we water besparen bij het irrigeren.’

Die aanpak biedt de boeren een stabiele afzet tegen contractueel vastgelegde prijzen (in tegenstelling tot de veilingen), en biedt Ardo een verzekerde aanvoer, een voorwaarde om aan de grootdistributie te leveren.

2. De grootste fabriek voor diepvriesgroenten ter wereld

In de fabriek in Koolskamp op enkele kilometers van Ardooie worden de laatste najaarsgroenten verwerkt: prei, selder, bonen, en vandaag bloemkool. Na het wassen passeren de bergen witte roosjes de volautomatische productielijn, waar ze binnen het uur na de oogst geblancheerd, ingevroren en gesorteerd worden, in een tempo van 18 ton per uur. Vandaar gaan ze in grote houten kisten naar de enorme diepvriesmagazijnen.

‘Dit is de grootste fabriek van diepvriesgroenten ter wereld’, zegt Jacob. ‘In het magazijn worden de halffabrikaten een jaar lang bewaard, tot ze - op afroep - worden verpakt tot het eindproduct, net voor ze naar de rekken van de winkels of de grootkeukens moeten. Hier werken 80 mensen per ploeg die 140.000 ton - 16 procent van de hele Ardo-productie - per jaar verwerken. Elke dag rijden 80 vrachtwagens de poort uit. 40 procent van Ardo’s jaarproductie gaat naar de retail, 35 procent naar foodservice en 25 procent naar de voedingsindustrie.

In totaal telt de Ardo-groep 21 productiesites in negen landen, waarin het elk jaar 40 tot 80 miljoen euro investeert. Buiten Europa is dat in Costa Rica. Die laatste vestiging komt voort uit de overname van het Canadese VLM Foods eind 2017, een kwantumsprong voor de groep ‘We waren al in de VS aanwezig via export, maar het bedrijf in Canada wordt de echte lokale toegangspoort tot Noord-Amerika, een markt zo groot als Europa. Daar willen we net als in Europa marktleider worden, terwijl we er vandaag maar 2 procent marktaandeel hebben. In Azië is diepvries veel minder bekend. Dat is voorlopig niet onze prioriteit.’

Hoofdaandeelhouder Jan Haspeslagh en CEO Rik Jacob van Ardo. ©Wouter Van Vooren

De diepvriesmarkt groeit wereldwijd maar 1,5 procent per jaar. ‘Willen wij sneller groeien, dan moet dat via productvernieuwingen, geografische groei en overnames’, zegt Jacob. ‘We hebben een vast team dat voortdurend overnameprooien screent.’

3. 60 olympische zwembaden in de strijd tegen droogte

‘Ons voortbestaan hangt af van de natuur. Dus moeten we daar zorg voor dragen’, zegt Jan Haspeslagh, een van de zeven neven van de vierde generatie. Op de site in Ardooie toont hij ons een gigantisch waterbassin van 150.000 m³, 60 olympische zwembaden. ‘Hier vangen we het gezuiverde water op dat we gebruikt hebben om de groenten te wassen. Hiernaast ligt de biomassacentrale, waar we slib en groenafval vergisten, met stoom en elektriciteit als eindproduct. Het is ons doel om 100 procent te recycleren.’

Het waterreservoir, waar binnenkort nog 1,7 megawatt aan drijvende zonnepanelen boven komt, vormt een buffer voor een geavanceerd irrigatiesysteem dat volgende zomer beschikbaar zal zijn. Vanop de site van Ardo vertrekt een buizennetwerk van 24 kilometer naar de 500 hectare omliggende landbouwgronden van 47 boeren. ‘Droogte wordt steeds meer een probleem, en met de klimaatverandering zal dat niet verbeteren’, zegt Haspeslagh. ‘Daar willen we op voorbereid zijn. 200.000 liter water per hectare kan in droge zomers zoals die van dit jaar het verschil maken tussen een mislukte en een geslaagde oogst.’

Het toont ook hoe een bedrijf als Ardo de verbindende factor tussen lokale landbouw en industrie kan zijn. ‘In de jaren zeventig is hier rond de productie van groenten een cluster ontstaan: machinebouwers zoals CNH in Zedelgem, gespecialiseerde aannemers van hoogbouwdiepvriesmagazijnen, voedingsconsultants, verwerkers en landbouwers. In West-Vlaanderen zit ’s werelds grootste concentratie van verwerkers van diepvriesgroenten, waarvan 90 procent naar het buitenland gaat. Dit is het Silicon Valley van de groente-industrie.’


Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content