Meerderheid in Europees Parlement ligt niet meer voor het rapen

Twaalf extreemrechtse partijen beloofden afgelopen weekend in Milaan dat ze een fractie gaan vormen. ©AFP

Onbestuurbaar wordt het Europees Parlement niet na 26 mei. Maar de machtsverhoudingen veranderen wel drastisch. De twee grootste partijen hebben geen meerderheid meer. Anti-Europese partijen worden een blok aan het been.

Tot nu regeerden de twee grootste partijen, de centrumrechtse EVP en de sociaaldemocratische S&D, het Europees Parlement met een stabiele meerderheid. Maar aan dat tijdperk komt een einde na deze Europese verkiezingen. In 2014 hadden de twee grote fracties samen nog een ruimere meerderheid dan de nodige 376 zetels op 751. Alle voorspellingen geven aan dat minstens een derde partij nodig zal zijn om een voldoende grote meerderheid op te bouwen.

21
België kiest op 26 mei 21 Europese Parlementsleden, van wie twaalf uit Vlaanderen.

In 2014 was al duidelijk dat het tweepartijensysteem dicht bij de val stond. Er werd al vaker op basis van ad-hocmeerderheden gestemd. Het aantal extreme partijen links en rechts nam fors toe. De machtspolitiek van de EVP - in 2014 waren de voorzitters van het Europees Parlement, de Europese Commissie én de Europese Raad EVP’ers - zette bovendien kwaad bloed bij de sociaaldemocraten. 2,5 jaar geleden trokken zij de stekker uit de ‘grote coalitie’ in het Europees halfrond.

De liberale Alde van fractievoorzitter Guy Verhofstadt sprong in het gat. Maar de promotie leidde niet tot een goed partnerschap. De sociaaldemocraten en de liberalen maakten de voorbije weken duidelijk dat ze de hegemonie van de EVP beu zijn. Het sociaaldemocratische boegbeeld Frans Timmermans riep op het kopstukkendebat vorige week op tot een progressieve paarse alternatieve meerderheid, zonder de EVP en met de liberalen, de groenen en de extreemlinkse GUE. Ook de groene covoorzitter Philippe Lamberts is al langer bezig met de opbouw van zo’n alternatieve meerderheid.

Of dat lukt, is een andere zaak. Een meerderheid zonder de EVP is erg nipt en vereist bovendien dat de GUE het spel volledig meespeelt, zegt een liberale bron. Daartegenover is een tripartite met de EVP veel stabieler en wenselijker. Maar de onderliggende gedachte is duidelijk: de EVP komt onder druk te staan om niet langer alle mandaten op te eisen en haar eigen programma door te drukken.

Bovendien zit de EVP met het probleem-Viktor Orbán. De Hongaarse premier is de voorbije jaren uitgegroeid tot het enfant terrible van de centrumrechtse partij met zijn standpunten over migratie en zijn pleidooi voor een wit, christelijk Europa. Zijn Fidesz-partij hoort meer in de extreemrechtse hoek, maar hij blijft liever binnen de EVP ‘om die partij van binnenuit te hervormen’.

©Mediafin

De grote paradox

Onder druk van de traditionele christendemocratische partijen, waaronder CD&V, schorste de EVP de partij van Orbán tot na de verkiezingen. De Hongaarse premier gaat intussen gewoon door met het beledigen van al wie kritiek heeft op zijn beleid, onder wie Commissievoorzitter en partijgenoot Jean-Claude Juncker.

De vraag is dan ook of de dertien Fidesz-verkozenen die voorspeld worden bij de komende verkiezingen al dan niet in het EVP-totaal meegerekend kunnen worden. Zonder hen wordt de voorsprong van de EVP op de andere partijen nog kleiner.

Twaalf extreemrechtse partijen beloofden afgelopen weekend in Milaan dat ze een fractie gaan vormen.

Het front van extreme partijen was al problematisch tijdens de vorige legislatuur. Doordat ze vooral oppositie voeren wegen ze niet echt op de besluitvorming, maar nu wordt de getalsterkte van die partijen, vooral aan de rechterzijde, lastig. Die extreme partijen zijn meestal ook heel eurokritisch.

Dat is paradoxaal, want recente peilingen van de Eurobarometer geven aan dat het vertrouwen in de Europese Unie historisch hoog is. 68 procent van de Europeanen kant zich tegen een exit van zijn land. In België is dat zelfs 75 procent.

Toch is de trend duidelijk in de peilingen en in de realiteit. Twaalf extreemrechtse partijen beloofden afgelopen weekend in Milaan dat ze een fractie gaan vormen. Als ook de oerbrexiteer Nigel Farage met zijn Brexit Party tot die alliantie toetreedt, komen daar nog een pak zitjes bij. En daarnaast komen nog altijd 66 partijlozen op de bank die een hub moeten vinden.

Natuurlijk zijn die extremisten het over weinig anders eens dan over de afbraak van Europa. Dat is tegelijk een mager en een krachtig bindmiddel.

Ook de conservatieve ECR, waartoe de Poolse nationalistische regeringspartij en de Britse Conservatieven behoren, sluit overigens nauw aan bij die eurocritici. En hun aantal kan nog toenemen. Het Forum voor Democratie van Thierry Baudet in Nederland, sluit zich aan bij de ECR. Samen in een fractie met die andere Nederlandse extreemrechtse partij, de PVV van Geert Wilders, is geen optie voor Baudet.

Ook de vier verkozenen van de N-VA zaten de voorbije legislatuur bij de ECR. Bronnen bij het Europees Parlement laten weten dat de N-VA ook de volgende vijf jaar in die fractie blijft, al wordt dat pas na de verkiezingen definitief afgeklopt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie