analyse

Dit wordt uw parlement (of toch ongeveer)

©BELGA

Er is nog niet gestemd, en toch zijn de meeste zitjes in het de Kamer en het Vlaams Parlement al verdeeld. De meeste politici die zondag 26 mei uw stem vragen, weten al zo goed als zeker of ze verkozen worden.

Voor de verdeling van die zitjes is de lijstvorming in de partijen allesbepalend. De plaats maakt of kraakt de carrière van politici, want elke partij heeft een aantal zetels waarvan ze op basis van peilingen en van de vorige verkiezingen zo goed als zeker is.

(Lees verder onder de grafiek)

©Mediafin


©Mediafin

De inzet van de stembusslag zijn dus vooral de strijdplaatsen. De precieze zetelverdeling bepaalt welke coalitie een meerderheid heeft in het parlement en dus een regering kan vormen. Als een partij het beter of slechter doet dan verwacht, is dat ook psychologisch belangrijk.

Op basis van de lijstvorming kunnen we het grootste deel van onze parlementen al voorspellen. Vijf jaar geleden maakte De Tijd dezelfde oefening en toen klopte die zowel voor het Vlaams Parlement als voor de Kamer volledig.

We extrapoleerden daarvoor de resultaten van de provincieraadsverkiezingen in oktober 2018 en verdeelden met de hulp van de politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) de zetels op basis van het systeem-D’Hondt. De provincieraadsverkiezingen, die nog maar net achter de rug zijn, worden als een goede voorspeller voor nationale verkiezingen beschouwd omdat lokale belangen of lokale kopstukken niet meespelen. De bedenking is wel dat CD&V daarbij als lokaal goed verankerde partij een voordeel heeft, want velen stemmen voor dezelfde partij op lokaal en provinciaal niveau. De N-VA verwacht dan weer beter te scoren dan bij de provincieraadsverkiezingen.

(Lees verder onder de grafiek)

©Mediafin


©Mediafin

Om de oefening zo helder mogelijk te houden, hielden we geen rekening met het effect van populaire kopstukken. Er zijn dus afwijkingen denkbaar. In West-Vlaanderen hoopt de N-VA met Jean-Marie Dedecker een zitje van het Vlaams Belang af te snoepen. Ook de sp.a hoopt in die provincie via Johan Vande Lanotte op een extra zetel. In Oost-Vlaanderen en Antwerpen hoopt de N-VA het beter te doen dan bij de provincieraadsverkiezingen. In Vlaams-Brabant hopen de sp.a en Open VLD via de lijstduwers Hans Bonte en Rik Daems hun huidige zetelaantal in de Kamer te kunnen behouden. Hetzelfde geldt voor Jan Peumans op de Vlaamse lijst in Limburg.

De kiesgids van De Tijd

De Tijd doorploegde de 966 pagina's van de Vlaamse partijprogramma's. Geen stemtest, maar een overzicht in 100 relevante vragen .

De laatste (of enige) zetel per partij in elke provincie wordt als een strijdplaats beschouwd. Daarbij maken we enkele uitzonderingen als die zetel als een zekerheid kan worden beschouwd op basis van peilingen en de vorige uitslagen. Als een partij in een provincie bijvoorbeeld vier zetels heeft, gaan we ervan uit dat de eerste vier op de lijst verkozen worden. De uitzondering daarbij zijn de bekendste lijstduwers, zoals Philippe Muyters of Mathias De Clercq, die zo goed als zeker zullen springen op basis van hun voorkeurstemmen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie