Advertentie
nieuwsanalyse

The man who made America great again

President Barack Obama tijdens een toespraak in Miami. ©REUTERS

‘Make America Great Again.’ Het is de slagzin van de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump. Goede slogan, ware het niet dat Barack Obama die job de voorbije acht jaar prima uitgevoerd heeft.

‘Ik weet dat voor veel Amerikanen de toestand van onze economie een zorg is die alle andere zorgen overstijgt. Je hebt geen nieuwe lijst statistieken nodig om te weten dat onze economie in een crisis zit, want je maakt het elke dag mee.’

Zo begon kersvers president Barack Obama zijn eerste grote toespraak op 24 februari 2009. Hij koppelde er een dure belofte aan vast. ‘Maar we zullen heropbouwen, we zullen herstellen en de Verenigde Staten zullen sterker dan ooit herrijzen.’ In welke mate heeft de president de voorbije jaar die belofte waargemaakt? Het economisch rapport van acht jaar Obama.

Barack Obama voor het Congres op 24 februari 2009

1 GROEI

Barack Obama startte in de slechtst denkbare omstandigheden, met een economie die midden in de zwaarste recessie sinds de jaren 30 zat. Die recessie eindigde in juni 2009 en sindsdien groeit de Amerikaanse economie al 87 maanden op rij, de derde langste expansie sinds de Tweede Wereldoorlog.

Dit mede - in tegenstelling tot Europa - dankzij een kordate aanpak van de wankele banken die verplicht hun balans moesten aansterken. Amerikanen zijn nu collectief 14 procent rijker dan bij het aantreden van Obama. Daarmee laten de Verenigde Staten de andere belangrijkste westerse economieën achter zich.

2 WERKLOOSHEID

De jobmarkt is op het eerste gezicht een van de grootste succesverhalen van acht jaar Obama. De werkloosheidsgraad is tot 5 procent gezakt, een halvering tegenover de piek van eind 2009 en een groot contrast met de hardnekkig hoge werkloosheid in de eurozone.

Ook de brede werkloosheid is van een piek van 17 procent naar minder dan 10 procent gezakt. Dat cijfer bevat ‘ontmoedigde’ werkers die aangeven een job te willen, maar al een maand geen sollicitatie verstuurd hebben en ‘marginale werkers’. Die laatste categorie is onderkoeld cijferaarsjargon voor Amerikanen die halftijds werken omdat ze geen voltijdse job vinden.

©Mediafin

Maar die relatief bemoedigende cijfers verdienen een grote nuance: sinds begin 2009 is het aantal Amerikanen op beroepsleeftijd met 20 miljoen gestegen, maar is de eigenlijke beroepsbevolking maar met 6 miljoen toegenomen. Met andere woorden: in acht jaar tijd zijn 14 miljoen Amerikanen - daarmee kan je New York en Los Angeles vullen en nog volk overhouden voor een middelgrote stad - uit de statistieken verdwenen.

Mogelijk zijn veel Amerikanen naar een informele job overgestapt, maar een echte verklaring voor die massale verdwijning hebben economen nog niet gevonden. Het grote ‘reservoir’ aan verborgen arbeidskrachten verklaart mogelijk waarom Amerikaanse werknemers hun loon nauwelijks zien stijgen, ook al is er met een werkloosheidspercentage van 5 procent officieel nagenoeg sprake van volledige tewerkstelling.

3 EXPORT

In zijn eerste State of the Union, op 27 januari 2010, deed Barack Obama zijn duurste - en intussen grotendeels vergeten - belofte: ‘We zullen onze uitvoer de komende vijf jaar verdubbelen, een toename die 2 miljoen Amerikaanse jobs zal ondersteunen.’

President Obama op bezoek aan een autofabriek in Detroit. ©Bloomberg

Die belofte wist de Amerikaanse president niet in te lossen. Maar toch: de voorbije twaalf maanden exporteerden de Verenigde Staten voor 2.200 miljard dollar naar de rest van de wereld. Dat is 40 procent meer dan de 1.571 miljard dollar toen Obama zijn dure eed zwoer. Geen verdubbeling, maar toch een stevige prestatie. De voorbije jaren sputterde de groei wel. Amerikaanse exporteurs kregen het moeilijk door de sterke dollar en bovendien lagen grote delen van de rest van de wereld in de lappenmand.

4 INKOMENS

13 september 2016 moet economisch gezien een van de fijnste dagen in acht jaar Witte Huis geweest zijn voor Barack Obama. De volkstellers van het Census Bureau maakten bekend dat de Amerikaan zijn inkomen in 2015 met ruim 5 procent zag toenemen, tot 56.516 dollar per jaar. Meteen aangepast voor inflatie was dat de eerste stijging sinds 2007 en sinds het aantreden van Obama.

Een serieuze opsteker, want de stagnerende lonen en de groeiende kloof tussen arm en rijk vormen nog steeds de grote schaduw over acht jaar Obama. Ze zijn een belangrijke voedingsbodem voor Donald Trump bij de blanke arbeidersklasse in het midwesten.

Zeker omdat de stagnerende lonen in schril contrast stonden met een euforisch Wall Street: de Dow Jones is in de ambtsperiode van Obama ruim verdubbeld, van minder dan 9.000 naar ruim 18.000 punten. Een hausse die weinig Amerikanen rechtstreeks voelen.

Volgens het jongste Federal Reserve-overzicht van de Amerikaanse gezinsfinanciën belegt slechts 14 procent van de Amerikanen direct in aandelen, tegenover 21 procent in 2001. Inclusief pensioenspaarfondsen is dat 49 procent, maar ook dat is het laagste peil in twee decennia.

5 ARMOEDE

Nog een welgekomen opsteker voor het Witte Huis waren de armoedecijfers die dezelfde dag als de inkomens bekend werden gemaakt: 13,5 procent van de Amerikanen leeft in armoede. Dat is een stuk minder dan de hardnekkige 15 procent in de rest van de ambtsperiode, maar ruim boven de 11 procent aan het einde van het Clinton-tijdperk in 2000.

Eén nuance: in absolute cijfers vallen een forse 43 miljoen Amerikanen onder de armoedegrens. De definitie varieert naargelang de gezinssituatie, maar Washington bestempelt een gezin met vader, moeder en twee kinderen als ‘arm’ bij een jaarlijks inkomen van minder dan 24.000 dollar.

6 BEGROTING

19.754.257.061.882,16 dollar. Dat is tot de penny precies de schuld die Amerikanen volgens het ministerie van Financiën torsen. Een slordige 5.000 miljard dollar meer dan in 2009. De schuldenberg beloopt nu 108 procent van wat Amerikanen op één jaar produceren, tegenover 73 procent in 2008. Een sterke toename dus, in belangrijke mate door de reddingsplannen voor de economie, Detroit en Wall Street in de eerste ambtstermijn.

Sindsdien heeft Obama wel de tering naar de tering gezet: het begrotingstekort is teruggedrongen van 10 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2010 tot goed 3 procent nu. Al hielpen de Republikeinen een handje door via een onbuigzaam Congres Uncle Sam op droog zaad te zetten: Amerikaanse overheidsbestedingen belopen nog 35 procent van het bbp, tegenover 41 procent in 2009.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud