interview

De Kroonraad aan Filip: 'Sire, neem uw tijd'

©Filip Ysenbaert

Het wordt niet simpel voor koning Filip om nog een Belgische regering op de been te brengen. Daarom roepen we de Kroonraad weer bijeen, voor het eerst sinds de Congocrisis van 1960. We leggen vijf ministers van Staat drie vragen voor.

Jos Geysels (66)

Oud-voorzitter Agalev

1 Wat is uw advies voor de koning?

Ik zou de koning zeggen: denk goed na. Door paniekvoetbal doe je dingen slecht. Door te gehaast te zijn, duurt het nog langer. Er moet wat meer tijd genomen worden om de verkiezingsuitslag te analyseren en de dingen te laten bezinken. Regeren doe je niet met reflexen, maar met reflectie.

2 Wat met het cordon sanitaire?

Het cordon sanitaire moet onverkort gehandhaafd worden. Je mag nooit slordig omgaan met gedachten. Je kan in een democratie wel van gedachten verschillen, maar alleen als je uitgaat van de gelijkheid van mensen, zoals in artikel 1 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat. Het zogenaamde nieuwe Vlaams Belang is pure framing. De kleren maken misschien wel de man, maar nog niet de democraat.

3 Loopt België op zijn laatste benen?

België loopt niet op zijn laatste benen, dat is andermaal framing, een succesvolle blijkbaar. Maar 80 tot 90 procent van de mensen is tegen een splitsing van het land. En in tegenstelling tot wat nu wordt beweerd, is het perfect mogelijk een meerderheid te vinden om een federale regering te vormen. De federale regering en de regeringen van de deelstaten hoeven niet dezelfde samenstelling te hebben. En het is ook niet noodzakelijk dat er een meerderheid is in beide landsgedeelten, al is dat wel wenselijk. Eigenlijk is het straf dat N-VA-voorzitter Bart De Wever nu zegt dat het niet kan, terwijl hij zelf een regering op de been heeft gebracht met een zeer kleine minderheid aan Franstalige zijde.

Antoinette Spaak (90)
Oud-voorzitster FDF (Défi)

1 Wat is uw advies voor de koning?

Ik ben één van de oudste nog levende ministers van Staat. Ik heb de laatste bijeenroeping van de Kroonraad in 1960 nog geweten, toen mijn vader erbij was. Nu zitten we opnieuw met een dringend probleem. De situatie valt niet meer uit te leggen, wat het gevolg is van vijf jaar regeringsdeelname van de N-VA. Als het onmogelijk is nog een oplossing te vinden, moeten er nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven.

2 Wat met het cordon sanitaire?

Doordat de koning het Vlaams Belang heeft uitgenodigd en ontvangen, heeft hij het cordon sanitaire gebroken. En dat maakt me furieus. Niemand begrijpt dat. C’est non!

3 Loopt België op zijn laatste benen?

Als de grondwet niet wordt aangepast aan de nieuwe politieke realiteit, blijven we in een blokkering zitten. Regionaal lukt het nog om regeringen op de been te brengen, federaal niet meer. De vraag zal moeten worden gesteld: wat willen de Belgen? We hebben al een blokkering van 541 dagen gekend. We dreigen dezelfde weg op te gaan als toen. De enige oplossing is dat het institutionele bouwwerk wordt aangepast aan de nieuwe realiteiten. België is een land waar twee gemeenschappen moeten samenwerken, maar de verkiezingen van zondag hebben daar een einde aan gemaakt. Er is nood aan een grand nettoyage.

Yves Leterme (58)

Ex-premier en oud-voorzitter CD&V

1 Wat is uw advies voor de koning?

De vraag is nu hoe je creatief omgaat met de uiteenlopende visies aan weerszijden van de taalgrens. Hoe breng je die samen? Ga je werk maken van een staatshervorming of probeer je dat op te lossen binnen de regering?

2 Wat met het cordon sanitaire?

De tijd is voorbij dat je enkel en alleen wegens het cordon sanitaire geen gesprek zou aangaan met het Vlaams Belang. Dat is iets te makkelijk. Je moet het gesprek aangaan en dan zal snel duidelijk worden dat de verschillen met het Vlaams Belang onoverbrugbaar zijn.

3 Loopt België op zijn laatste benen?

In 2007 heb ik in Hertoginnedal de Franstalige partijen al gewaarschuwd. Als ze zo verder deden en het gesprek over een staatshervorming bleven afwijzen, zouden ze op een dag geconfronteerd worden met Vlaamse partijen die niet meer geïnteresseerd zijn in België. Daar zitten we nu heel kort bij. Ik heb veel respect voor de kiezer, maar hij heeft niet altijd gelijk. We zitten in een typisch Belgische transitiefase. De recepten die tot dusver zijn gebruikt, werken niet meer. Na deze regeringsonderhandelingen zullen we wakker worden in een ander België.

Herman De Croo (81)

Ex-minister en oud-voorzitter Open VLD

1 Wat is uw advies voor de koning?

De koning moet zijn tijd nemen, want dit is de delicaatste periode voor hem. Hij is niet afgedekt door een ondervraagbare minister. De koning moet zo juist mogelijk de kans op slagen inschatten. Hij mag zich niet vastrijden. Als een paard mankt, laat je het een tijdje in de weide lopen. Dan zie je of het meevalt of niet.

2 Wat met het cordon sanitaire?

Een cordon sanitaire is voor mensen met een besmettelijke ziekte die in quarantaine worden gezet. Maar als je geen goesting hebt om met het Vlaams Belang te regeren, dan is dat zo. Dat heeft niets te maken met een cordon sanitaire. Niemand heeft trekkingsrechten op regeringsdeelname. Ik heb de PS met 44 procent nog in de oppositie geweten.

3 Loopt België op zijn laatste benen?

Ik heb eens een krant van La Nation belge uit 1842 gezien, waarin stond dat België zou verdwijnen. Ik ben dan in de edities van 1843 en 1844 gaan zoeken, maar heb daar niets meer van gevonden. We moeten realistisch blijven. Gaan de treinen stoppen aan de taalgrens? Wie neemt de Belgische schuld over? Wie gaat de pensioenen betalen? Je mag de tak van de boom afzagen, maar niet tussen de stam en waar je zelf zit. Ik heb geen existentiële angst over de toekomst van België. Het emotioneert mij zelfs niet meer.

Louis Tobback (81)

Ex-minister en oud-voorzitter sp.a

1 Wat is uw advies voor de koning?

Er moet wat tijd overheen gaan voor iedereen zijn eigen huishouden op orde heeft. Bart De Wever zal die tijd nodig hebben om het Vlaams Belang te doen afhaken. Hij kent ongetwijfeld de uitdrukking: ‘Vrees de Grieken, zeker als ze geschenken bij zich hebben’. Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken zal het De Wever niet makkelijk maken om hem eraf te rijden.

2 Wat met het cordon sanitaire?

Ik heb geen notariële akte nodig om te weten dat ik geen coalitie zal vormen met het Vlaams Belang. Dit waren de verkiezingen van de kleinburgerij, die angst heeft om te moeten betalen voor gelijk wat. In Vlaanderen heeft de kleinburger gestemd uit schrik om volgend jaar geen last minute naar de Seychellen te kunnen boeken. In Wallonië heeft de deplorabel voor de PTB gekozen. Bart De Wever en Raoul Hedebouw zijn Siamese tweelingen.

3 Loopt België op zijn laatste benen?

Gaat er iemand een ‘Catalaantje’ doen? We dreigen lang in een politiek vacuüm te vertoeven, maar de eersten die De Wever zullen dwingen een regeling te vinden, zijn zijn opdrachtgevers van Voka, de Vlaamse werkgevers. In heel Europa zien we dat het moeilijk wordt om nog een meerderheid op de been te brengen, ook in de landen zonder communautaire spanningen. Verkiezingen leveren geen werkbare meerderheden meer op. Op termijn is dat dodelijk voor de democratie.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie