analyse

Fluitend naar de beurs met een tracker

©Filip Ysenbaert

Met een tracker kunt u heel eenvoudig, goedkoop en snel in een brede portefeuille beleggen. Welke soorten trackers bestaan er? En waar zitten de addertjes onder het gras?

Dossier: Trackers

De Tijd dompelt u onder in de boeiende wereld van Exchange Traded Funds (ETF’s), ook wel trackers genoemd. Welke soorten trackers bestaan er? En waar zitten de addertjes onder het gras?

Dat, en meer, leest u op de dossierpagina.

Exchange Traded Funds (ETF’s), in de volksmond ‘trackers’ genoemd, zijn razend populair. Het zijn beursgenoteerde fondsen die een index of een andere korf van onderliggende aandelen, obligaties of grondstoffen proberen te volgen, ‘to track’ in het Engels. Ze combineren de vlotte verhandelbaarheid via de beurs met de spreiding die beleggingsfondsen bieden.

Maar de beheerders streven er niet naar het beter te doen dan de onderliggende indexen. Het gaat om passief beheer. De meeste bancaire beleggingsfondsen doen aan actief beheer en proberen de beursindexen wél te kloppen. Studies wijzen echter uit dat slechts een kleine minderheid van de beheerders beter scoort dan het beursgemiddelde, zeker als u ook de beheerskosten in rekening brengt.

In het kostenplaatje zijn trackers duidelijk in het voordeel. Het beheer kost hoogstens enkele tientallen basispunten, terwijl fondsbeheerders al vlug meer dan 1 procent beheerskosten aanrekenen of zelfs meerdere procenten bij meer exotische fondsen. U dient wel nog de transactiekosten te betalen die uw makelaar aanrekent, plus de beurstaks. Let ook op de liquiditeit van een tracker. Bij vlot verhandelbare ETF’s is het verschil tussen bied- en laatkoers verwaarloosbaar, maar bij illiquide schaduwfondsen kan dat oplopen tot meer dan 1 procent.

Beleg in de wereldbeurs

Het grootste voordeel van een tracker is zijn diversificatie. U koopt of verkoopt meteen een pak effecten met één enkele muisklik. Wie wereldwijd en heel breed wil beleggen, kan bijvoorbeeld een tracker op de MSCI World kopen. Die index omvat de belangrijkste markten van de westerse wereld. Hij telt aandelen van 23 landen, waaronder België. De groeilanden zitten daar niet bij.

Het verhandelde volume trackers steeg in de eerste jaarhelft met 35 procent tot bijna drie keer het Belgische bruto binnenlands product.

Wie de tracker aanvult met een ETF die bijvoorbeeld de MSCI Emerging Markets volgt, belegt écht wereldwijd. Als één of enkele bedrijven in de korf compleet onderuitgaan, is dat geen ramp, want op lange termijn maken de winnaars dat meer dan goed. Beleggen op de beurs is op lange termijn een van de beste manieren om uw geld te laten renderen. De voorbije 118 jaar brachten aandelen gemiddeld 9,6 procent per jaar op, leert een studie van Crédit Suisse. Weinig andere investeringen renderen beter.

Met trackers kunt u daarvan profiteren. Ze bieden wie tijd noch kennis heeft om individuele aandelen te kopen de mogelijkheid om te beleggen op de beurs. Zelfs wie de beursperikelen helemaal niet volgt en in zijn luie hangmat wil blijven liggen, kan via zo’n schaduwfonds van de superieure rendementen profiteren. Want beleggen op de beurs rendeert. Landen waar de bevolking veel investeert op de beurs, zoals de Verenigde Staten of Nederland, bouwen op die manier meer welvaart op en beschermen zich beter tegen de oplopende kosten van de vergrijzing.

U moet wel tegen een stootje kunnen. Omdat trackers een index volgen, zijn ze ook onderhevig aan de grillen van de markt. Die maakt af en toe correcties mee, soms zelfs zware crashes. Met trackers die breed genoeg gaan, komt dat daarna wel goed, leert de geschiedenis ons.

Nog een voordeel van trackers is dat ze toegang geven tot beleggingen waar u als kleine particuliere belegger niet of moeilijk zelf bij kunt. Wie wil investeren in pakweg Chinese, Colombiaanse of Argentijnse aandelen kan een ETF kopen die die beurzen schaduwt. Of wie kleinere goud- of zilvermijnen in portefeuille wil, doet dat beter via een ETF dan via individuele aandelen die een veel hoger risico inhouden.

Marihuana

Sinds enkele jaren zijn de thematische trackers in opmars. Zij laten toe te profiteren van structurele groeitrends in de maatschappij. Zo kunt u beleggen in ETF’s die investeren in robotbedrijven, artificiële intelligentie, groene ondernemingen, of bedrijven die inspelen op de toenemende de vergrijzing in de westerse wereld. Er zijn nog meer kleurrijke voorbeelden. Zo werd twee jaar geleden de eerste ETF gelanceerd die wil surfen op de toenemende legalisering van softdrugs: de Horizons Marijuana Life Sciences Index.

9,6%
Jaaropbrengst
De voorbije 118 jaar brachten aandelen gemiddeld 9,6 procent per jaar op, leert een studie van Crédit Suisse.

Op Wall Street noteren zelfs trackers die alleen in bedrijven investeren die de ‘bijbelse principes’ volgen. Een ETF die op conservatieve evangelische christenen mikt, sluit bijvoorbeeld ondernemingen uit die homorechten ondersteunen. Of wat denkt u van de bekende Vice ETF van AdvisorShares, die alleen investeert in bedrijven die minstens de helft van hun omzet halen uit ‘zondige’ producten als alcohol, tabak of softdrugs. De redenering is dat die aandelen goedkoop zijn omdat velen ze links laten liggen. De zondetracker presteert echter slechter dan het beursgemiddelde. Intussen zijn er volgens het onderzoeksbureau Morningstar 1.300 van zulke thematische trackers.

Al de voordelen van trackers en het groeiende aanbod doen de ETF-markt exponentieel groeien. BlackRock, een van de grootste aanbieders van trackers, schat het verhandelde volume in de eerste helft van 2019 op 1.440 miljard dollar (1.303 miljard euro). Dat is bijna drie keer het Belgische bruto binnenlands product en 35 procent meer dan een jaar eerder.

Soorten trackers

Wie een tracker koopt, moet in de eerste plaats opletten om welk soort ETF het gaat. Geef de voorkeur aan een ‘fysieke’ tracker. Dat is een fonds dat effectief alle onderliggende effecten koopt. Het is de veiligste manier, want de effecten worden door een bewaarinstelling bijgehouden. Bij een faillissement van de uitgever van de tracker blijven de gekochte aandelen of obligaties buiten schot.

Daarnaast bestaan er ‘optimised trackers’, die de onderliggende indexen niet volledig volgen maar bijvoorbeeld kosten besparen door de kleinste posities te laten vallen. Een derde soort zijn de ‘synthetische trackers’, in de vaktaal vaak Exchange Traded Notes (ETN’s) genoemd. Die kopen de onderliggende effecten niet, maar werken met afgeleide producten als futures en swaps om de prestaties van een index na te bootsen. De meeste grondstoffentrackers werken op die manier. Weinig beheerders staan immers te springen om tonnen ijzererts te stockeren.

Daarnaast moet u een keuze maken wat u met de dividenden of coupons wil doen. Kapitalisatietrackers herinvesteren de opbrengsten. Distributietrackers keren ze uit. Bij klassieke beleggingsfondsen heeft u die keuze meestal ook. Wie geen recurrente inkomsten nodig heeft, kiest er het best voor de opbrengsten te herbeleggen want op heel lange termijn scheelt dat vele procenten extra.

Drie tarieven voor de fiscus

U moet ook opletten in welk land de tracker geregistreerd is. Dat bepaalt hoeveel beurstaks u moet ophoesten bij een aan- en verkoop. Er zijn drie tarieven van toepassing. Kapitalisatietrackers met een Belgische registratie zijn te mijden, want daarop betaalt u 1,32 procent transactiekosten. Voor distributietrackers die in ons land zijn geregistreerd, daalt het tarief naar 0,12 procent, precies dezelfde belasting als voor alle andere ETF’s met een registratie in de Europese Economische Ruimte (EER). Dat zijn de EU-landen plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. De populaire iShares Core MSCI World valt bijvoorbeeld onder die categorie.

Mijd kapitalisatietrackers met een Belgische registratie, want daarop betaalt u 1,32 procent beurstaks.

Voor ETF’s die in België noch in de EER zijn geregistreerd, geldt een beurstaks van 0,35 procent. U kunt altijd bij uw broker terugvinden waar de ETF geregistreerd is. Een lijst met in België geregistreerde trackers vindt u op de website van de beurswaakhond FSMA.

Het aanbod van ETF’s is sinds kort gevoelig gezakt. Door de implementatie van de Europese richtlijn PRIIP (Packaged Retail and Insurance-based Investment Products) mogen Europeanen alleen nog trackers kopen van aanbieders die hier uitgebreide informatiedocumenten voorleggen. Veel Amerikaanse of Canadese emittenten vinden dat niet de moeite. De banken en makelaars hebben dan ook honderden trackers uit hun aanbod geschrapt. Wie ze heeft, kan ze nog altijd verkopen.

Dividenden

De behandeling van de dividenden uit trackers is complex. Bij ETF’s die dividenden uitkeren, geldt in principe de beurstaks van het land van oorsprong plus de Belgische roerende voorheffing van 30 procent. Bij trackers van bijvoorbeeld Duitse origine (die starten met de ISIN-code DE) betaalt u 26,375 procent Duitse én daarna 30 procent Belgische bronheffing.

De populairste landen waar trackers zijn geregistreerd, hebben echter dubbelbelastingverdragen met België afgesloten, zoals Ierland (ISIN-code die start met IE) of Luxemburg (LU). Daardoor is in de praktijk vaak alleen de Belgische taks van toepassing.

Bij obligatietrackers van het kapitalisatietype wordt het pas echt ingewikkeld. Daar is de Reynders-taks van 30 procent van toepassing op gerealiseerde meerwaarden, net als bij obligatiefondsen. Belgen die in een obligatietracker willen beleggen, kiezen dan ook het best eentje met de uitkeringsformule. Anders is het sop de kool niet waard.

Hoewel het verhandelen van een tracker zeer eenvoudig is, moet u toch op veel aspecten letten. Ook de impact op de financiële markten is niet te onderschatten. Stof genoeg voor enkele artikels.

Advertentie
Advertentie