interview

‘We willen niet per definitie vuil zijn'

Tom Van Grieken: 'Ik keur racisme af, en iedereen zou dat moeten doen, maar ik doe niet mee met het overal zien van het racismespook.’ ©Karoly Effenberger

Het Vlaams Belang heeft de verkiezingen van 26 mei gewonnen. Tom Van Grieken wil zijn partij normaliseren, al blijft ze wel radicaal-rechts. Dat is het smalle koord waarop de voorzitter van het Vlaams Belang danst.

Tom Van Grieken (32) werd voorzitter van het Vlaams Belang nadat de kiezer zijn partij bij de verkiezingen van 2014 bijna uit het parlement had gekegeld. Hij werd aangesteld om het licht uit te doen, klonk het toen. Vorige zondag rijfde het Vlaams Belang echter zowel bij de Vlaamse als bij de federale verkiezingen 18 procent van de stemmen binnen. Het is nog geen herhaling van de 24 procent die de partij in 2004 haalde, maar de partij staat er weer.

Dossier: Verkiezingen
Verkiezingen 2019

Op de hoogte blijven van het meest recente nieuws over de regeringsvorming? Neem dan een kijkje op de dossierpagina over de verkiezingen. 

De stelregel van Karel Dillen, de stichter van wat toen nog het Vlaams Blok heette, was dat het cordon sanitair de levensverzekering van de partij is. Van Grieken gelooft dat evenwel niet. ‘Het cordon heeft ons herleid tot 5,7 procent van de stemmen. De mensen vonden dat we irrelevant waren geworden. Ik wil besturen en ik heb daar geen schrik voor’, zegt hij tijdens een gesprek op het krappe partijhoofdkwartier aan het Brusselse Madouplein.

Van Grieken is de man die in 2012 als ‘stunt’ een halalbarbecue op een school verstoorde door Zwan-worstjes uit te delen. Tijdens de campagne sloeg hij, altijd strak in het pak, een gematigder toon aan. Maar is het ‘vuile’ Vlaams Belang van vroeger ‘proper’ genoeg om te kunnen besturen? Van Grieken probeert, zoals wel vaker tijdens het gesprek, heden en verleden te verzoenen. ‘Wij willen niet per definitie vuil zijn. We willen de problemen niet negeren en zeggen wat de mensen denken.’

Ik vind dat een privépersoon die een huis verhuurt, mag discrimineren.

Door de globalisering is een nieuwe breuklijn ontstaan, zegt Van Grieken over zijn verkiezingsoverwinning. ‘Er is een elite die daarvan profiteert - denk aan hoogopgeleiden die het eender is of ze nu in Leuven, Brussel of Parijs in hun koffiebar zitten. En er zijn de verliezers, zoals de arbeider die zijn fabriek ziet sluiten omdat ze verhuist naar Turkije, de bouwvakker die wordt weggeconcurreerd door de sociale dumping, de gepensioneerde die zijn wijk door de migratie drastisch ziet veranderen. De Wouters (Beke, CD&V-voorzitter, red.) en Gwendolyns (Rutten, Open VLD-voorzitster, red.) van deze wereld kijken op hen neer en zeggen met dedain dat die mensen het niet begrepen hebben en ze het nog eens zullen uitleggen. Wij geven die mensen een stem.’

In hoeverre is het Vlaams Belang nog altijd het Vlaams Blok, een partij die veroordeeld werd voor racisme?

Tom Van Grieken: ‘Ik denk dat er geen greintje racisme in ons programma zit. Toen ik vijf jaar geleden aantrad, heb ik gezegd dat we nieuwe mensen, nieuwe thema’s en een nieuwe stijl nodig hadden. Mijn stijl bestaat erin een politiek systeem te bekampen, maar nooit mensen of individuen. Ik heb grote problemen met de massamigratie, maar je kunt niet tegen een asielzoeker die duizenden kilometers heeft afgelegd zeggen dat hij het probleem is. En we zijn radicaal, maar niet marginaal. Zo vind ik dat we onze sociale zekerheid moeten afgrendelen voor wie nieuw is in ons land, maar je moet dat wel op een fatsoenlijke manier brengen. Daarom pleiten wij voor een Deens model. Nieuwkomers moeten acht jaar legaal in het land verblijven en drie jaar bijdragen vooraleer ze rechten uit de sociale zekerheid kunnen putten.’

Uw partijslogan luidt ‘Eerst onze mensen’. Wie zijn ‘onze mensen’?

Van Grieken: ‘Die vraag krijg ik alleen van politieke tegenstanders en journalisten. Ik heb tijdens de campagne met tienduizenden mensen gesproken en die weten allemaal heel goed wat ik met ‘onze mensen’ bedoel. Het gaat om iedereen die Vlaming onder de Vlaming wil worden en zijn toekomst aan de onze wil verbinden.’

‘Onze mensen’, dat zijn de mensen die geen hoofddoek dragen?

Van Grieken: ‘Het dragen van een hoofddoek maakt geen onderdeel uit van onze cultuur en identiteit. Want het is het symbool van de islam, die in onze geschiedenis alleen een conflictueuze relatie met Europa heeft gehad. Het is ook een uiting van het in vraag stellen van de gelijkheid tussen man en vrouw. Maar je mag de redenering niet omdraaien: het is niet omdat iemand een hoofddoek draagt, dat die persoon zich geen Vlaming kan voelen.’

Zondagavond bleek nog eens dat ‘eigen volk eerst’ nog altijd de geliefkoosde slogan van uw achterban is. Dat baadt toch in het sfeertje dat mensen met een andere huidskleur er niet bij horen?

Met de mensen die hier zijn, of ze nu bruin of geel zijn, bouwen we het Vlaanderen van morgen. Behalve als ze hier zijn om te profiteren.

Van Grieken: ‘Sommigen zullen dat zo zien, maar dat Vlaanderen komt nooit meer terug. Het neemt niet weg dat er toch nog een zekere identiteit mag zijn. Vinden we blanken in Zambia de normaalste zaak ter wereld? Nee, dat is een beetje raar. Maar hier moeten we alles de normaalste zaak ter wereld vinden. Ik zeg niet dat iedereen terug moet, maar iedereen heeft zijn plekje op de wereld. Er zal altijd wat overgang zijn, maar je mag je eigen plekje op de wereld toch nog eigen houden?’

Dus mensen met een andere kleur horen er niet bij?

Van Grieken: ‘Onze Oostenrijkse vrienden van de FPÖ zeggen dat ze kleurenblind zijn als ze wetten schrijven. Het gaat niet over huidskleur, maar over burgerschap en identiteit. Ik zal het anders stellen: ik vind dat een privépersoon die een huis verhuurt, mag discrimineren. Hij mag wat mij betreft perfect zeggen dat hij geen blanke mannen van 21 jaar wil omdat die de hele dag feesten. Maar de overheid mag dat niet, want die moet strikt neutraal zijn en alle onderdanen gelijk behandelen.’

Het verbod op discriminatie is een van onze basisregels. Daar kunt u toch niet zo licht over gaan?

Van Grieken: ‘Pff, tegenwoordig is alles discriminatie. Als u uw vrouw kiest, kiest u dan voor haar? Of discrimineert u 3 miljard andere vrouwen? Geef mensen toch de vrijheid. Weet u wat ik discriminatie vind? Dat de Vlaamse overheid ernaar streeft dat 10 procent van het personeel van allochtone origine is. Tot die streefcijfers bereikt zijn, krijgt een allochtoon automatisch de job als hij en een Vlaming dezelfde score halen. Ik vind dat dat niet kan.’

Zo sluit u allochtonen toch uit van de woning- of de arbeidsmarkt?

Van Grieken: ‘Dat geloof ik niet. Ik ben ervan overtuigd dat een werkgever de juiste man op de juiste plaats wil. Wat een slechte werkgever ben je als je een onbekwame Jan aanwerft en een bekwame Mo niet? Dan ben je binnen de kortste keren failliet. Ik geloof niet dat de Vlaming racistisch is.’

Straks gaat u nog zeggen dat er geen racisten zijn in Vlaanderen.

Van Grieken: ‘Er zijn zeker racisten in Vlaanderen, maar dat maakt de Vlaming nog niet racistisch. Ik keur racisme af, en iedereen zou dat moeten doen, maar ik doe niet mee met het overal zien van het racismespook.’

Welk aandeel stemt op het Vlaams Belang uit racistische overwegingen?

Bio tom Van Grieken

Tom Van Grieken (32) is sinds zijn studentenjaren actief in rechts-nationalistische kringen.

 >In 2003 wordt hij op zijn 16de lid van het Vlaams Blok.

>In 2006 wordt hij voor het eerst verkozen als gemeenteraadslid in Mortsel.

>In 2012 wordt hij voorzitter van de Vlaams Belang Jongeren.

>In 2014 wordt hij verkozen als Vlaams Parlementslid.

>In september 2014 wordt hij met 93 procent van de stemmen verkozen als voorzitter van het Vlaams Belang, in opvolging van Gerolf Annemans.

>Op 14 oktober 2018 wordt hij verkozen in de gemeenteraad van Schoten.

>Op 26 mei 2019 wordt hij verkozen in de Kamer. Het VlaamsBelang is de grote winnaar van de verkiezingen.

>Meteen is Van Grieken de eerste voorzitter van het VlaamsBelang die ontvangen wordt door de koning.

 

Van Grieken: ‘Ik hoop 0 procent, maar ik weet dat niet. PS-voorzitter Elio Di Rupo heeft, in een reactie op racistische uitingen van een van zijn militanten, ooit moeten zeggen dat voor racisme geen plaats is bij de PS. Je zal dus overal racisten vinden. Maar ik ben ervan overtuigd dat de meeste Vlaams Belang’ers meer allochtonen onder hun vrienden hebben dan de linkse bobo’s. Als ik echt een hekel had aan allochtonen, dan was ik wel een linkse politicus geworden. Dan liep ik alle culturele centra af, want dat zijn de meest enge blanke bedoeningen die ik ken. Er zijn meer allochtonen op een meeting van het Vlaams Belang dan in een doorsnee experimenteel theater.’

Hoe denkt u N-VA-voorzitter Bart De Wever ervan te overtuigen dat u niet meer die ranzige partij van vroeger bent?

Van Grieken: ‘Het verleden zal altijd het verleden blijven, ik ben bezig met de toekomst. De Wever moet naar het programma kijken dat vandaag voorligt en hij moet nagaan op welk vlak onze programma’s overeenkomen.’

De Wever zal wel willen luisteren naar u, want zijn kiezer stemt nu op u…

Van Grieken: (onderbreekt) ‘Mijn kiezer is effe vreemdgegaan. Of beter: het was een socialistische kiezer die ooit is overgestapt naar het Vlaams Blok, vervolgens naar de N-VA is gegaan en nu is teruggekeerd naar het Vlaams Belang. Door federaal te besturen, behoort de N-VA tot het establishment. Bovendien heeft de partij een reeks fouten gemaakt. Eerst deed ze mee aan Marrakesh (het VN-migratiepact, red.), dan weer niet. Eerst was ze voor rekeningrijden, dan weer niet. De Wever heeft jaren verkondigd dat een sociaal-economisch herstel onmogelijk is zonder een communautaire hervorming. En de dag na de verkiezingen van 2014 zegt hij dat er geen communautaire hervormingen komen omdat een centrumrechtse regering een staatshervorming op zich is. Maar waar zijn die centrumrechtse resultaten? Als je zondigt tegen je eigen uitgangspunt, moet je niet verbaasd zijn dat de kiezer vertrekt.’

De Wever wil weten wat u denkt van de escapades van Filip Dewinter bij de Syrische president Bashar Al-Assad of de reis van een andere partijgenoot naar de Volksrepubliek Donetsk, die verantwoordelijk wordt geacht voor het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 met heel wat Nederlanders aan boord.

Van Grieken: ‘Ik denk niet dat De Wever daarmee inzit. Iemand heeft in de laatste week van de campagne in zijn oor gefluisterd dat hij het verschil moest maken tussen hemzelf en het Vlaams Belang. Wat hij probeerde te doen is ons verantwoordelijk stellen voor het neerhalen van dat vliegtuig en de dood van al die mensen, onder wie Nederlanders uit Brasschaat. Sorry, maar dat is een zieke redenering. En nee, Assad is geen toffe pee. Maar het was wel een bondgenoot in de strijd tegen IS en die strijd was nodig om een van de oorzaken van de migratiestromen richting Europa droog te leggen. Ik was er niet gelukkig mee dat Filip naar Assad trok, want de beeldvorming is dramatisch, maar ik snap waarom hij het deed.’

Is Dewinter niet gewoon een probleem geworden voor uw partij?

Van Grieken: ‘Men vindt altijd wel een stok om een hond te slaan.’

Uit niets blijkt dat een nieuw Vlaams Belang voor ons zit.

Blanken in Zambia vinden we een beetje raar. Maar hier moeten we alles de normaalste zaak ter wereld vinden.

Van Grieken: ‘Het nieuwe Vlaams Belang hebt u maandag op de persconferentie gezien. Het oude Vlaams Belang had daar een reeks breekpunten op tafel gelegd waardoor De Wever meteen de deur kon dichtdoen. Voor het eerst in 40 jaar hebben we een kans om mee te besturen. Als het niet lukt, het zij zo. Maar ik wil het niet zelf verbrodden.’

Wie wil besturen, moet compromissen sluiten. Bent u bereid uw migratiestop in te slikken?

Van Grieken: ‘Dat blijft een doel. Maar dat is een federaal en geen Vlaams thema en met De Wever praten wij alleen over Vlaamse bevoegdheden. Op Vlaams niveau kun je zo’n migratiestop wel dichterbij brengen door ons land minder aantrekkelijk te maken voor gelukszoekers. Dat kan door de toegang tot onze sociale zekerheid af te schermen. In Italië en Oostenrijk hebben partijen als de onze zulke maatregelen helpen doorvoeren. De migratiestroom is er stilgevallen. Sommigen zeggen dat we geen oplossingen hebben, wel ik heb er net enkele genoemd. In Vlaanderen staan verschillende partijen achter die voorstellen, dus waar wachten we eigenlijk op?’

PS-voorzitter Elio Di Rupo roept de Vlaamse partijen op in een federale regering te stappen zonder de N-VA en het Vlaams Belang. Is dat geen cadeau voor u?

Van Grieken: ‘Zulke uitspraken helpen vooral De Wever. De PS is al jaren de objectieve bondgenoot van de N-VA. Hebben jullie trouwens het filmpje gezien dat we gemaakt hebben? Ik ben er stiekem trots op. (Van Grieken toont een filmpje van een Vlaming die hard fietst, maar vlot wordt voorbijgereden door een Nederlander en een Duitser. De Vlaamse fiets blijkt een tandem te zijn, waar ook een bier drinkende Franstalige op zit die niet mee trapt.) Het is niet de Waal die lui is, maar we maken het punt dat de Waalse put bodemloos is.’

Een Franstalige journalist die mee is aangeschoven maakt duidelijk dat het filmpje uitgaat van de stereotiepe luie Waal. Er ontspint zich een discussie over de vraag of het filmpje kwetsend of grappig is. Het nieuwe Vlaams Belang blijkt nog altijd graag te provoceren. ‘Zolang de politieke elite in Wallonië niet verandert, zal dat beeld blijven bestaan. We mogen de problemen niet benoemen, maar wel de rekeningen betalen’, besluit van Grieken. ‘Vlaanderen heeft centrumrechts gestemd, Wallonië centrumlinks. Hoe ga je daar nog uit geraken?’

Uw partij is op ethisch vlak misschien rechts, maar sociaal-economisch bent u naar links opgeschoven. Zo pleit u voor minder lang werken voor een hoger pensioen. U lijkt wel een PS-copycat.

Van Grieken: ‘Ja, we willen de mensen een hoger pensioen geven. Is dat links? Nee, dat is sociaal. Mensen betalen veel belastingen, ze mogen daar ook iets voor in de plaats krijgen. Maar tegelijk pleiten we voor het beperken van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, met een uitzondering voor 50-plussers. We willen dat iedereen die werkt maandelijks 125 euro netto extra overhoudt. De ene zal zeggen dat we links zijn, de andere dat we aan het handje van de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka lopen.’

Uw plannen zijn onbetaalbaar, wees de doorrekening van het Planbureau uit. Ze slaan een gat van 11 miljard euro boven op het al bestaande deficit van 7 miljard in de begroting.

Van Grieken: ‘We willen de sociale zekerheid splitsen en als Vlaanderen onze eigen belastingen heffen, maar het Planbureau weigerde de opbrengsten daarvan te berekenen. En zo kwam het Planbureau inderdaad bij een verlies van 11 miljard euro op Belgisch niveau. Wij gaan evenwel niet uit van een Belgisch, maar van een Vlaams niveau. Passen we een verdeling van 60-40 toe op zowel onze plannen als op het begrotingstekort, dan kloppen we af op een tekort van 7 miljard euro. Laat dat nu net de kostprijs zijn van de Vlaams transfers naar Wallonië. En dan heb ik nog niet gesproken over de kostprijs van de massamigratie en de opbrengsten die het afsluiten van onze sociale zekerheid kan meebrengen. In dat geval hebben we een overschot. Misschien niet morgen, maar wel aan het einde van de legislatuur.’

Wat u zegt, is een opgekuiste versie van ‘Walen en vreemdelingen buiten en al onze problemen zijn opgelost’. U weet toch ook dat zoiets veel te simplistisch is?

Van Grieken: ‘Dat is veel te kort door de bocht.’

Nee, het zijn uw plannen.

Van Grieken: ‘De facturen die we aan Wallonië en voor migratie betalen, zijn dan ook onze grootste kostenposten. Voor de transfers naar Wallonië weten we intussen over hoeveel geld het ongeveer gaat, maar voor de migratie durven we dat zelfs niet uit te rekenen. In Nederland hebben ze de kosten wel durven te berekenen en als we dat cijfer extrapoleren, komen we eveneens uit op 7 miljard euro.’

De mensen die hier al zijn, wilt u dus ook buiten, want anders kunt u dat bedrag niet besparen.

Van Grieken: ‘Met de mensen die hier zijn, of ze nu bruin of geel zijn of spikkels hebben, bouwen het Vlaanderen van morgen. Behalve als ze hier zijn om te profiteren van de sociale zekerheid, om criminele feiten te plegen of om een extreme vorm van de islam aan te hangen. Ik denk dat meer dan 18 procent van de bevolking er zo over denkt. En tegelijk willen we de migratie naar ons land stoppen. En dat kunnen we doen door onze open sociale zekerheid af te schermen.’

Hoe denkt u dat te doen? Bulgaren of Roemenen kunt u niet eens buitenhouden, want dat zijn Europese burgers.

Van Grieken: ‘Dat weet ik en dat is ook niet de bedoeling. Het gaat over niet-Europese migranten, van wie er de voorbije jaren 250.000 zijn binnengekomen. We moeten dat stoppen, want het multiplicatoreffect is immens. Migranten krijgen veel kinderen, dus in het tijdsbestek van een generatie moet je dat cijfer niet verdubbelen maar maal vier doen. Het is nu dat we moeten handelen. Stop die migratie. Of breng ze op zijn minst terug naar de niveaus van de jaren 90. Als we dat zouden kunnen bereiken, teken ik direct.’

Dat is al iets anders dan een volledige migratiestop.

Van Grieken: ‘Het zou wel een serieuze stap vooruit zijn. Maak hier nu geen krantenkop van hé.’ (lacht)

Wat vindt u van de stelling dat u de verkiezingen op Facebook hebt gewonnen.

Ik wil dat mensen Vlaams Belang’er kunnen zijn en toch worden gezien als een fijne mens.

Van Grieken: (droog) ‘Facebook was totaal niet belangrijk. Nee, serieus: mijn partij had geen geld meer, folders in de brievenbus zijn veel te duur. Dus steek ik de centjes in Facebook, waar je bij wijze van spreken snel en gratis iets kunt posten en de mensen het zelf delen. Ik heb eens een filmpje online gezet en gezegd dat iedereen die binnen 24 uur reageerde een affiche met een handtekening kreeg. Intussen kan ik mijn handtekening wel zetten (lacht), want het werd duchtig verspreid. Honderdduizend jongeren hebben die boodschap gezien. Zo hebben we de traditionele media, waarin ik niet eens mag adverteren, kunnen uitschakelen en spreken we de mensen rechtstreeks aan. Maar je moet het belang van de sociale media ook niet overschatten. Als je een brolboodschap hebt, zal je er niet komen. CD&V is daarvan het mooiste voorbeeld. Die partij heeft mooie posts gemaakt, maar er zat geen boodschap achter.’

Uw partij scoort goed bij jongeren, zoals eerder ook al de ontluisterende Schild en Vrienden-reportage aantoonde. Hoe komt dat?

Van Grieken: ‘Niet door onze socialemediacampagne. We gebruiken Facebook om de bulk van de mensen - de 35- tot 70-jarigen - te bereiken. Oude mensen vinden het leuk een mailtje of een melding op Facebook te krijgen. Jongeren kijken daar niet van op. Die vinden het leuker een brief te krijgen, want niemand stuurt hen nog brieven. Iedereen die voor het eerst is gaan stemmen heeft van ons een brief gekregen met drie stickers. Stickers! Zoiets oubollig. Maar jongeren zijn er verzot op.’

‘Dat jongeren voor ons kiezen, heeft een andere reden. En die is niet zo moeilijk. Tussen de vorige verkiezingen en vandaag zijn er aanslagen gepleegd en zijn er 250.000 niet-Europese vreemdelingen bijgekomen. In een stad als Antwerpen is nu al de helft van de bevolking van allochtone origine. Kijk naar wat in het Maximiliaanpark en het Noordstation in Brussel is gebeurd. Hoe zou het toch komen dat die jongeren zo immigratiekritisch zijn? Omdat ik wat Facebook-berichten verstuur? Omdat we eens een vechtpartij online hebben gezet? Hou toch op. Er staat een olifant in de kamer, maar veel mensen willen hem niet zien.’

Wat is uw ultieme doel?

Van Grieken: ‘Wereldvrede.’

Dat zal wel.

Van Grieken: ‘Ik wil het Vlaams Belang normaliseren. Mensen durven er niet altijd niet voor uit te komen dat ze voor het Vlaams Belang stemmen. Het leidt ertoe dat journalisten zich zitten af te vragen wie die Vlaams Belang-kiezer toch is, terwijl het hun buurman kan zijn. Dat sociale cordon wil ik doorbreken. Ik wil dat mensen Vlaams Belang’er kunnen zijn en toch worden gezien als een fijne mens. Daarnaast hoop ik dat ik van het Vlaams Belang een nationalistische beleidspartij kan maken.’

U hoopt op een ministerpost?

Van Grieken: ‘Toen ik op mijn 28ste voorzitter van de partij werd, had ik in theorie al het hoogste bereikt wat een Vlaams Belang’er kan bereiken. Van ministerposten heb ik nooit gedroomd. Maar ik hoop wel dat ooit een Vlaams Belang’er minister kan zijn, zodat een nationalistisch beleid kan worden gevoerd dat niet links of rechts is.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie