Amerikaanse recordgroei legitimeert geen jubelstemming

Tijdens een campagnemeeting in de strijdstaat Wisconsin onderstreept het team van president Donald Trump dat er sinds de coronapiek van dit voorjaar miljoenen jobs bijgekomen zijn. ©AFP

Na de historische krimp in het tweede kwartaal hebben de VS in de zomermaanden een economisch recordherstel van 33,1 procent opgetekend. Daarmee is de enorme schade allerminst weggeveegd.

Vijf dagen voor de Amerikaanse verkiezingen heeft Republikeins president Donald Trump, die in de polls flink achter loopt op zijn Democratische uitdager Joe Biden, donderdagmiddag een stevige opsteker gekregen. 's Werelds grootste economie kende in het derde kwartaal een groei van 33,1 procent op jaarbasis, of 7,4 procent kwartaal op kwartaal - minder dan het Belgische herstel, maar wel een regelrecht record sinds de Verenigde Staten in 1947 gedetailleerde data begonnen bij te houden. Dat blijkt uit cijfers van het ministerie van Handel.

'Deze bbp-cijfers zijn met voorsprong de grootste en beste in de geschiedenis van ons land', tweette Trump. 'Volgend jaar wordt fantastisch.'

Die ongeziene renaissance volgt, ietwat logisch, op de al even historische krimp in het tweede kwartaal. Toen implodeerde de Amerikaanse economie met 31,4 procent op jaarbasis - of 9 procent kwartaal op kwartaal - als gevolg van de coronacrisis en de lockdownmaatregelen.

Omdat er in het eerste kwartaal ook al een terugval van 5 procent op jaarbasis was geweest, sukkelden de Verenigde Staten in hun zwaarste naoorlogse recessie en kwam er een einde aan hun langste periode van onafgebroken economische groei. Die was begonnen na de kredietcrisis onder Trumps Democratische voorganger Barack Obama in 2009.

Consumenten

In de zomermaanden hervatten de economische activiteiten, waar Trump al lang op aanstuurde, volop. Bedrijven wierven weer aan. De impact van het enorme stimuluspakket van zo'n 3.000 miljard dollar, dat het parlement eind maart goedgekeurd had, werd echt voelbaar. Mee dankzij het ongebruikelijke helikoptergeld, waarbij gezinnen een rechtstreekse cashinjectie tot 3.000 dollar kregen, stegen de consumentenbestedingen, goed voor twee derde van het bruto binnenlands product, in juli-september met 40,7 procent.

751.000
werkloosheidsaanvragen
De voorbije week vroegen 751.000 Amerikanen voor het eerst een werkloosheidsuitkering aan. Dat ligt ver onder de piek van 6,9 miljoen eind maart, maar is nog altijd meer dan het absolute record uit pre-coronatijden.

De bedrijfsinvesteringen namen zelfs met 83 procent toe, de export steeg met 59,7 procent. Ook de huizenmarkt presteerde sterk, bleek eerder al. Alleen de bijdrage van de overheidsuitgaven (-4,5%) daalde in het derde kwartaal.

Werkloosheidsuitkeringen

Toch delen miljoenen Amerikanen allerminst Trumps jubelstemming. Ondanks de spectaculaire remonte in het derde kwartaal is nog altijd maar zo'n tweederde van de economische schade uit het eerste halfjaar weggewerkt en zit het bbp nog 3,5 procent onder het niveau van eind 2019.

'Het bbp steeg, maar bezoeken aan voedselbanken zijn niet vertraagd, en armoede is toegenomen', tweette Biden. 'We zijn op weg naar naar de ergste economische terugval in ruim 70 jaar, en Donald Trump zal de eerste president worden sinds Herbert Hoover (1929-1933, red.) die het ambt verlaat met minder jobs dan toen hij begon.'

Donderdag bleek dat de voorbije week opnieuw 751.000 eerste aanvragen voor werkloosheidsuitkeringen ingediend zijn. Dat is alweer licht minder dan de week ervoor en een hemelsbreed verschil met de historische piek van 6,9 miljoen werkloosheidsaanvragen in de laatste week van maart. Maar om een en ander te relativeren: nog altijd ligt de wekelijkse vraag voor bijstand aanzienlijk boven het record uit precoronatijden, toen tijdens een week in 1982 eens 696.000 werkloosheidsuitkeringen aangevraagd werden.

Nog altijd is maar de helft van de 22 miljoen jobs die in maart en april verloren gingen, en de totale jobcreatie van vier jaar Trump wegvaagden, teruggewonnen. Eind september bedroeg de werkloosheidsgraad in de VS 7,9 procent. Dat is een pak lager dan de piek van 14,7 procent in april, maar nog altijd ruim het dubbele van de 3,5 procent in februari, toen de Amerikaanse werkloosheidsgraad op zijn laagste peil in een halve eeuw stond.

Derde coronagolf

De vooruitzichten tonen ook geen snel totaal herstel. De stimulusmaatregelen van dit voorjaar zijn zo goed als uitgedoofd. Trump signaleerde bereid te zijn een deal te sluiten met de Democraten, die het Huis van Afgevaardigden controleren, over een nieuw pakket van zo'n 2.000 miljard dollar. Maar zijn eigen Republikeinse budgettaire haviken, die de meerderheid in de Senaat in handen hebben, houden dat al weken tegen.

Dit was het kwartaal dat de heropening van de economie illustreert. Maar dat is allesbehalve een signaal dat de economie in blakende gezondheid verkeert.
Tim Quinlan
Econoom Wells Fargo Securities

Intussen rolt een derde coronagolf over de VS, dit keer vooral in de Midwest. Het aantal Amerikaanse besmettingen zit opnieuw op een recordhoogte, het aantal ziekenhuisopnames wordt in sommige staten zeer precair en het dagelijkse aantal doden - in totaal al 228.000 - loopt weer stevig op. Dat heeft als gevolg dat nieuwe coronamaatregelen het economische herstel weer afremmen.

Verwacht wordt dat de groei in het vierde kwartaal terugvalt naar minder dan 5 procent op jaarbasis en dat de VS over heel het horrorjaar 2020 een fikse krimp optekenen. 'Dit was het kwartaal dat de heropening van de economie illustreert', reageerde een analist van Wells Fargo. 'Maar dat is allesbehalve een signaal dat de economie hier in blakende gezondheid verkeert.' De taak voor 2021 blijft monumentaal, wie ook Amerikaans president wordt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie