'Voor een crèche betaal je 2.000 dollar per maand'

Door de aanwezigheid van Google in Mountain View, Californië, kunnen veel gewone Amerikanen er de huur niet meer betalen. Ze wonen in campers. ©Bloomberg

De Amerikaanse technologiehub Silicon Valley staat bekend voor zijn ridicuul hoge huizenprijzen. Hoe houdbaar is dat? En maakt de beursgang van Uber de huizencrisis alleen maar erger?

Half vijf ’s avonds is spitsuur op de US 101, de snelweg die dwars door de technologiehub Silicon Valley leidt. Rijen bussen schuiven aan in de richting van de kuststad San Francisco. Ook San Jose, het andere uiterste van de technologievallei, en Los Gatos, meer zuidelijk gelegen en de thuisbasis van de videostreaminggigant Netflix, zijn populaire bestemmingen. Verschillende bussen dragen het kenteken van de Belgische busbouwer Van Hool. Aan boord van de bussen? Werknemers van Google, Apple en Facebook op weg naar huis.

Silicon Valley, is de hype voorbij?

Big tech is er alomtegenwoordig, huizen en kantoren zijn er onbetaalbaar, en tal van bedrijven vallen er uit de toon met een toxische bedrijfscultuur of miljardenverliezen. Is Silicon Valley wat van zijn mythische glans verloren? De Tijd trok naar de meest innovatieve regio op aarde en mat de temperatuur. Is het nog altijd de hotspot die het ooit was? Lees vanaf zaterdag 7 september tot en met donderdag 12 september de reeks 'Silicon Valley, is de hype voorbij?'

Een betaalbare thuis staat in Silicon Valley meer dan ooit onder druk. De helft van de huizen in de regio ging eind vorig jaar voor maximaal 1,2 miljoen dollar van de hand. Die mediaanprijs steeg in een jaar tijd met een vijfde (+21%), blijkt uit de Silicon Valley Index. Alleen in het centrum van San Francisco - technisch geen deel van Silicon Valley - liggen de prijzen nog hoger. Het contrast met de rest van Californië is immens: daar ging eind vorig jaar de helft van de huizen voor maximaal 485.000 dollar van de hand. Wie wil huren, moet bijna 3.000 dollar per maand voor een appartement dokken. De huurprijzen zijn wel al een paar jaar stabiel.

'Ridicuul duur'

‘Wonen is hier ridicuul duur’, stelt Arnaud Goethals. De ondernemer stampte de voorbije jaren de bakkersketen Vive La Tarte uit de grond, met vestigingen in San Francisco en Los Angeles. Hij woont niet in Silicon Valley, wel aan de andere kant van de Golden Gate Bridge, weg van San Francisco. Hij is niet de enige Belgische ondernemer die kiest voor een pied-a-terre buiten San Francisco of Silicon Valley. Koen De Lombaert is medestichter van Yuzu Labs, een onlineplatform voor de rekrutering van proefpersonen voor klinische proeven. Hij woont in Oakland, aan de oostkant van de San Francisco Bay. Na Silicon Valley zelf is ook San Francisco volgebouwd met peperdure flats. ‘San Francisco is het Manhattan van het westen’, stelt hij.

Silicon Valley is het slachtoffer van zijn succes. Groeibedrijven delen aandelenopties uit aan hun eerste werknemers. Later, na de eerste kapitaalrondes, kunnen ze steeds hogere salarissen neertellen om elders talent los te weken. Bij de verkoop van het bedrijf, of bij een beursgang, cashen de werknemers van het eerste uur. Zij trekken de huizenmarkt op, met alle gevolgen van dien. ‘Er is zeker sprake van gentrificatie’, stelt Marc Vanlerberghe, een Belg met ervaring bij Google en nu CEO bij de chatbotbouwer Rulai. ‘Kapitaalkrachtige nieuwkomers duwen de originele bewoners uit hun huis.’

Enorme kloof

De helft van de huishoudens in Silicon Valley had in 2017 een inkomen van maximaal 118.400 dollar. Dat is het hoogste peil ooit en bijna dubbel zoveel als het Amerikaanse mediaaninkomen van 60.336 dollar. Bij 26 procent van de huishoudens ligt het inkomen boven 200.000 dollar. Achter die cijfers gaapt een enorme kloof tussen arm en rijk. Silicon Valley telde in 2017 86.000 gezinnen die meer dan 1 miljoen konden besteden. Tegelijk kan een derde van de huishoudens zonder steun de eindjes niet aan elkaar knopen.

Kapitaalkrachtige nieuwkomers duwen de originele bewoners uit hun huis.
Marc Vanlerberghe
CEO Rulai

Voor nieuwkomers is het geen evidentie in de regio een stek te vinden. Pieterjan Bouten, de CEO van het Gentse softwarebedrijf Showpad, verbleef de afgelopen jaren af en toe in de regio. De vallei blijft relevant, vindt hij. ‘Je treft er investeerders, kan er contacten leggen bij grote technologiebedrijven en vindt er ervaren personeel.’ Maar de nadelen zijn navenant. ‘De regio is onbetaalbaar. Zeker als je een familie meebrengt. Voor een plaatsje in een crèche tel je 2.000 dollar per maand neer. Er zijn betaalbare appartementen buiten de Valley, maar dan sta je voor een urenlange pendeltocht.’ 95.000 werknemers uit de Valley zijn elke dag meer dan drie uur onderweg van en naar het werk.

Late twintigers of jonge dertigers die stilaan een gezin stichten, kiezen niet langer per se voor Silicon Valley, meent Bouten, wel voor andere innovatiehubs in de VS. In het geval van Showpad is dat Chicago. Ook Austin (Texas) en Boston (oostkust, vlakbij New York), steden die lang niet openstonden voor start-ups, zijn bezig aan een opmars. ‘De volgende Facebook komt waarschijnlijk niet uit Silicon Valley’, zegt Bouten somber. Daarbij hoort de voetnoot dat hij zijn eerste stappen zette in Boston, aan Harvard University. Het bedrijf verhuisde later naar Silicon Valley, omdat daar de expertise en het kapitaal aanwezig waren om een bedrijf op te schalen.

De vraag is of de nieuwe generatie Facebooks ook nog de stap naar Silicon Valley zet. Of verkiest ze Chicago of Austin? Wim Sohier, technologieattaché van Flanders Investment & Trade (FIT), houdt die evolutie in de gaten. ‘Bedrijven verhuizen continu. Slack, het bedrijf achter de zakelijke chatapp, ontstond in 2009 in het Canadese Vancouver. Vandaag heeft het zijn hoofdzetel in San Francisco. ‘Een bedrijf als Slack verhuist zijn hoofdkantoor niet zomaar. Het voelde zich aangetrokken tot een ecosysteem dat al zeventig jaar bedrijven van absolute wereldtop voortbrengt.’

Uitstroom

De Silicon Valley Index bevat verontrustende cijfers over de migratiestromen. De nettomigratie van de regio is sinds juli 2016 licht negatief: meer mensen verlaten de regio dan dat er binnenkomen. Russel Hancock, de voorzitter van het Silicon Valley Institute for Regional Studies, trok in het voorwoord van de studie aan de alarmbel. ‘De indicatoren suggereren dat de fundamenten van onze economie veranderen. Meer mensen verlaten de regio dan er binnenkomen. En de groei bij technologische bedrijven is vooral te danken aan een aantal gevestigde bedrijven die in een nooit gezien tempo kleinere start-ups overnemen.’

De kans bestaat dat het voor nieuwkomers enkel moeilijker wordt om in Silicon Valley een voet tussen de deur te krijgen. De mobiliteitsgigant Uber trok dit voorjaar met een waardering van 82 miljard dollar naar de beurs. Wie cashte, kan met een gevulde portemonnee de huizenmarkt op. Toch is er ook een tegenstroom. ‘De lokale overheden, waaronder de county’s (bestuurlijke regio’s onder het niveau van een deelstaat, red.), hebben al wetgevende maatregelen genomen waardoor nieuwe zones met betaalbare woningen in opbouw zijn’, zegt Sohier.

86.000
Miljonairs
In 2017 hadden 86.000 gezinnen meer dan een miljoen dollar te besteden.

Dat is nodig. De afgelopen drie jaar viel telkens slechts 8 procent van de vergunde woningen onder de noemer van betaalbare huisvesting. Ook de technologiebedrijven grijpen in. Google kondigde in juli aan 1 miljard dollar uit te trekken voor de huizencrisis. Ook plaatselijke mecenassen, zoals Marc Benioff (de CEO van het softwarebedrijf Salesforce), kondigden al miljoeneninitiatieven aan.

Nieuwe cyclus

Zoals altijd snijdt het mes aan twee kanten. De beursgang van Uber kan het leven in Silicon Valley duurder maken. Maar tegelijk komen er managers vrij die de expertise hebben om een bedrijf op te schalen. ‘Dit is het begin van een nieuwe cyclus’, stelt Roel Peeters, een Vlaamse ondernemer die in 1997 neerstreek in Silicon Valley. ‘De eerste honderd werknemers van Google investeren bijna allemaal in groeibedrijven. Wie casht bij de beursgang van Uber, zal dat ook doen.’ Al is de vraag of ze zullen investeren in bedrijven uit Silicon Valley. ‘Vroeger keken investeerders naar bedrijven uit de Valley. Nu nemen ze het vliegtuig of zetten ze een videocall op.’

De cijfers tonen een dubbel beeld. In 2018 investeerden durfkapitalisten 19 miljard dollar in bedrijven uit Silicon Valley, 31 procent meer dan het jaar voordien. Maar het aantal deals met zaaikapitaal, de eerste stap in het financieringsproces, is al drie jaar op de terugweg. Hebben financiers minder geld veil voor starters of vinden minder starters de weg naar de vallei? De carrousel draait alleszins nog. Hem helemaal negeren is een risico. ‘Soms hoor ik kritiek van bedrijven die hier zijn en het duur vinden’, stelt De Lombaert. ‘Maar dan vraag ik: zou je dan niet meer naar hier komen? Hier is de expertise en het kapitaal. Kritiek geven is gemakkelijk. Maar velen blijven toch.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie