interview

De Croo: ‘We reden heel vaak met de handrem op'

De Croo: 'Het doel moet zijn dat iemand met een gemiddeld loon jaarlijks netto zo’n 1.000 euro extra overhoudt.' ©Saskia Vanderstichele

Zeker voor de arbeidsmarkt had de regering-Michel meer mogen doen, vindt Open VLD-vicepremier Alexander De Croo. Hij pleit voor ‘een kwantum- sprong voor werk’ en een nieuwe belastingverlaging.

Het woord perfect wil Alexander De Croo niet in de mond nemen. Maar hij vindt wel dat de regering-Michel puik werk heeft afgeleverd. De liberalen voelden zich de afgelopen vijf jaar met de N-VA als coalitiepartner beter op hun gemak dan in de regering-Di Rupo met de socialisten.

‘Zolang het over het economische gaat, kunnen we met de N-VA goed samenwerken. Maar eens het over het identitaire gaat en het probleem dat ze soms hebben om met de rest van de wereld samen te werken, lukt het niet meer. Ze zijn om die reden helaas ook uit de regering gestapt.’

Toch had de regering-Michel er meer kunnen uithalen, erkent De Croo - sinds het vertrek van de N-VA naast minister van Ontwikkelingssamenwerking ook bevoegd voor Financiën. ‘Drie van de vier partijen zijn hun campagnebeloftes nagekomen. CD&V daarentegen heeft voor de verkiezingen gezegd dat ze een centrumrechtse lijn voorstond, maar de partij heeft een centrumlinkse koers gereden. Dat heeft een enorme impact gehad op de doortastendheid waarmee we konden werken.’

Op welke domeinen had de regering-Michel steviger mogen doorduwen? 

Alexander De Croo: ‘Vooral voor het arbeidsmarktbeleid reden we heel vaak met de handrem op. Er zijn stappen gezet, waardoor er jobs zijn bijgekomen en nu voor het eerst meer dan zeven op de tien Belgen tussen de 20 en de 64 jaar aan de slag zijn. Maar dat is nog altijd een kleine 10 procentpunten minder dan in Nederland of Duitsland. We hebben te weinig maatregelen kunnen nemen om dat te veranderen. Kijk naar de discussies die we hebben gehad over het versoepelen van de regels voor de nachtarbeid in de e-commerce. Ik heb altijd duidelijk gesteld dat de maatregelen die we namen tot niets zouden leiden. Dat is ook gebleken.’

In ruil voor de extra investeringen die we in werkzoekenden willen doen, lijkt het me logisch dat de werkloosheidsuitkeringen na twee jaar stoppen.

‘De volgende regering moet een kwantumsprong voor werk maken. Het is van moeten. De economie zal de komende jaren naar verwachting telkens met 1 procent groeien, terwijl dat voor de pensioenuitgaven meer dan 3 procent zal zijn. De enige manier om de sociale zekerheid betaalbaar te houden is dat er meer mensen aan de slag gaan. Dat kan enkel als we op een meer onbevangen manier naar de arbeidsmarkt kijken.’

Aan welke hervormingen denkt u? 

De Croo: ‘De hoge loonkosten zijn voor de bedrijven nog steeds een zorg, maar ze zijn niet langer hun grootste probleem. Geschikte mensen vinden is er een veel groter. Als we in het achterhoofd houden dat slechts zeven op de tien Belgen werken, is dat een vreemde vaststelling. Een van de problemen is dat onze vorming en opleiding in de jaren 70 zijn blijven steken. Zelfs bij de Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB is het nog al te vaak check the box. Een werkgever contacteerde me onlangs omdat hij drie mensen had gevonden die bij hem vrachtwagenchauffeur wilden worden. Ze hadden enkel nog een opleiding nodig, maar de VDAB maakte duidelijk dat ze daarvoor een jaar zouden moeten wachten. Zo werkt het natuurlijk niet.’

‘Als iemand zes maanden werkloos is, zouden we die persoon een heel scala van opleidingen of stages moeten aanbieden, waarbij we vaker een beroep moeten doen op private bedrijven. In ruil voor die extra investeringen lijkt het me logisch dat we de werkloosheidsuitkeringen na twee jaar stopzetten. Dat is een stimulans voor werkzoekenden om een extra inspanning te doen. Tegelijk moeten we ook extra inspanningen doen om mensen die niet werkloos zijn maar ook niet werken, zoals heel wat leefloners of mensen die van een ziekte-uitkering leven, te activeren.’

De grote winst zit vooral bij de laaggeschoolden, van wie slechts de helft werkt. Hoe gaat u daar wat aan doen? 

De Croo: ‘In ons land is er misschien potentieel om wat meer banen voor laaggeschoolden te creëren, maar niet om alle laaggeschoolden een job te bezorgen. We hebben veel laten liggen, zoals in de e-commerce waar we zo’n 40.000 banen verloren hebben aan de Nederlanders. We hadden daar kansen, maar dat window is intussen gesloten. Laat ons ook realistisch zijn. Over tien jaar bestaat het merendeel van die banen niet meer omdat ze geautomatiseerd zijn. Daarom moeten we er in de eerste plaats voor zorgen dat er minder laagopgeleiden zijn. Laaggeschoold hoef je niet voor het leven te zijn. Met opleidingen kun je dat opvangen. Om die mensen te stimuleren moet werken ook lonender worden.’

'We hebben de groenen niet nodig om te weten hoe belangrijk duurzaamheid is.' ©BELGA

Pleit u voor een nieuwe taxshift? 

De Croo: ‘Een taxcut. In een land als het onze waar de belastingdruk zo hoog is, moet je geen lasten verschuiven maar verlagen. Voor de fiscus is iemand al heel snel rijk. Ik ben voor progressieve belastingen, maar niet zoals dat nu is georganiseerd. Dat is geen progressiviteit, maar haast een vlaktaks van 50 procent. We moeten bereiken dat mensen langer in de laagste schijf van 25 procent blijven zitten. Zo prikkel je iemand met een bescheiden inkomen om te werken. Nu is het al te vaak zo dat mensen geen andere, beter betaalde job aanvaarden omdat die hen netto bijna niets extra oplevert. Het doel moet zijn dat iemand met een gemiddeld loon jaarlijks netto zo’n 1.000 euro extra overhoudt.’

De volgende regering start met een tekort van 8 miljard euro. Geld voor een belastingverlaging is er toch niet? 

De Croo: ‘Om ons begrotingsprobleem op te lossen kijken mensen altijd naar nieuwe belastingen of besparingen. Maar eigenlijk is dat niet het punt. Als we dezelfde werkzaamheidsgraad halen als Nederland, zouden er 600.000 mensen meer werken dan vandaag. Dan is ons begrotingsprobleem opgelost.’

De kosten van die belastingverlaging volgen morgen. Op de winsten is het wachten. Als ze er al komen. Dat is toch geen goed beleid? 

De Croo: ‘Toch wel als je zo’n belastingverlaging in schijven doorvoert, zoals we ook in deze legislatuur met de taxshift hebben gedaan. Je voert een belastingverlaging door, je wacht op het effect en vervolgens voer je de volgende fase door. Dat, samen met het inperken van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, kan volgens mij zo’n taxcut financieren.’

De vakbonden liepen de voorbije jaren storm tegen een lightversie van wat u nu voorstelt. Zulke maatregelen krijgt u er toch nooit door? 

De Croo: ‘Ze staakten ook massaal tegen de regering-Di Rupo, dus zo bijzonder was dat niet. Ik denk dat de meeste mensen intussen de schouders ophalen over die stakingen. De sociale partners staan voor een existentiële vraag. Als ze een deel van de oplossing willen zijn om ons land klaar te maken voor de wereld van morgen, kunnen we partners zijn. Maar als ze blijven steken in de wereld van gisteren, zal de politiek zonder hen vooruitgaan. Daarbij kijk ik niet enkel naar de vakbonden, maar ook naar de werkgeversorganisaties. Mijn ervaring is dat de werkgevers in de Groep van Tien even conservatief zijn als de bonden.’

Er wordt gefluisterd dat uw partij graag in zee wil gaan met Groen. Is er een groen-blauwe as in de maak? 

De Croo: ‘Pfff. We hebben de groenen niet nodig om te weten hoe belangrijk duurzaamheid is. Qua doelstellingen passen we misschien bij elkaar, maar qua oplossingen zijn we zeer verschillend. Ik zie veel groene dromen, maar vooral blauwe businessplannen. Als de voorbije jaren ecologische hervormingen zijn doorgevoerd, was dat vooral dankzij liberale ministers. Zie hoe Bart Tommelein en Philippe De Backer hebben ingezet op de offshorewindparken. Het moet van zo’n aanpak komen, niet door de versnelling in achteruit te zetten.’

Qua doelstellingen passen wij en de groenen misschien bij elkaar, maar qua oplossingen zijn we zeer verschillend.

Groen gruwt ervan dat het wordt neergezet als de partij van minder, minder, minder. Probeert u de groenen zo in de hoek te drummen? 

De Croo: ‘Ze proberen dat goed te verstoppen, maar bij Groen leeft heel hard het idee van een soort niet-industriële samenleving. De partij gelooft nog altijd in de anders-gaan-levenaanpak van Agalev. Zo moet je de opwarming van de aarde niet aanpakken. We kunnen daar enkel een antwoord op geven door volop de technologische kaart te trekken, waarbij we het kader creëren dat nieuwe technologieën een boost geeft.’

Wanneer zult u tevreden zijn op de avond van de verkiezingen? 

De Croo: (zucht) ‘Nu komen we bij de politieke vragen. We willen vooruitgaan, maar dat is een politiek antwoord zeker? (lacht) De jongste maanden hebben wij een mix aangetrokken van filosofen, seksuologen en journalisten (doelt op onder meer Alicja Gescinska, Goedele Liekens en Lynn Wesenbeek, met wie de partij uitpakt op haar lijsten, red.). Onze just-do-itattitude en optimisme spreken blijkbaar veel mensen aan.’

Just do it, of gewoon doen, zoals uw voorzitster Gwendolyn Rutten het zegt. Soms ruikt dat toch wat naar lege marketing? 

De Croo: ‘Komaan, wij zijn altijd de partij van de inhoud geweest en we komen met nieuwe en succesvolle concepten. Denk aan de flexi-jobs of de winstpremie voor werknemers. Ons probleem is niet de inhoud, maar wel de manier waarop we onze ideeën in de markt zetten. Die is niet altijd even geslaagd. Dat doen we nu wel goed. De mensen hunkeren naar iemand die het land met een start-upmentaliteit wil aanpakken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie