Trackers stellen actief beheer op de proef

©REUTERS

Trackers veroveren de wereld. De opkomst van trackers heeft de vraag scherper gesteld of actief beheer voldoende toegevoegde waarde heeft.

Dossier: Trackers

De Tijd dompelt u onder in de boeiende wereld van Exchange Traded Funds (ETF’s), ook wel trackers genoemd. Welke soorten trackers bestaan er? En waar zitten de addertjes onder het gras?

Dat, en meer, leest u op de dossierpagina.

Het totale vermogen dat in ons land in beleggingsfondsen zit, is sinds de financiële crisis van 2008 gestaag gegroeid - al veroorzaakte de eurocrisis wel een tijdelijke terugval in 2011 en 2012. Volgens de laatste beschikbare statistieken van de sectorvereniging BEAMA beheerde de Belgische fondsensector eind september 2018 een recordvermogen van net geen 200 miljard euro.

In het vierde kwartaal, dat door een correctie op verschillende beurzen werd gekenmerkt, was er een terugval tot 187 miljard. Cijfers voor dit jaar zijn nog niet beschikbaar.

‘In het domein van het sparen is de fondsenindustrie veruit het grootste segment, dat bovendien jaar na jaar groeit’, zegt Hugo Lasat, de CEO van Degroof Petercam Asset Management. Die groei is volgens hem te danken aan drie langetermijnkrachten: het individueel sparen, het institutioneel sparen (bijvoorbeeld via pensioenplannen) en de impact van de financiële markten. En die laatste hebben het de jongste jaren relatief goed gedaan.

Commerciële aanpak

Lasat is ervan overtuigd dat de opkomst van trackers de groei van de fondsensector niet heeft gehinderd. Het succes heeft in zijn ogen niet alleen te maken met de lagere kosten, maar ook met de commerciële aanpak van sommige spelers, die trackers positioneren als ‘gemakkelijk implementeerbaar’. Trackers - en dan hebben we het vooral over de passieve fondsen die indexen schaduwen - kunnen een eenvoudige manier zijn om een beleggingsportefeuille op te bouwen en/of te diversifiëren.

Lasat voegt er onmiddellijk aan toe dat veel gebruikers zich niet bewust zijn van de risico’s. Een daarvan is dat bij de aankoop van een tracker die een index volgt geen rekening wordt gehouden met de bid-askspread, het prijsverschil tussen de bied- en laatprijs van een aandeel. Nog ernstiger is dat een systeemrisico kan opduiken door het feit dat iedereen min of meer dezelfde portefeuille aanhoudt.

Volgens BEAMA-voorzitter Marnix Arickx valt niet te ontkennen dat het succes van trackers een invloed heeft op de fondsensector, al valt die impact moeilijk te kwantificeren. Er zijn geen cijfers beschikbaar over het vermogen dat Belgen in trackers hebben gestopt.

Kritische consument

‘De opkomst van trackers, eerst in de VS en nu ook in Europa, heeft de vraag scherper gesteld of actief beheer voldoende toegevoegde waarde biedt. Daarbij speelt mee dat beleggers - net als consumenten in het algemeen - kritischer zijn geworden.’ Wie zich een nieuwe koelkast wil aanschaffen, speurt eerst het internet af om informatie in te winnen en vervolgens prijzen te vergelijken. ‘Die mentaliteit heeft ook invloed op de fondsensector.’

Fondsbeheerders kunnen inspelen op de zwakkere kanten van passief beheer, zoals het feit dat geen rekening wordt gehouden met de prijs van een aandeel.
Hugo Lasat, CEO Degroof Petercam Asset Management

Nog een element dat heeft bijgedragen tot de groei van het segment is volgens Arickx dat professionelen meer en meer trackers gebruiken als alternatief voor futures om een tactische positie in te nemen. Doordat trackers beursgenoteerd zijn, kunnen ze onmiddellijk worden gekocht voor een tactische beweging. Bijvoorbeeld om wat meer te investeren in Amerikaanse aandelen.

Dat de kosten een stuk lager zijn dan voor actief beheerde fondsen, is in se niet belangrijk, vindt Arickx. ‘Wat telt, is het risico-returnprofiel van een belegging’, zegt hij. Een belegger kan de nettorendementen van beide soorten producten vergelijken, maar moet uiteindelijk zelf uitmaken wat voor hem het meest geschikt is.

Kuddegedrag

Als topman van een belangrijke Belgische vermogensbeheerder trekt Lasat duidelijk de kaart van actief beheer. ‘De meerwaarde is evident.’ Fondsbeheerders kunnen ook inspelen op de zwakkere kanten van passief beheer, zoals het feit dat geen rekening wordt gehouden met de prijs van een aandeel.

Ook Igor de Maack, fondsbeheerder bij de Franse vermogensbeheerder DNCA, zweert bij actief beheer en zet zich af tegen kuddegedrag. Dat heeft er in zijn ogen mee toe geleid dat sommige waarderingen, bijvoorbeeld van Amerikaanse technologiebedrijven, zeer hoog zijn opgelopen.

‘Wij blijven trouw aan de idee dat je voortdurend de waarderingen moet bekijken. En dat je misschien weg moet blijven van massabewegingen. Niet omdat je gelijk wil krijgen, maar omdat kuddegeest vroeg of laat bestraft wordt.’

Morgen: De verleiding van de verboden tracker

Lees verder

Advertentie
Advertentie