nieuwsanalyse

Vroege groene sprint, rode remonte

©BELGA

Groen hoopt zondag de sp.a uit te schakelen als linkse marktleider in Vlaanderen. Maar de socialisten zijn nog niet ko. Voor een machtsdeelname is de beste troef van links minder de eigen kracht dan de Ecolo-PS-regering die in Franstalig België in de maak lijkt.

De topfavoriet lijkt richting zondag plots minder zegezeker. Spijbelende tieners duwden het klimaatthema in het centrum van het debat, waar Groen op kon inspelen. Maar de partij verloor dat momentum omdat de tegenstanders de focus konden verleggen van de vrees voor de opwarming naar de angst voor een groene aanslag op de portefeuille van de Vlamingen.

Groen wordt al de hele campagne achtervolgd door zijn pleidooi om de salariswagens af te schaffen. De partij liet in het midden of de inlevering van de salariswagens volledig gecompenseerd zou worden via het nettoloon. Dat leidde tot kritische vragen, waar de partij vage antwoorden op is blijven geven.

Tureluurs

De studiedienst van Groen leek in een nota aan de Raad van State bij het voorstel voor een vermogenstaks te suggereren dat ze een wijn- en boekentaks wilde invoeren. En in een discussie over de Vlaamse betonstop kwam Groen er deze week weer uit als de partij die de afstand van bouwgrond niet volledig zou vergoeden aan de eigenaars.

De partij kon het beeld dat met de groenen aan het roer een ‘belastingtsunami’ zou volgen erg moeilijk keren. Die continue beschuldiging een belastingpartij te zijn maakte de groenen bij momenten tureluurs.

De partij kon het beeld dat met de groenen aan het roer een ‘belastingtsunami’ zou volgen erg moeilijk keren.

Zelfs de linkse bondgenoten wreven de geldkwestie er diep in. Bij de sp.a en ook de communisten van de PVDA klonk het onomwonden dat Groen bomen boven mensen verkoos, en in alle klimaatijver vergat rekening te houden met de koopkracht van de gewone werkende Vlaming. Dat diende om Groen neer te zetten als een meer liberale partij van ‘bionade bobo’s, mensen die de luxe hebben wakker te liggen van het klimaat en genoeg financiële ruimte hebben om financieel in te leveren voor een beter milieu.’

Ongeremd links

Bij de sp.a paste dat ook in de ongeremd linkse koers van voorzitter John Crombez. De Vlaamse socialisten leken lang een vogel voor de kat. De bodem leek bereikt toen maandenlang gestamp tegen het aankoopdossier van de nieuwe straaljagers met een genante sisser eindigde. Crombez stond met de billen bloot toen hij de regering aanviel met gelekte mails, die achteraf vervalst bleken te zijn.

Verkiezingen 19

De Tijd las alle kiesprogramma's en bundelde ze in honderd vragen. Raadpleeg onze kiesgids op www.tijd.be/kiesgids

In de campagne plooide hij zich terug op de socialistische corebusiness. Hij hamerde op de lange Vlaamse wachtlijsten in de zorg en de belofte van minimaal 1.500 euro pensioen voor wie 42 jaar heeft gewerkt. De socialisten leken lang geen rol van betekenis in de campagne te kunnen spelen.

Maar Crombez was plots het brandpunt van de discussie toen hij Bart De Wever in een livedebat een uppercut verkocht over de pensioenen. Hij verraste de N-VA-voorzitter met een voorstel uit diens programma, waarin een opening gemaakt wordt naar een verdere verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd door die te koppelen aan de levensverwachting. Dat deed pijn bij de N-VA die prompt de crisiscommunicatie op gang trok. De tik aan De Wever veranderde ook de negatieve perceptie rond Crombez. De eeuwige kritiek dat niemand hem begrijpt als hij spreekt, is plots wat gekeerd. Dat neemt niet weg dat de sp.a in de jongste peiling opnieuw flirt met een historische bodemkoers die met moeite nog dubbele cijfers haalt.

Moslimkiezer

©Mediafin

Onder de waterlijn woedt nog een extra strijd op links. Alle linkse partijen zetten in op de groeiende groep kiezers met een migratieachtergrond, waarbij Marokkaanse en Turkse Belgen het meest in het oog springen. Zij stemmen nog altijd in grote meerderheid op Groen, de sp.a en de PVDA. Acht op de tien Marokkaanse en Turkse Antwerpenaren kozen bij de gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar links, blijkt uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen. Bijna een op de drie stemde zelfs PVDA. De communisten mikken met standpunten pro hoofddoek en onverdoofd slachten - waarover bij Groen en de sp.a meer reserves bestaan - voluit op de moslimkiezer.

Interne strubbelingen

Dat leidt tot zowel electoraal succes als interne strubbelingen. Meerdere gemeenteraadsleden met migratieroots zijn al met slaande deuren bij de PVDA vertrokken. De rode draad van de kritiek is dat allochtone mandatarissen goed zijn om kiesvee naar de partij te lokken, maar voorts hun mond moeten houden. Belangrijk is dat ze vanop slechte plaatsen zoveel stemmen krijgen vanuit hun gemeenschap dat ze over andere kandidaten wippen.

Onder de waterlijn woedt nog een extra strijd. Alle linkse partijen zetten in op de kiezers met een migratieachtergrond.

‘Maar als ze hun plaats opeisen, worden ze de door de blanke middenklasse die de partij leidt, genegeerd’, zegt een insider. Die klacht klinkt bij de allochtone kandidaten en kiezers ook over de andere linkse partijen. Dezelfde verzuchting over de Nederlandse sociaaldemocraten leidde daar tot de oprichting van de partij Denk, die in grote steden in wijken met veel allochtonen met absolute meerderheden flirt. Zover is het in België nog niet, omdat de mensen met migratieachtergrond vooralsnog hun gading vinden bij de klassieke partijen.

Links Vlaanderen moet voor de coalitievorming vooral zuidwaarts kijken. Door een remonte van de PS in Wallonië en een Ecolo-golf in Brussel lijkt een groen-rode entente bijzonder realistisch. De vraag wie de grootste familie van het land wordt, is belangrijk om de premier te mogen leveren. Tenzij Wouter Beke de Wetstraat 16 wordt aangeboden om CD&V aan boord van een linkse federale coalitie te trekken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie