nieuwsanalyse

Lega wint slag der populisten in Italië

De Lega van Matteo Salvini (rechts) komt als grote winnaar uit de Europese verkiezingsrace, terwijl de Vijfsterrenbeweging van Luigi Di Maio (links) mogelijk pas de derde partij wordt. ©REUTERS

De hamvraag luidt of de partij van Italiaans vicepremier Matteo Salvini de Europese verkiezingsuitslag gaat aangrijpen om het verstandshuwelijk met de Vijfsterrenbeweging op te blazen of de uitslag als hefboom gebruikt om zijn greep op de regering te versterken.

Zijn de machtsverhoudingen in de Italiaanse politiek grondig veranderd een jaar na de Italiaanse parlementsverkiezingen? Die vraag domineerde de Europese verkiezingsrace in het Zuid-Europese land de afgelopen weken.

In maart 2018 was de Vijfsterrenbeweging nog als grootste uit de nationale stembusslag gekomen. De anti-establishmentpartij wist destijds zowat een derde van de kiezers te verleiden en kroonde zich tot grootste partij van het land.

Na maandenlange moeilijke formatiegesprekken stapte de partij van Luigi Di Maio begin juni uiteindelijk in een verstandshuwelijk met de uiterst rechtse Lega. De partij van Matteo Salvini was op 17 procent van de stemmen gestrand.

Antimigratiebetoog

Maar de afgelopen maanden trok Salvini het laken steeds meer naar zich toe. Met zijn antimigratiebetoog krikte de Lega-leider zijn populariteit gestaag op terwijl de Vijfsterrenbeweging nauwelijks uit de verf kwam.

Steeds vaker bleek dat de twee regeringspartijen in verschillende dossiers niet op dezelfde golflengte zaten. Ze kibbelden niet alleen over migratie, maar ook over belastingen, chemische castratie van verkrachters en de hogesnelheidslijn tussen Turijn en Lyon.

Heel wat luitenanten van de uiterst rechtse partij vinden dat Salvini zijn populariteit moet verzilveren en vervroegde nationale verkiezingen moet uitlokken.

De spanningen gingen naar een climax toen justitie een corruptieonderzoek opende naar de staatssecretaris van Transport, Armando Siri. De Vijfsterrenbeweging eiste prompt het ontslag van de vertrouweling van Salvini. Tot woede van de Italiaanse vicepremier.

Uiteindelijk stapte Siri toch op. Maar het incident deed de roep om het opblazen van de regering steeds luider klinken in Lega-rangen. Heel wat luitenanten van de uiterst rechtse partij vinden dat Salvini zijn populariteit moet verzilveren en vervroegde nationale verkiezingen moet uitlokken.

Rit uitdoen

De Italiaanse vicepremier hield in de aanloop naar de Europese verkiezingen steeds vol dat de uitslag van die race geen impact zou hebben op het nationale niveau. 'We doen de rit in Italië gewoon uit', betoogde Salvini. Zijn collega-vicepremier Di Maio sprak zich in gelijkaardige bewoordingen uit.

34,3 procent
voor de Lega
De Lega komt duidelijk als sterkte uit de Europese race. Ze klokt volgens voorlopige resultaten af op 34,3 procent van de stemmen, een verdubbeling in vergelijking met de nationale stembusslag van 2018.

De hamvraag luidt of de druk in Lega-rangen om alsnog de stekker uit de Italiaanse regering te trekken, niet nog gaat toenemen na deze verkiezingsuitslag. Want de Lega komt duidelijk als sterkte uit de Europese race. Ze klokt volgens voorlopige resultaten af op 34,3 procent van de stemmen, een verdubbeling in vergelijking met de nationale stembusslag van 2018.

De Vijfsterrenbeweging maakt de omgekeerde beweging en halveert in vergelijking met maart vorig jaar om op 17 procent te stranden bij de Europese verkiezingen. De centrumlinkse Democratische Partij nestelt zich met 22,7 procent van de stemmen tussen de twee populistische partijen. 

Stok achter de deur

Het centrumrechtse Forza Italia van ex-premier Silvio Berlusconi zou stranden op 8,8 procent van de stemmen en de extreemrechtse Fratelli d'Italia landen op 6,5 procent. In maart vorig jaar was de Lega nog in alliantie met die twee partijen naar de Italiaanse kiezer getrokken. Maar ze grepen toen naast een meerderheid. Op basis van de Europese verkiezingsuitslag flirten ze nu wel nadrukkelijk met die meerderheid.

Na de publicatie van de voorlopige resultaten van de Europese stembusslag liet Salvini weten van plan te zijn voort te regeren met de Vijfsterrenbeweging. Ook Di Maio sprak dat voornemen nog eens uit. 

De Lega-leider zou de Europese resultaten wel kunnen aangrijpen om zijn greep op de Italiaanse regering nog te vergroten. Hij kan de uitslag gebruiken als een stok achter de deur als de spanningen met de Vijfsterrenbeweging rond een bepaald dossier weer oplopen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie