nieuwsanalyse

MR hoopt te kunnen inbreken in formaties

©Photo News

Terwijl voor de verkiezingen de verwachting was dat in Wallonië en Brussel linkse coalities op de been zouden worden gebracht, lopen de Franstalige liberalen zich warm om er overal bij te zijn.

Woensdag is het dag op dag vijf jaar geleden dat PS-voorzitter Elio Di Rupo iedereen in snelheid pakte door aan te kondigen dat hij in Wallonië een regering vormde met het cdH en in Brussel met het cdH en het FDF, het huidige DéFI. Een dag later kondigde N-VA-voorzitter Bart De Wever aan dat hij een Vlaamse regering vormde met CD&V. Pas later kwam Open VLD erbij en werd een Zweedse regering gevormd.

Dossier: Verkiezingen
Verkiezingen 2019

Op de hoogte blijven van het meest recente nieuws over de regeringsvorming? Lees dan meer op de dossierpagina over de verkiezingen. 

Het gevolg van de snelle aanpak van Di Rupo en De Wever was dat het er niet makkelijker op werd een federale regering te vormen. Je had een centrumlinkse regering in Wallonië en een centrumrechtse regering in Vlaanderen. Uiteindelijk lukte het toch en werd federaal een Zweedse coalitie in de steigers gezet, met de partners van de Vlaamse regering en de MR.

Vijf jaar later lijken dezelfde twee protagonisten, De Wever en Di Rupo, minder haast te hebben om een regionale regering te vormen. Dit keer lijken ze wel rekening te houden met wat op federaal niveau gebeurt alvorens hun partners in de regionale regeringen te kiezen.

Temporiseren

In Vlaanderen temporiseert De Wever, omdat hij eerst een rondje wil draaien met het Vlaams Belang, de grote winnaar van de verkiezingen. Maar dat is vooral voor de galerij, want voor een coalitie is een derde partij nodig en Open VLD en CD&V hebben al laten verstaan dat ze niet met extreemrechts in zee willen gaan. Op Vlaams niveau maakt een regering met de N-VA, CD&V en Open VLD de meeste kans.

In Brussel en Wallonië blijft het koffiedik kijken. In Brussel hebben de Nederlandstalige partijen Open VLD, Groen en sp.a al aangekondigd coalitiegesprekken te beginnen. De plausibelste coalitie aan Franstalige kant is er een van PS, Ecolo en DéFI, dezelfde coalitie als in Brussel-stad. Het cdH, dat zwaar verloren heeft, heeft te weinig zetels om een comfortabele meerderheid te vormen met de PS en Ecolo.

In Wallonië heeft een coalitie van PS, Ecolo en cdH een comfortabele meerderheid. PS-kopstuk Paul Magnette zei voor de verkiezingen dat dat zijn voorkeurscoalitie is.

Achterdeur

Dat zou betekenen dat de MR zowel in Brussel als in Wallonië buitenspel staat. De Franstalige liberalen hopen er evenwel via de achterdeur binnen te geraken. Ze rekenen niet alleen op Open VLD, die de vorming van een Brusselse regering kan blokkeren zolang de MR niet betrokken wordt. Maar er is ook simpele rekenkunde. Een coalitie van PS, Ecolo en DéFI heeft namelijk geen meerderheid in de Franse Gemeenschapsregering, die gevormd wordt door de partijen die deel uitmaken van de Waalse en Brusselse regering. De MR hoopt dat dat een breekijzer is om er overal bij te zijn, ook in Brussel en in Wallonië.

Als over het communautaire onderhandeld wordt, neem je maar beter de tweede grootste partij mee aan boord.
Een goedgeplaatste bron ziet kansen voor de MR.

Een gewonnen race is dat niet, want de MR is niet incountournabel. De PS en Ecolo kunnen ook samen met het cdH en DéFI de Franse Gemeenschapsregering vormen.

De MR moet er vooral op rekenen dat het cdH, dat de verkiezingen verloor, voor de oppositie kiest, om er zeker bij te zijn in Wallonië. Dan kan de PS daar niet anders dan kiezen voor de MR. En dan is zelfs Ecolo mathematisch niet nodig.

Een andere mogelijkheid is dat de PS sowieso de MR opneemt in een coalitie omdat Di Rupo ermee rekening houdt dat met de N-VA moet worden onderhandeld over het communautaire. ‘Dan neem je maar beter de tweede grootste partij mee aan boord’, zegt een goedgeplaatste bron.

Ratingbureaus

De MR staat dus nog niet buitenspel. Te meer omdat de Franstalige liberalen er altijd bij zijn in de plausibelste scenario’s op federaal niveau: in een grote coalitie van liberalen, christendemocraten, groenen en socialisten, maar ook in een Bourgondische coalitie van N-VA, liberalen en socialisten.

Beide coalities liggen moeilijk. CD&V en Open VLD zijn niet bereid in een federale regering te stappen zonder de N-VA. En een Bourgondische coalitie is voor de N-VA alleen mogelijk als de PS bereid is te praten over confederalisme. Dat willen de Franstalige socialisten vooralsnog niet.

Het zal dus heel wat tijd vergen om uit deze impasse te geraken. Donderdag brengen de informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) een eerste verslag uit bij de Koning. Het valt te betwijfelen of ze al veel te melden hebben.

Hier en daar gaat het scenario over nieuwe verkiezingen al over de tongen. ‘Maar de vraag is of die iets uithalen’, klinkt het in de Wetstraat. Mogelijk komt het Vlaams Belang daar nog sterker uit.

‘Het is wachten op de ratingbureaus’, zegt een partijmedewerker met veel kilometers op de teller. In 2011, toen de regeringsvorming 541 dagen duurde, zetten ratingbureaus politiek België onder druk om zo snel mogelijk een regering te vormen. Toen zag ons land de langetermijnrente stijgen, waardoor de externe druk zo groot werd dat de regering-Di Rupo op de been werd gebracht.

Nu zijn de omstandigheden helemaal anders. Toen zaten we in volle eurocrisis, waardoor de financiële markten landen in de tang namen. Nu is er weinig externe druk, op de brexit na, die ons land pijn kan doen. Eigenlijk ziet het ernaar uit dat niet echt externe druk komt op de coalitievorming, waardoor gevreesd wordt dat die ellenlang duurt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie