In drie stappen naar een nieuwe vennootschap

De notaris is de eerste aangewezen hulplijn voor ondernemers die de statuten van hun vennootschap willen aanpassen of die de omslag willen maken naar een nieuwe vennootschapsvorm. ©Shutterstock

Door de nieuwe vennootschapswet, die op 1 mei in werking treedt, moeten zowat alle vennootschappen hun statuten aanpassen. Dat kan meteen de aanleiding zijn om fundamentele keuzes te maken.

Stap 1: Neem geen overhaaste beslissingen

De nieuwe vennootschapswetgeving treedt in werking op 1 mei. Die datum is vooral relevant voor startende ondernemers, want vanaf dan is bij de oprichting van een vennootschap de keuze beperkt tot de naamloze vennootschap (nv), de besloten vennootschap (bv), de coöperatieve vennootschap (cv) en de maatschap.

Voor bestaande vennootschappen verandert op 1 mei nog niets, al zijn ze vrij vanaf dan de omslag te maken naar een van de resterende vennootschapsvormen. Ze moeten daarvoor wel hun statuten wijzigen. Vanaf de publicatie van die wijziging vallen ze onder de nieuwe regeling.

De aandeelhouders moeten nadenken over wat ze willen. Alle puzzelstukken liggen op tafel om de statuten op maat uit te werken.
Ingmar De Kegel, notaris

Op 1 januari 2020 maken ook de andere vennootschappen die voor 1 mei 2019 al bestonden kennis met de nieuwe wetgeving. Dan treden tijdelijk alleen nog maar de dwingende bepalingen in werking voor hen. Zo worden bij bvba’s het kapitaal en de wettelijke reserve omgezet naar een onbeschikbare reserve, om de schuldeisers te beschermen.

‘Via een statutenwijzing kan het vroegere eigen vermogen wel weer beschikbaar voor uitkeringen worden verklaard, maar uit een test moet blijken dat de uitkering het bedrijf niet in gevaar brengt (zie p.11)’, zegt Jan Peeters van het Brusselse advocatenkantoor Stibbe.

Een ander voorbeeld van de dwingende bepalingen gaat over de hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders. Peeters: ‘De dwingende bepalingen treden automatisch in werking, zonder dat de vennootschappen hun statuten moeten wijzigen.’

Bestaande vennootschappen krijgen daarna tot 1 januari 2024 de tijd om hun statuten aan te passen aan de nieuwe vennootschapswetgeving. Als ze hun statuten voor die datum om een andere reden wijzigen, moeten ze tegelijk ook alle aanpassingen doorvoeren om zich aan het nieuwe vennootschapsrecht aan te passen.

Vennootschappen met een afgeschafte rechtsvorm die op 1 januari 2024 nog niet zijn omgezet, zullen dan van rechtswege worden omgezet naar de dichtst aanleunende rechtsvorm. Bestuurders van vennootschappen die daarop wachten, moeten binnen zes maanden een algemene vergadering bijeenroepen om de statuten te wijzigen. Doen ze dat niet, dan zijn ze aansprakelijk voor de schade die zowel de eigen vennootschap als derden ondervinden door het niet-nakomen van de verplichting.

Stap 2: Maak gebruik van de nieuwe flexibiliteit

Elke bestaande vennootschap moet haar statuten aanpassen in functie van de nieuwe regelgeving. Om te beginnen zijn technische wijzigingen nodig, bijvoorbeeld omdat statutaire bepalingen hun relevantie hebben verloren door de hervormde wetgeving.

‘Maar het is ook het moment voor aandeelhouders en vennoten om na te denken over wat ze willen en in hoeverre de nieuwe flexibiliteit daar een antwoord op kan bieden’, zegt notaris Ingmar De Kegel. ‘Alle puzzelstukken liggen op tafel om de statuten helemaal op maat van de vennootschap en haar aandeelhouders uit te werken.’

Zo wordt de bv een flexibele vennootschapsvorm met verschillende modaliteiten. Alle categorieën van effecten mogen worden uitgegeven. Tegelijk sneuvelt de regel dat één aandeel één stem vertegenwoordigt. Aan elk aandeel kan statutair geen, een of meerdere stemmen worden toegekend. Ook is het niet langer verplicht elk aandeel gelijke vermogensrechten te geven. Daardoor ontstaan nieuwe mogelijkheden om de controle over de vennootschap te verstevigen, en om nieuwe investeerders toe te laten tot de vennootschap zonder dat die de controle verwerven (zie p.10).

1.600
Voor het aanpassen van de statuten moet u rekenen op 1.200 tot 1.600 euro aan notariskosten.

De bv laat zelfs toe - al moet dat statutair worden geregeld - dat aandeelhouders uit de vennootschap kunnen stappen via een overname van hun aandelen door de vennootschap, en dat op haar kosten. Dat is relevant voor vrije beroepers met een groepspraktijk die een vlotte in- en uitstap willen garanderen (zie p.17).

Ook voor de naamloze vennootschap kunnen tal van mogelijkheden worden verkend. Zo kan ook bij de nv elk aandeel een ander soort stem hebben. Als daarover niets statutair is vastgelegd, is het stemrecht in de regel proportioneel aan de inbreng. Voor niet-beursgenoteerde nv’s is een statutaire afwijking genoeg om meervoudig stemrecht en aandelen zonder stemrecht in te voeren. Beursgenoteerde nv’s kunnen kiezen voor loyauteitsstemrecht: maximaal dubbel stemrecht voor aandeelhouders die twee jaar onafgebroken eigenaar zijn van de aandelen (zolang de aandelen op naam zijn).

Verder zijn in een nv voortaan drie vormen van bestuur mogelijk: een monistisch bestuur (met de directie en de bestuurders in één orgaan), een bestuur met maar één bestuurder, en een duaal bestuur met een directieraad en een raad van toezicht (zie p.10).

Stap 3: Stel een team samen

De notaris is de eerste aangewezen hulplijn voor ondernemers die de statuten van hun vennootschap willen aanpassen of die de omslag willen maken naar een nieuwe vennootschapsvorm. Elk van die wijzigingen moet notarieel worden vastgelegd.

Chat

Vraag het aan onze experts

Zit u nog met een vraag over de nieuwe vennootschapswet? Stel ze via www.tijd.be/vennootschapswetgeving aan onze redactie en chat op dinsdag 30 april 2019 van 12 tot 13 uur met minister van Justitie Koen Geens (CD&V) en advocaten Robrecht Coppens (Loyens & Loeff) en Mark Delboo (Delboo Advocaten).

De Kegel: ‘Voor de schrapping van de huidige statuten en het opstellen van nieuwe standaardstatuten moet u rekenen op 1.200 tot 1.600 euro aan notariskosten. Dat omvat het ereloon van de notaris, diverse kosten en de belastingen en taksen (waaronder registratierechten en btw). De kostprijs valt uiteraard hoger uit als de statutenwijziging uitdraait op echt maatwerk, waarbij elk afzonderlijk statuut onder de loep wordt genomen.

Behalve de notaris kunnen ook fiscalisten, bedrijfsrevisoren of vermogensplanners waardevolle hulplijnen zijn. De Kegel: ‘De nieuwe vennootschapswetgeving is een goede aanleiding om na te denken over de toekomst. Zo kan het opportuun blijken een nieuwe bestuursvorm te installeren of al na te denken over toekomstige schenkingen en de voorbereiding van de volgende generatie. Met al die zaken kunt u meteen rekening houden bij de uitwerking van de nieuwe statuten, wat dan wel teamwork vereist van adviseurs.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie