reportage

Hilde, de laatste troef van CD&V

©Siska Vandecasteele

Met het inzetten van een presidentiële Hilde Crevits in heel Vlaanderen speelt CD&V haar laatste troef uit. Het West-Vlaams goudhaantje moet de meubelen redden voor een partij die vecht voor relevantie. Met als risico dat de populairste CD&V’er haar hand overspeelt. De Tijd zat twee maanden in het spoor van ‘ons Hilde’.

Zaterdag 12 mei, 22 uur. Zaal De Mast in Torhout.

‘Iel-de, Iel-de, Iel-de, Iel-de.’ We zijn op twee weken van de verkiezingen en honderden militanten scanderen de naam van Hilde Crevits. Ze dragen knaloranje T-shirts met het gestileerde portret van de minister en wapperen met de blaadjes die op de klapstoelen zijn klaargelegd: #MetHilde.

Crevits heeft net gespeecht voor een euforisch publiek. Het West-Vlaamse boegbeeld heeft vanavond meer dan duizend man op de been gebracht, lokale CD&Vafdelingen zijn met busjes vol naar haar thuisbasis gereden. Ze heeft honderden handen geschud, selfies gemaakt, een baby geknuffeld, woorden van dank gesproken: ‘Het doet deugd dat je hier zijt.’

‘25,9 procent.’ Crevits spreekt het cijfer bij het begin van haar toespraak traag en nadrukkelijk uit, zoals ze dat doet als ze goed begrepen wil worden. Het is de score die CD&V bij de vorige provinciale verkiezingen hier heeft neergezet. In heel Vlaanderen was dat 20,5 procent. Crevits haalde bij de vorige Vlaamse verkiezingen 112.557 stemmen. ‘Ons Hilde’ for minister-president? Als het van de West-Vlaamse achterban afhangt wel.

©Siska Vandecasteele

Het enthousiasme in de zaal en de puike lokale scores staan in schril contrast met het beeld dat naar voren komt uit peilingen en krantencommentaren: dat van een partij die op verlies staat. ‘We zijn de grootste partij van West-Vlaanderen’, speecht Crevits, vol zelfvertrouwen. ‘Laat u niets wijsmaken door de gazetten, laat u niet ontmoedigen door zij die schrijven dat het gedaan is met CD&V. Wij staan sterk. Vlaanderen zal weer oranje kleuren.’

De keuze voor ‘spits Crevits’ is in de partij al maanden geleden gemaakt. Ze is de populairste politica van Vlaanderen, en veruit de meest geliefde CD&V’er. Sinds Yves Leterme de Torhoutse schepen van Openbare werken en Gezelligheid in 2004 naar het Vlaams Parlement loodste, is haar carrière gezwind vooruitgegaan. De nu 51-jarige Crevits is al twaalf jaar minister. Het ambt van viceminister-president, dat ze deze legislatuur combineert met de belangrijke portefeuille onderwijs, heeft haar gewicht in de partij nog doen toenemen.

Ook naar buiten toe zet ze steeds nadrukkelijker de lijnen uit. Het is Crevits die Kris Peeters op de radio terugfluit over de controversiële Antwerpse kandidaat Aaron Berger, de orthodoxe jood die vrouwen de hand niet wil schudden. En als Joke Schauvliege begin februari in volle klimaathetze moet aftreden, trekt Crevits haar net niet eigenhandig weg voor de camera’s als ze vindt dat het schouwspel met de huilende minister lang genoeg heeft geduurd. De leading lady is opgestaan.

De kiesgids van De Tijd

De Tijd doorploegde de 966 pagina's van de Vlaamse partijprogramma's. Geen stemtest, maar een overzicht in 100 relevante vragen .

Al in het najaar staat de partijtop te popelen om Crevits te lanceren als minister-president. CD&V weet dat de N-VA een grote naam het veld in zal sturen, om founding father Geert Bourgeois van zijn stoel als Vlaams minister-president te forceren. Crevits positioneren als kandidaat is de enige manier voor CD&V om geloofwaardig in de race te komen.

Maar Crevits staat zelf op de rem. Ze vindt een vroege lancering strategisch gevaarlijk. Ze vreest dat de aandacht dan wordt afgeleid van haar werk als minister van Onderwijs, en dat een vroege lancering haar kan beschadigen. Ze houdt voet bij stuk en wordt uiteindelijk pas eind april gelanceerd, op het verkiezingscongres van CD&V in Genk.

Woensdag 13 maart, 11 uur. Communicatiebureau Liquid Society in Brugge.

De hoge persoonlijke ambities van Crevits spatten van haar affiches: een gestileerd portret met een minuscuul partijlogo en enkel de tekst ‘HILDE’. Voor het eerst in haar politieke carrière is ze met een extern communicatiebureau in zee gegaan, voor wat ze zelf ‘de campagne van mijn leven’ noemt. De afgelopen vijftien jaar zijn haar campagnes ontworpen door haar man Kris, een architect.

Alain Boone van het communicatiebureau Liquid Society staat in Brugge bekend als ‘de burgemeestermaker’. Eerder bezorgde hij Patrick Moenaert (CD&V) en Renaat Landuyt (sp.a) de sjerp. Hij gelooft sterk in een hyperpersoonlijke campagne voor Crevits, die hij een ‘sterk merk’ noemt.

Mijn affiches? Ik kijk niet in de lens, de achtergrond is oranje en de letters zijn wit. Drie dingen die ik eigenlijk niet mooi vind.
Hilde Crevits

Saillant detail: door het atypisch ontwerp is er geen plaats voor andere kandidaten van CD&V die met Hilde op de foto willen. Wie toch gebruik wil maken van de borden van Crevits zal op de achterkant moeten staan.

Crevits is zelf met het idee voor de Obama-achtige prent gekomen, al is de inspiratie niet zo verheven. ‘Mijn man was gaan winkelen in de C&A, op het winkeltasje stond een tekening in deze stijl. Toen ik dat zag, wist ik: dat wordt het.’ Haar man Kris en dochter Soetkin hebben het eerste ontwerp gemaakt.

Nu het resultaat er ligt, twijfelt ze. ‘Ik kijk niet in de lens, de achtergrond is oranje en de letters zijn wit. Drie dingen die ik eigenlijk niet mooi vind. De oudere generatie ziet liever een foto. En die stemt wel voor mij. De mensen zien mij nu graag, de vraag is hoe zo’n tekening gaat overkomen. Ik heb nog wat schrik om te springen.’

Boone: ‘Weet je nog hoe de campagne van Patrick Janssens eruitzag? Dat was enkel: ‘PATRICK’. Zeer sterk.’

Crevits: ‘Ja, maar heeft hij er de verkiezingen mee gewonnen?’

Boone: ‘Die verkiezingen wel.’

Crevits: ‘Die daarna heeft hij verloren. We moeten toch oppassen dat het niet te arrogant overkomt. In West-Vlaanderen zal het wel meevallen. Ze noemen mij hier toch al allemaal Hilde. Maar oké. We gaan ervoor. Het zal gezien worden.’

Zaterdag 23 maart, 8.30 uur. Erf van Frans en Marie-Jeanne Van Parijs in Torhout.

Op een frisse, mistige zaterdagochtend stropen een stuk of honderd vrijwilligers in een loods voor tractoren de mouwen op om meer dan duizend affiches te plakken voor Hilde Crevits. Velen zijn er al vijftien jaar bij. Crevits kan in haar regio een beroep doen op ‘een slapend leger’, zoals ze het zelf noemt. In bijna elke gemeente zijn er militanten voor haar actief. Ze laat haar folders bussen door vrijwilligers. ‘Ik gebruik nooit de post. Elke vrijwilliger die een brochure in de bus steekt, brengt een heel gezin mee dat voor mij stemt.’

©Siska Vandecasteele

De campagnevoorbereiding wordt doorkruist door de algemene staking in het onderwijs. Crevits verwacht een beschadigingsoperatie, maar de socialistische vakbond houdt haar buiten schot door op de radio te bevestigen dat de staking niet tegen de minister is gericht. ‘We hebben vanuit een empathische houding de N-VA en Open VLD gedwongen de staking te steunen’, zegt Crevits. ‘En dat is gelukt.’ Opeens willen alle meerderheidspartijen meer middelen voor onderwijs.

Het lijkt alsof de minister het moeilijkste moment in haar legislatuur overleefd heeft. Een week later barst het debat over de kwaliteitsval in het onderwijs los.

Donderdag 25 april, 15 uur. Renson, Waregem.

Crevits heeft uitstekend gescoord in de halfjaarlijkse peiling van de VRT en de krant De Standaard. Ze blijft de derde populairste politicus van het land. Bijna de helft van de bevraagden zegt voor haar te willen stemmen. Maar de score van CD&V voorspelt weinig goeds. De ooit oppermachtige volkspartij peilt op 14,7 procent. Dat is bijna 4 procentpunten lager dan in 2014, toen CD&V federaal 18,6 procent van de stemmen haalde.

Crevits staat op drie dagen van haar lancering op het verkiezingscongres in Genk. Ze presenteert haar voorstellen voor onderwijs op de hoofdzetel van Renson, de Waregemse specialist in ventilatie en zonnewering. Ze oogt ontspannen door haar puike persoonlijke resultaat. Ze is blij dat ze de partijtop heeft kunnen overtuigen van een late lancering, te midden van de enthousiaste militanten. Maar in de pers wordt haar late kandidatuur als ‘paniekvoetbal’ onthaald, een noodgreep als reactie op de slechte partijpeiling. Dat klopt niet, maar het beeld blijft wel even kleven aan de partij, die maar moeizaam in de campagne komt.

Voorzitter Wouter Beke heeft CD&V in de markt gezet als de partij van ‘de redelijkheid’. De partij hoopt zich, na de verwijten over haar te linkse, ‘remmende’ houding in de federale regering, weer midden in het bed te positioneren, als potentiële partner in zoveel mogelijk denkbare coalities na 26 mei. Met CD&V kan het zowel linksom als rechtsom.

De christendemocraten rekenen daarvoor op wat zij ‘de zwijgende meerderheid’ noemen, kiezers die het gehad hebben met het bekvechten en de polarisering. Crevits is de verpersoonlijking van die boodschap. ‘Ik geloof er echt in, en ik hoor toch vaak van mensen dat ze genoeg hebben van het geruzie en de polarisering. Maar we moeten oppassen dat we niet met het vingertje zwaaien. Ik voel niet de behoefte om tegen mensen te zeggen wat ze moeten denken.’

In de wandelgangen zoemt het intussen van geruchten over een voorakkoord tussen de N-VA en de sp.a, waardoor CD&V uit de Vlaamse regering wordt gewipt. Crevits: ‘Ik wens De Wever veel succes met de programmapunten van de sp.a. Maar goed, hij heeft in Antwerpen tot mijn verbazing ook een coalitie met de socialisten gesloten.’

Het is ook de campagne van de veto’s, en dat komt CD&V niet zo goed uit: de partij spreekt zich niet graag uit. ‘Ik vind niet dat je op voorhand kan zeggen met wie je wel of niet wil regeren. Maar ik moet opletten dat ik niet het gezicht word van de vierkoppige draak, de anti-N-VA-coalitie. Als de N-VA het initiatief neemt, moet je nog door één deur kunnen.’

©Siska Vandecasteele

Zondag 5 mei, 9.30 uur. VRT, Studio ‘De zevende dag’.

In de VRT-studio’s treffen Bart De Wever en Hilde Crevits elkaar voor het eerst in de campagne. Ze kennen elkaar niet goed, maar de verstandhouding is hoffelijk. Toen het nieuws over de lancering van Crevits in de krant uitlekte, heeft De Wever haar een sms gestuurd: ‘Dat de beste man moge winnen’, een typisch grapje van de Antwerpse burgemeester.

Crevits heeft doelbewust het felroze vestje aangetrokken dat ze droeg bij haar lancering, en waarmee ze alle journaals heeft gehaald. Ze zal het nog regelmatig in de campagne bovenhalen, vooral voor tv-optredens. De Wever komt tien minuten na Crevits de make-upruimte binnen, met in zijn kielzog de cameraploeg van Paul Jambers. Crevits: ‘Bart, je knoop staat open. Ben je verdikt?’

De Wever: ‘Dat is een zitknoop, Hilde, die staat altijd open. Ik ben dan ook burgemeester van een modestad.’

Crevits: ‘Ik heb toch ook een schoon vestje aan. ‘T is van Essentiel.’

De Wever: ‘Het is roze, daar zit vast een boodschap achter. Maar ik weet niet welke.’

Bij de start van het debat ziet De Wever dat Crevits geen spiekblaadjes bij heeft. Hij legt die van hem snel weg. De West-Vlaamse heeft de hele zaterdagnamiddag geblokt. Als onderwijsminister staat ze bekend om haar dossierkennis, als kandidaat-minister-president moet ze haar repertoire uitbreiden.

Het gesprek verloopt hoffelijk, met hier en daar een prikje. Af en toe krijgt De Wever Crevits even op haar paard. De enige mogelijke regering onder leiding van Crevits zal een linkse regering zonder de N-VA zijn, herhaalt De Wever. ‘Je ligt zelf met de sossen in bed’, repliceert Crevits, de vinger op de zere plek.

Ik moet opletten dat ik niet het gezicht word van de vierkoppige draak, de anti-N-VA-coalitie.

Als het over onderwijs gaat, is de vakminister moeilijk te kloppen. De Wever gaat zelfs even de mist in door te klagen over het waterhoofd van de onderwijs -koepels. Crevits wijst hem erop dat het om poets- en keukenpersoneel gaat.

‘Mensen die jou kennen, hadden mij verteld dat ook het Chiromeisje af en toe nijdig kan worden’, zegt hij na afloop tegen haar. ‘Maar je was goed voorbereid op mijn prikjes, je bent een goed algemeen debater.’

Crevits vindt dat ze het goed heeft gedaan. Het is nog maar de tweede keer dat ze tegenover De Wever zit en ze probeert zijn houding te lezen. ‘Een te vriendelijke tegenstander is ook niet goed. Dan maakt hij mij irrelevant, er moet voldoende spanning zijn.’

Na afloop drinkt Crevits een cola zero, De Wever een koffie. Veel zeggen ze niet meer tegen elkaar. De Wever vertrekt. ‘Hilde, doe het goed maar niet te goed.’

Ze zullen elkaar deze campagne nog twee keer treffen: voor een dubbelinterview in Het Nieuwsblad en in de studio’s van VTM. De Wever heeft nog een verzoek gekregen om met Crevits in debat te gaan, maar hij heeft het afgeslagen.

Maandag 6 mei, 11 uur. Partijbureau CD&V, Brussel.

Op het hoofdkwartier van CD&V in de Wetstraat in Brussel wordt de campagne besproken met de lijsttrekkers en Krist Pauwels van het communicatiebureau Choco. De christendemocraten zijn in hun nopjes over de prestatie van Crevits in ‘De zevende dag’. Want ze hebben het lastig om hun campagnethema - levenskwaliteit - op de agenda te krijgen, erkent voorzitter Beke. ‘Het is op dit moment niet de inzet van de verkiezingen. Maar een campagne gaat niet alleen over inhoud, ook over stijl. De stijl die Hilde incarneert en die op het debat is getoond, maakt duidelijk een verschil. Het is het tweede weekend op rij dat we dat in de markt kunnen zetten, na ons congres van 26 april. Proficiat, Hilde.’

Ook de rechtervleugel is tevreden. ‘Zo’n goed debat geeft courage aan de militanten’, zegt Kamerlid Hendrik Bogaert. ‘We merken een groot verschil met twee weken geleden. Hilde staat echt naast De Wever. Rustig, ontwapenend, hij kan en wil niet volop bashen. Kunnen we die populariteit in de andere provincies doortrekken, met borden? Jij bent onze troef, die moeten we uitspelen. De Wever heeft dat in 2012 ook gedaan. Het debat over Hilde als gezicht van de anti-N-VA-coalitie is een weerbaar punt. Maar dat overspoel je met een heel persoonlijke campagne.’

Kris Peeters: ‘Op welke andere thema’s gaan we Hilde in de markt zetten?’

©Siska Vandecasteele

Peter Van Rompuy: ‘Het thema is: Hilde. Het inhoudelijke thema is minder van belang. Ik geloof er niet echt in om dat te willen pushen.’

Peeters (verbaasd): ‘We moeten toch nog iets zeggen?’

Van Rompuy. ‘Het thema is: Crevits.’

Crevits (lacht): ‘Hela, hela. Het is Hilde. Het is stijl, maar ook inhoud.’

Marianne Thyssen: ‘Ik zou Hilde vooral Hilde laten blijven, en niet te veel veranderen. We hebben het juiste boegbeeld gekozen. Dat hebben we op het congres gemerkt, maar het is ook uitgestraald naar de rest van Vlaanderen. We moeten uit de coalitiegesprekkenframing blijven. De boodschap is: wij wachten af, uw stem telt. Als je iets in de pap wil te brokken hebben, denk dan goed na over voor wie je stemt.’

Online wordt het Crevits-offensief meteen ingezet. De bedoeling is Crevits als pushfactor in te zetten voor lokale kandidaten. Zij versieren hun online profielen ‘Met Hilde’. Aangepaste advertenties met een beeld van Crevits als ploegspits worden via sociale media op de doelgroepen afgestuurd. In het straatbeeld zal de zichtbaarheid van Crevits nog even op zich laten wachten: het drukwerk moet nog door de persen worden gejaagd.

Dinsdag 14 mei, 17 uur. VRT, Studio MNM.

De minister-presidentiële campagne is in een stroomversnelling gekomen. Van overal wordt aan de mouw van Crevits getrokken. Op dinsdagnamiddag zit ze bij MNM. De zender nodigt elke dag een kopstuk uit voor een studiogesprek en een chat met luisteraars. Het publiek is jong, gekleurd, en niet zo hoog opgeleid. Als een razende tikt Crevits haar antwoorden in de chat. ‘Ik vind dat iedereen recht heeft op een antwoord.’ Een luisteraar laat weten dat ze voor Crevits zal stemmen. De minister reageert uitgelaten. ‘Yes! Yes! Dank u!’

Ik ben echt niet bang. Daarvoor heb ik te veel respect voor mezelf. En als het tegenvalt, heb ik achteraf nog tijd genoeg om bang te zijn.
Hilde Crevits

De partij brengt intussen alles in het getouw om haar tot in alle uithoeken van Vlaanderen te krijgen. Er verschijnt een fotocampagne in verschillende magazines, er zijn nieuwe folders gedrukt die in zoveel mogelijk Vlaamse brievenbussen zullen belanden. Van Aarschot tot Zutendaal moet de Crevits-factor zijn werk doen. De borden van lokale kandidaten zullen bestickerd worden met Hildes. De minister zal te velde ook actes de présence geven.

Crevits zal de Vlaamse onderhandelingen voor CD&V voeren, maar de kans dat ze de regering effectief zal leiden, is klein. Daar houdt de politica rekening mee. Een slechte verkiezingsuitslag voor de partij wordt haar mogelijk ook persoonlijk aangewreven. Dan wordt de troefkaart de zwartepiet. ‘Ik ben ervan overtuigd dat we de juiste keuze hebben gemaakt’, zegt Crevits. ‘Ik geloof niet dat de uitslag slecht zal zijn. Ik ben echt niet bang. Daarvoor heb ik te veel respect voor mezelf. En als het tegenvalt, heb ik achteraf nog tijd genoeg om bang te zijn.’

Vrijdag, 17 mei. 19 uur. Peiling VTM.

CD&V peilt in een bevraging van VTM en Het Laatste Nieuws op 17,1 procent. Dat is een goed resultaat: de dieperik lijkt afgewend, het verlies beperkt. Crevits werkt zich in de poppoll voor het eerst op tot de tweede plaats en laat de N-VA’er Theo Francken achter zich. Ze is tot op 1 procentpunt genaderd van Bart De Wever, vooralsnog de populairste politicus van Vlaanderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie